Süni dollar qıtlığında inhisarçı qrupların pərdəarxası iştirakı...

Tarix: 09.01.2016 / 02:14
Bölmə: İqtisadiyyat

Samir Əliyev: "Üzən məzənnə" rejimində, hətta idarə olunan olsa belə, spekulyasiya imkanları genişlənir"

"Hazırda spekulyasiyanın qiymətlərə təsiri artıb. Spekulyasiya daim məzənnə sabitliyini pozur, məzənnə oynaması kəskin olur"

Azərbaycanda da son günlər konkret proseslərə əngəl olanların fəallaşdığı müşahidə edilməkdədir. Ölkə bütün dünyanı ağuşuna almış dollar şoku içərisindəykən, bəzi şəxslər və qruplar vəziyyətdən sui-istifadə yolu tutub.

Kimlərsə dövlətin bütün çağırışlarına və cəhdlərinə qarşı gedərək, "qara bazar" təşkil edib ölkədə süni dollar qıtlığı yaratmaqla ictimai narazılığı artırmağa birbaşa xidmət edir. Çox güman ki, bu bazarın funksionerləri sadəcə TV kanallarında göstərilən qanunsuz valyuta alverçiləri deyil. Şübhə yox ki, onların arxasında böyük məbləğdə dollar ehtiyatı olan iriçaplı iş adamları, məmurlar, bankirlər durur. Hər halda araşdırmağa dəyər. Bu adamlar daha çox gəlir əldə etmək məqsədilə əməlli-başlı sabotajla məşğuldur!

Süni dollar qıtlığından inhisarçı dairələr mənfəət götürürmü?

İqtisadçı Samir Əliyev qəzetimizə bildirdi ki, Mərkəzi Bank hər gün dollar satışı həyata keçirir: "Ancaq bu satış bazarın ehtiyacını ödəmək qabiliyyətində deyil. Valyuta bazarının ikinci ən böyük donoru olan Neft Fondu isə yeni ildə hələ ki, dollar satışı etməyib. Fond dövlət büdcəsinə bu il ümumilikdə 6 milyard manat və ya indiki məzənnə ilə təxminən 3,9 milyard dollar transfer edəcək. Məzənnədə dəyişiklik olmasa, Neft Fondunun aylıq öhdəliyi 321 milyon dollar olacaq. Deməli, Fond hər ay bazara bu qədər dollar satacaq. Yəqin yaxın günlərdə satış baş tutacaq. Ancaq hazırda ölkənin maliyyə bazarında baş verənləri izah etmək çox çətindir. Görünən odur ki, məqsədli şəkildə manatın ucuzlaşdırılması prosesi gedir. Bu ucuzlaşma təkcə neftin ucuzlaşması və kapital axını ilə bağlı deyil. Hərgah, bu iki amil kifayət qədər güclüdür və uzun müddət manatı təzyiq altında saxlayacaq. Artıq son günlər üçüncü amil - spekulyasiya proseslərə diqtə etməyə başlayıb. "Üzən məzənnə" rejimində, hətta idarə olunan olsa belə, spekulyasiya imkanları genişlənir. Hazırda spekulyasiyanın qiymətlərə təsiri artıb. Spekulyasiya daim məzənnə sabitliyini pozur, məzənnə oynaması kəskin olur. Yəni dolların bahalaşdığı bir şəraitdə bir anlığa manatın qısamüddətli bahalaşması baş verə bilər. Belə halın baş verməsi tam mümkündür. İndiki vəziyyətdə hökumətin kənardan seyrçi mövqedə durması başadüşülən deyil. Mərkəzi Bank bu gün satış həyata keçirməyib və bunun təkrar olunmamasına zəmanət yoxdur. Həm Mərkəzi Bank, həm də Neft Fondu öz ehtiyatlarını qorumaq niyyətindədir. Neft isə ucuzlaşmaqda davam edir. Hər bir halda, belə vəziyyət yaxşı heç nə vəd etmir. Bu gün əsas sual üçüncü devalvasiyanın olub-olmaması deyil. Manatın hansı həddə qədər ucuzlaşacağı narahatlıq yaradır. Belə getsə, dəyişiklik vergüldən əvvəlki rəqəmdə baş verə bilər. "Üzən məzənnə"də devalvasiya hadisə sayılmır. Çünki proses hər gün gedir.

Deməli, üçüncü devalvasiya qorxusu da olmamalıdır. Hökumət özündən asılı olan (kapital axını) və asılı olmayan (neftin ucuzlaşması) problemləri həll edə bilmirsə, heç olmasa spekulyasiyanın qarşısını alsın. "Qara bazar"ın yaranması ölkənin maliyyə sistemini təhlükə altına ala bilər. Ölkədə dollara tələbat çoxdur. Mərkəzi Bank isə hələ ki, bankların tələbatını qarşılamaq niyyətində olmadığı kimi görünür".

Məhəmmədəli QƏRİBLİ

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 09.07.2026 / 19:05

Azərbaycana diri heyvan idxal edən iri şirkətlər əsas məlumatları "gizli" saxlayır...

Tarix: 09.07.2026 / 17:56

Britaniya “Zəngəzur” tankerini sanksiya siyahısından çıxardı

Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

Tarix: 07.07.2026 / 20:11

İran müharibəsi qlobal enerji təminatında yeni böhran yaradıb...

Tarix: 07.07.2026 / 16:35

Beyləqanın Əlinəzərli kəndində fermerlər üçün aqrar sığorta təlimi keçirilib

Tarix: 07.07.2026 / 12:56

Azərbaycanda vençur kapitalı fondları yaradılacaq...

Tarix: 06.07.2026 / 21:45

Ermənistan Azərbaycanla Türkiyənin elektrik şəbəkəsinə qoşulmaq istəyir...

Tarix: 06.07.2026 / 21:05

Avropanın daha bir dövləti Azərbaycanın Orta Dəhliz layihəsinə qoşulur...

Tarix: 06.07.2026 / 19:25

Ermənistan məhsullarının Avropaya çatdlrılmasında ağır problemlər yarandı...

Tarix: 06.07.2026 / 17:09

Rusiya Azərbaycan vasitəsilə Ermənistana 30 vaqon propan göndərdi

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 02.07.2026 / 20:10

Dövlət qurumlarının portal və mobil tətbiqləri birləşdirilir - Mehriban Əliyevanın rəhbərlik etdiyi Şura böyük islahatlar mesajını verdi...

Tarix: 02.07.2026 / 15:16

Xırdalan Xəstəxanasına qarşı kəskin iddia - orqan köçürülmüş xəstələr ölüm təhlükəsində?...

Tarix: 25.06.2026 / 20:33

Əmək pensiyası yaşına görə qonşular bizi bir neçə il qabaqlayır...

Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...