Rusiya-Azərbaycan iqtisadi-ticarət əməkdaşlığında yeni dövr açıla bilər

Tarix: 12.01.2016 / 01:59
Bölmə: İqtisadiyyat

Avropadan, Türkiyədən ərzaq məhsullarının idxalına Rusiyanın qadağa qoyması bu ölkənin digər dövlətlərdən daha çox həcmdə analoji məhsullar alması ilə müşayiət olunur. Bu sırada əsas ölkələrdən biri kimi isə Azərbaycanın adı qeyd olunur. Rusiya qarışdakı dövr ərzində Azərbaycandan daha çox məhsul almaqda indinin özündə maraqlı tərəf kimi çıxış etdiyini bildirir. Məlumdur ki, şimal qonşumuza mal əti, süd məhsulları, balıq, meyvə-tərəvəz və digər məhsulların bir hissəsi idxal edilir.

Xüsusən də son günlərdə Rusiya-Türkiyə münasibətlərinin pisləşməsi və bu səbəbdən də Rusiya hökumətinin bir sıra qida məhsullarının idxalına embarqo tətbiq etməsi Azərbaycan kimi ölkələrə Rusiyanın ehtiyacını artırıb. Xatırladaq ki, Rusiyada yanvarın 1-dən Türkiyədən bəzi kənd təsərrüfatı və ərzaq məhsullarının gətirilməsinə qoyulan qadağa qüvvəyə minib. Rusiya hökuməti tərəfindən təsdiq edilmiş siyahıya görə, quş əti, baş soğan, tomat, gül kələmi və brokkoli, xiyar və kornişon, portağal, naringi, klementin, vilkinq və analoji sitrus hibridləri qadağan edilib. Həmçinin üzüm, alma, armud, ərik, şaftalı və nektarin, gavalı, göyəm, çiyələk və s. məhsullar da qadağa altına düşüb. Moskva həmin məhsulları digər ölkələrdən, o cümlədən də Azərbaycandan almaq istəyir. Bu fonda Kreml ölkəmizdən daha böyük həcmdə aqrar məhsullar idxal etməyə hazır olduğunu bəyan edir. Rus ekspertlər də azərbaycanlı fermerlər üçün bazarlarda yaxşı imkan yarandığını bildirir. Məsələn, Rusiya İctimai Galatasının beynəlxalq komissiyasının sədr müavini Sergey Markov qeyd edir ki, Rusiya Azərbaycandan kənd təsərrüfatı məhsullarının idxalını ən azı 80 faiz artıra bilər. Onun sözlərinə görə, ehtiyac olduğu halda, topdansatış çatdırmaları və onların təminatı üçün Rusiyada Azərbaycan loqistik mərkəzlərinin yaradılması da mümkünləşə bilər. Bütün bunlar o deməkdir ki, şimal qonşumuz ölkəmizdən daha çox məhsul almağı düşünür və bunun üçün lazım olan bütün addımları atır.

Xatırladaq ki, hazırda Azərbaycandan Rusiyaya daha çox kənd təsərrüfatı məhsulları satılır. Son dövrlərdə isə Rusiyanın bazarlarında Azərbaycan mallarına tələb artıb. Rusiya Kənd Təsərrüfatı Məhsullarına Nəzarət Üzrə Dövlət Xidməti bildirir ki, həqiqətən də, Azərbaycan da daxil olmaqla, MDB-dən olan ölkələrin məhsullarına ehtiyac var. Bununla belə, keyfiyyətin də mütləq nəzarət altında saxlanacağı bildirilir.

Ekspertlər deyir ki, Azərbaycanın kənd təsərrüfatı məhsulları ənənəvi olaraq öz dadı və keyfiyyətilə Rusiyada məşhurdur. Rusiyadakı iş adamlarımızın da Rusiyanın Avropaya və Türkiyəyə tətbiq etdiyi sanksiyalardan maksimum şəkildə istifadə etməyə çalışması vacib sayılır. Rusiya bazarlarında ticarətlə məşğul olan həmvətənlərimiz də son vaxtlar Azərbaycan mallarına olan tələbatın artdığını etiraf edir. Hazırda Azərbaycan və Rusiya birgə müəssisələrinin yaradılması, logistik mərkəzlərin tikilməsi günün ən aktual mövzularından biridir. Bunlar həyata keçərsə, Azərbaycandan Rusiyaya daha çox məhsul satılması mümkün olacaq. Amma ölkəmizdən Rusiyaya daha çox məhsul göndəriləcək və bu da, əksər ekspertlərə görə, daxili qiymətlərə təsirsiz ötüşməyəcək. Lakin ekspertlər qeyd edir ki, Rusiya tətbiq etdiyi embarqodan sonra Türkiyə istehsalı olan ərzaq məhsullarını sata biləcək ölkələr axtarışındadır. Türkiyədən ölkəmizə bu sahədə məhsul gəlişi isə qiymət artımını kompensasiya edə bilər. Onu da nəzərə alaq ki, Azərbaycanın əsas müttəfiqi sayılan qardaş Türkiyədə milli valyuta son dövrlərdə sürətlə dəyər itirməkdədir. Lirə, dollarla yanaşı digər valyutalar, o cümlədən Azərbaycan manatı qarşısında da ucuzlaşır. Türk lirəsinin manat qarşısında dəyərdən düşməsi, eyni zamanda, bu valyutanın dollar qarşısında dəyərdən düşməsi ilə bağlıdır. Türk lirəsinin dollar, həmçinin manat qarşısında dəyərdən düşməsi bu ölkənin ixraçatçılarına sərf edir. Eyni zamanda onların məhsulu digər ölkələrdə, o cümlədən Azərbaycanda ucuzlaşır. Lakin bu hal Azərbaycanın Türkiyəyə ixrac etdiyi məhsulların miqdarını azaldır. Bu halda artıq Azərbaycanda istehsal olunan məhsullar Türkiyə bazarında daha baha olur və orada rəqabət aparma imkanları zəif olur. Məhz bu səbəblər Türkiyədən Azərbaycana idxalın artmasına və o cümlədən Azərbaycandan Türkiyəyə ixracatın azalmasına gətirib çıxaracaq. Buna rəğmən, yuxarıda qeyd olunduğu kimi, Azərbaycandan da Rusiyaya ixrac artır.