Çin məhsulları Azərbaycanda ucuzlaşacaq

Tarix: 07.01.2016 / 02:08
Bölmə: İqtisadiyyat

Dünyanın ikinci ən böyük iqtisadiyyatı sayılan Çin milli valyutasının ucuzlaşması yenidən xüsusi diqqət mərkəzindədir. Bu arada yayılan məlumata görə, Çin yuanı Mərkəzi Bankın (PBOC) istinad məzənnəsini gözlənilməz şəkildə aşağı endirməsindən sonra beş ilin ən aşağı səviyyəsinə enib. Qeyd edək ki, Çin avqust ayındakı devalvasiyadan sonra təxminən dörd aydır yuanı sabit tutmağa çalışır.

Amma Çinin əsas fond indeksləri olan "Shanghai Composite" və "CSI300" 7%-ə yaxın ucuzlaşaraq 590 milyard dollara yaxın azalıb.

Qeyd edək ki, 2016-cı ilin ilk iş günlərində Çin bazarlarında, o cümlədən yuanda analoji sürətli azalmaya əsas səbəb istehsal sektorunda işgüzar fəallıq indeksinin proqnozlaşdırılandan zəif açıqlanması olub. Bu göstərici, bazar iştirakçıları tərəfindən 49 olması ehtimal edilsə də, faktiki 48,2-ə bərabər olub. Nəticədə, Çinin əsas fond birjaları sərt satışla üzləşib. Bu fonda da Çin milli valyutasının nəzarətli devalvasiyası davam edir. Qeyd edək ki, 2015-ci il ərzində yuan 4% devalvasiya olunub. Ekspertlər bildirir ki, yuan daha çox devalvasiyaya uğraya bilərdi, lakin Çin Xalq Bankı ehtiyatlarının bir hissəsini sataraq buna imkan verməyib. Devalvasiya qərarının səbəbləri məlumdur: ABŞ Federal Ehtiyat Sistemi uçot dərəcəsini artırarkən Çin Xalq Bankı iqtisadiyyatı dirçəltmək üçün faizləri aşağı salır. Həmçinin Çin Xalq Bankı valyuta ehtiyatlarının hamısını xərcləmək istəmir. Qeyd edək ki, Çinin valyuta ehtiyatları 2015-ci il dekabrın 1-nə 3,43 trilyon dollar təşkil edib. Çinin valyuta ehtiyatları ötən ilin aprel ayında 4 trilyon dollar olmaqla maksimal həddə çatıb. Lakin devalvasiya nəticəsində ehtiyatlar azalır. Yuanın kəskin zəiflədilməsi isə Çinə də sərf etmir. Çünki bu ölkənin xarici borclarının çoxu ABŞ dollarındadır. Lakin investorlar tədrici devalvasiyanın Çinin valyuta ehtiyatlarının əriməsinə səbəb olacağını istisna etmir. Onlar tədrici devalvasiya nəticəsində 2016-cı ilin ortalarına qədər valyuta ehtiyatlarının 3 trilyon dollardan aşağı düşəcəyini bildirirlər. Bu da təşvişə səbəb ola və yuanın kəskin devalvasiyasını zəruriləşdirə bilər.

Amma devalvasiyanın müsbət tərəfləri də var. Açıq-aşkar görünür ki, milli valyutanın zəifləməsi ixracatçılara sərf edir. İkinci səbəb kimi uzun müddət deflyasiya ilə mübarizə aparan, amma cəhdləri nəticəsiz qalan Çin istehsalçılarına qiymətlərin yenidən aşağı salınmasının vacib olması göstərilir. Və nəhayət, üçüncü səbəb ölkədən kapital axınıdır, bu axın nəticəsində Mərkəzi Bank yuanın kursunu saxlamaq üçün valyuta intervensiyası etmək məcburiyyətində qalır. Amma yeni devalvasiya bunun da qarşısını alacaq. Lakin bu durumda makroiqtisadi nöqteyi-nəzərdən dünyanın bir və iki nömrəli iqtisadiyyatları sayılan ABŞ və Çin arasında iqtisadi müharibənin yeni mərhələsi başlayacaq. ABŞ-la Çin arasında sərt qarşıdurmanı müşahidə edən çoxları, hətta analitiklərin əksəriyyəti hesab edir ki, bu qarşıdurma qlobal iqtisadi artım üçün təhlükə törədir. İqtisadi müharibələr geniş miqyasda rəqabətli mübarizə deməkdir. Onu da bildirək ki, bu proses, xüsusən də yuanla bağlı baş verənlər Azərbaycanın da maraq dairəsindədir. Çünki Azərbaycan Çin puluna xeyli həcmdə investisiya yatırıb. Azərbaycan Dövlət Neft Fondu (ARDNF) investisiya portfelinin valyuta səbətinin yüksək diversifikasiyasının təmin edilməsi istiqamətində növbəti mərhələ olaraq Çin yuanında investisiyalara başlayıb. Bu məqsədlə 2014-cü ildə Çin Mərkəzi Bankından 3 milyard yuan həcmində investisiya üçün müvafiq lisenziya alınıb və adıçəkilən qurumla dövlət və agentliklərin istiqrazlarının alqı-satqısı və saxlanmasına dair müqavilə imzalanıb. 2015-ci il iyulun 1-dən isə Çin yuanında ilk investisiyalara başlanıb. Bu mənada yuanın ucuzlaşması sərfəli sayılmır. Amma proses Çindən gələn məhsulların qiymətinin daha da aşağı düşməsinə rəvac verəcək. Xatırladaq ki, Çin hər il Azərbaycana on milyonlarla dollar dəyərində məhsul göndərir. Bu məhsulların qiymətində isə xeyli azalma gözlənir.

Tahir TAĞIYEV

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 26.10.2026 / 11:50

Kimlərin pensiyalarına əlavələr ediləcək? - AÇIQLANDI...

Tarix: 23.10.2026 / 16:05

Azərbaycanda islam maliyyəçiliyi nə deməkdir?..

Tarix: 23.10.2026 / 10:37

Sosial ödənişlərin artırılması üçün altıncı sosial islahat paketi hazırlanır...

Tarix: 23.10.2026 / 09:57

Gələn il şəhər və rayonlara dotasiya ayrılmayacaq - xərclərini öz gəlirləri hesabına ödəyəcəklər...

Tarix: 23.10.2026 / 09:26

Gələn ilin büdcəsi layihəsi Milli Məclisdə - gəlirlər və xərclər açıqlandı...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 10:36

Sabahdan vint, bolt və qaykaların ixrac tarifi 20 DƏFƏ ARTIRILIR...

Tarix: 21.10.2026 / 17:06

Azərbaycan daha bir rekord vurdu - "tranzitlərin rekordu"...

Tarix: 21.10.2026 / 16:50

Neft Fondumuzun çox valyuta qazanmasına mane olan tək səbəb var...

Tarix: 21.10.2026 / 13:35

Azərbaycanda yeni bank yaradıla bilər - Aİ-dən TƏKLİF...

Tarix: 21.10.2026 / 10:23

Avropalı investorların Qarabağ, Şərqi Zəngəzur və Naxçıvana marağı artır - Aİ hesabatı

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 16:56

15 temmuz “FETÖ darbesində” bircə nəfər siyasətçi-deputatın adı çıxmadı...

Milli kimliyə bağlı gənclər uğurlu gələcəyin əsas təminatçılarıdır...