Cəmi 8 km dəmir yolu və Azərbaycan Avrasiyanın 4 qütbünü birləşdirən yükdaşımaların mərkəz nöqtəsində...

Tarix: 15.01.2016 / 02:31
Bölmə: İqtisadiyyat

Əlverişli coğrafi mövqedə yerləşməsi Azərbaycan üzərindən daşınan yüklərin həcminin daha sürətlə artması ilə müşayiət olunmaqdadır. Digər tərəfdən, yükdaşımaların daha da çoxalması üçün ölkə rəhbərliyi tərəfindən artıq qarşıya konkret vəzifələr də qoyulub. Xatırladaq ki, yanvarın 10-da Nazirlər Kabinetinin 2015-ci ilin sosial-iqtisadi inkişafının yekunlarına və qarşıda duran vəzifələrə həsr olunan iclasında bu məsələyə toxunan Prezident İlham Əliyev qeyd edib:

"Bu il Bakı-Astara dəmir yolunun qalan hissəsi tikilməlidir. Orada qalan hissə 8 kilometrdir. Bu il bu, tikilməlidir. İranla artıq danışıqlar aparılıb və bu yolun əhəmiyyəti çox böyükdür. Bu, Azərbaycanı Şimal-Cənub dəhlizinin çox önəmli partnyoruna çevirəcək. Beləliklə, Şərq-Qərb və Şimal-Cənub - bütün yollar Azərbaycandan keçəcək. Bu bizim siyasi, iqtisadi maraqlarımızı təmin edəcək. Ona görə, bir daha demək istəyirəm, ən azı bu il o qalan 8 kilometr yol tezliklə tikilməlidir və burada bütün müvafiq qurumlarla koordinasiya işləri də aparılmalıdır".

Xatırladaq ki, ötən ilin oktyabrında Azərbaycanın və İranın Astara şəhərlərində keçirilmiş görüşlər zamanı Şimal-Cənub nəqliyyat dəhlizinə və qarşılıqlı maraq doğuran digər məsələlərə dair razılıqlar əldə olunub. Azərbaycan dəmir yollarının İran dəmir yolları şəbəkəsi ilə əlaqələndirilməsi və bu sahədə görülən işlərin sürətləndirilməsi üçün tərəflər müvafiq addımlar atır. Bununla bağlı birinci mərhələdə Azərbaycan Astarasından İran sərhədinə kimi 8 kilometrlik dəmir yolu xətti çəkiləcək, uzunluğu 100 metr olan körpü tikiləcək. Bütün bunlar ölkələrimiz arasında iqtisadi-ticarət əlaqələrinin inkişafına, yüklərin asan daşınmasına şərait yaradacaq. İran üçün də tranzit yüklərin Azərbaycan üzərindən daşınması daha səmərəli sayılır, xüsusən də Rusiya istiqamətində. Amma məsələ təkcə bununla məhdudlaşmır. Artıq bilindiyi kimi, tezliklə Ukrayna-Gürcüstan-Azərbaycan-Qazaxıstan marşrutu üzrə sınaq xarakterli ilk qatarın yola düşməsi gözlənir. Ukraynanın baş naziri Arseni Yatsenyukun sözlərinə görə, bu marşrutun işə düşməsi adıçəkilən ölkələrdəki bazarlarda Ukrayna mallarının dəyərini azaldacaq. Xatırladaq ki, yanvarın 7-də Ukraynanın baş naziri Arseni Yatsenyukun Azərbaycan baş naziri Artur Rəsizadə ilə telefon danışığı olub. Söhbət zamanı Ukrayna məhsullarının tranziti mövzusu müzakirə olunub. Bütün bunlar Ukraynanın da "Böyük ipək yolu" layihəsinə qoşulması deməkdir və bu hal Azərbaycanın tranzit əhəmiyyətini daha da artırır.

Şərq-Qərb marşrutu üzrə də mühüm nailiyyətlər əldə olunub. Artıq bilindiyi kimi, Türkiyədən Orta Asiyaya hərəkət edən yük maşınları üçün Xəzər üzərindən marşrutda əlverişli şərait yaradılıb. Yük maşınlarının daha tez və vaxtında daşınması məqsədilə Bakı-Aktau istiqamətində bərələrin mütəmadi səfər qrafiki yaradılıb. Bundan əlavə, ötən ay Çinin Lyanunqan vilayətindən yola düşən üçüncü konteyner qatarı Transxəzər - Çin-Qazaxıstan-Azərbaycan-Gürcüstan-Türkiyə marşrutu ilə hərəkət edərək Azərbaycana çatıb.

Qeyd olunan konteyner qatarının fəaliyyəti dəmir yolları rəhbərlərinin Beynəlxalq Transxəzər Nəqliyyat Marşrutunun inkişafı üzrə Koordinasiya Komitəsinin iclaslarında əldə etdikləri çevik tarif siyasəti və əlverişli texniki şəraitin yaradılması ilə bağlı danışıqların nəticəsi kimi də qiymətləndirilir. Sözügedən marşrut xətti "Qazaxıstan Dəmir Yolu" SC, "Çin Dəmir Yolları", "Azərbaycan Dəmir Yolları" QSC və "Azərbaycan Xəzər Dəniz Gəmiçiliyi" QSC və Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı ilə birgə həyata keçirilir. Layihə çərçivəsində tranzit və xarici yüklərin cəlb olunması, rəqabətədavamlı vahid tariflərin tətbiqi və daşınan yüklərin həcminin artırılmasına təşkilati yanaşma işlərinin həyata keçirilməsi nəzərdə tutulub. Qeyd edək ki, ötən ilin avqustunda Şixezi - Dostık - Aktau - Ələt limanı marşrutu üzrə hərəkət edən ilk sınaq konteyner qatarı Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanına çatmışdı. Çin Xalq Respublikasının Urumçi-Xinjianq vilayətinin Alaşanko eksport stansiyasından çıxan 44 ədəd vaqondan ibarət ikinci konteyner qatarı sentyabrın sonunda Azərbaycan ərazisindən tranzit olaraq keçməklə 8 gün ərzində Gürcüstanın Tiflis Uzlovaya stansiyasına çatıb. Əvvəllər belə qatarlar alternativ marşrutlarla 25-40 gün müddətində Bəndər-Abbas və Poti limanları vasitəsilə daşınırdı.

Bütün bunlar Azərbaycan üzərindən yükdşımaların həcmini artırır. Cari il ərzində bundan Azərbaycanın böyük həcmdə gəlir götürməsi planlaşdırılır. Xatırladaq ki, 2015-ci ildə Azərbaycan ərazisi ilə tranzit daşımaların həcmində 10 faiz artım müşahidə edilib. Ötən il Çindən Avropaya 250 milyard dollar həcmində konteyner daşımaları həyata keçirilib. Bu böyük həcmdə yük axınını Bakı, Azərbaycan ərazisindən keçməklə, Gürcüstanın Poti və Batumi limanları vasitəsilə Qara dənizin Varna, Odessa, Konstansa, eləcə də gələcəkdə Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolu ilə Türkiyəyə çıxarmaq üçün çalışır.