Aqrar məhsulların qiyməti aşağı düşəcək, niyə...

Tarix: 30.12.2015 / 02:16
Bölmə: İqtisadiyyat

Azərbaycanda kənd təsərrüfatı məhsullarının qiymətində yeni ucuzlaşma gözlənir. Buna əsas səbəb Türkiyədən olan iş adamlarının Rusiyaya alternativ bazar qismində Azərbaycana getdikcə daha çox diqqət yetirmələridir. Hazırda Türkiyədən Azərbaycana daha çox kənd təsərrüfatı məhsullarının ixracı qardaş ölkədə xüsusi diqqət mərkəzindədir.

Bunun əsas səbəblərindən biri odur ki, Rusiya ilə yaranan ziddiyyətin çözüləcəyinə dair ümidlər özünü doğrultmayıb. Əksinə, Rusiya prezidenti Vladimir Putin Türkiyəyə qarşı xüsusi iqtisadi tədbirlərin tətbiqi haqqında fərman imzalayıb.

Bu barədə Kremlin mətbuat xidmətinin məlumatında deyilir: "Rusiya prezidenti Vladimir Putin Rusiya Federasiyasının milli təhlükəsizliyinin təmin olunması, Rusiya Federasiyası vətəndaşlarının cinayət və digər hüquqazidd əməllərdən qorunması və Türkiyə Respublikasına qarşı xüsusi iqtisadi tədbirlərin tətbiq edilməsi haqqında 28 noyabr 2015-ci il tarixli fərmanına dəyişikliklər edilməsi barədə fərman imzalayıb". Fərmana əsasən, Türkiyənin Rusiyada fəaliyyət göstərən şirkətləri, eləcə də Türkiyə vətəndaşlarının nəzarəti altında olan Rusiya firmalarının fəaliyyəti ya tam qadağan olunub, ya da fəliyyətinə müəyyən məhdudiyyətlər tətbiq ediləcək. Qeyd edək ki, Rusiyanın Türkiyəyə tətbiq etdiyi sanksiyalar 2016-cı il yanvarın 1-dən qüvvəyə minəcək. Türkiyənin ticarət və gömrük naziri Bülent Tüfenkçi bildirib ki, Rusiyanın Türkiyəyə qarşı xüsusi iqtisadi tədbirləri ölkənin iqtisadiyyatına əhəmiyyətli təsir etməyəcək: "2014-cü illə müqayisədə bu il Türkiyə ilə Rusiya arasında ticarət dövriyyəsi 38-40 faiz azalıb. Odur ki, bu itki Türkiyə iqtisadiyyatına elə də ciddi təsir etməyəcək. Bununla belə, Türkiyə hökuməti hadisələrin müxtəlif istiqamətdə inkişafına uyğun ssenarilər hazırlayıb. Türkiyə kənd təsərrüfatı məhsulları üçün yeni bazarlar tapılır, öz istehsalçılarımızı dəstəkləmək məqsədilə tədbirlər görülür". Nazirin sözlərinə görə, Rusiyanın tətbiq etdiyi tədbirlər hər iki ölkənin əhalisinin maraqlarına ziyan vurub: "Rusiyada meyvə və tərəvəz bahalaşıb. Ümid edirəm ki, ölkələrimiz arasındakı mövcud vəziyyət uzun sürməyəcək". Bundan əlavə bəlli olub ki, Türkiyə hökuməti, lazım gələrsə, Rusiyanın iqtisadi sanksiyalarına görə ziyana düşən şirkətlərin kredit ödənişlərinin vaxtını uzadacaq. Türkiyənin bank sahəsi üzrə tənzimləmə və nəzarət agentliyinin rəhbəri Mehmet Ali Akben bildirib: "Biz Rusiya ilə işləyən şirkətlərə kömək edəcəyik. Bizdə olan məlumata görə, hələlik onların kredit ödənişləri ilə bağlı problemləri yoxdur. Lakin onlar hər hansı bir çətinliklə üzləşərsə, bizim agentlik kreditin ödənilmə vaxtını yenidən nəzərdən keçirəcək və lazımi tədbirlər görüləcək". Ali Akben həmçinin əlavə edib ki, Türkiyə Banklar Birliyi yaxın günlərdə Antalyada Rusiya sanksiyalarının ölkənin turizm və kənd təsərrüfatı sahələrinə təsirinə baxılacaq iclas keçirəcək.

Beləliklə, Rusiya Türkiyə ilə iqtisadi əlaqələrinə yenidən baxmağa başlayıb. Artıq Rusiyaya tərəvəz idxalında Türkiyəni digər dövlətlər əvəzləməkdədir. Rusiyanın tərəvəz məhsulları aldığı ölkələr arasında Azərbaycanın da adı var. Rusiyanın kənd təsərrüfatı naziri Aleksandr Tkaçov bildirib: "Rusiya bazarında Türkiyənin tərəvəz məhsularının payı 20%-dir. Bundan sonra Türkiyədən idxal olunan tərəvəz məhsullarını İran, İsrail, Mərakeş və başqa ölkələrin məhsulları ilə əvəz edəcəyik. Biz ilk növbədə Türkiyədən pomidor idxalını dayandırdıq. Rusiya pomidoru İran, Mərakeş, İsrail, Özbəkistandan və Azərbaycandan idxal edir". Türkiyə il ərzində Rusiyaya 360 min ton pomidor, 250 min ton isə sitrus meyvələri satırdı. 2014-cü ildə Rusiya Türkiyədən 1,7 milyard dollarlıq ərzaq və kənd təsərrüfatı məhsulları idxal edib. 2015-ci ilin 10 ayı ərzində isə bu rəqəm 1 milyard dollar ətrafında dəyişib. Məlumata görə, 2015-ci ilin 9 ayı ərzində iki ölkə arasında ticarət dövriyyəsi 18 milyard dollar təşkil edib. Ümumilikdə ölkələr arasında ticarət dövriyyəsi 30 milyard dollara yaxındır. Belə böyük ticarət dövriyyəsinin kəsilməsi hər iki tərəfə zərər vurur. Rusiyanın Türkiyəyə bəzi ərzaq və kənd təsərrüfatı məhsullarının ixarcını dayandırması bu ölkə ilə geniş ticarət dövriyyəsinə malik Azərbaycana da böyük iqtisadi imkanlar qazandırıb. Rusiya bazarındakı boşluq Azərbaycan fermer və sahibkarlarının sözügedən ölkəyə daha çox məhsul göndərməsinə səbəb olur. Ölkəmizdən Rusiyaya ixrac artıb. Əvəzində isə Türkiyədən Azərbaycana kənd təsərrüfatı məhsullarının ixracı artır və bu da yerli bazarda ucuzlaşmaya səbəb olur. Hesab edilir ki, Rusiya və Türkiyə arasında gərginlik dərinləşərsə, 2016-cı ildə də Türkiyədən Azərbaycana gətirilən məhsulların həcmində artım olacaq. Bu isə türk mallarının qiymətlərinin ucuzlaşmasına gətirib çıxaracaq.