Dünya üzrə milyarderlərin sayı 2025-ci ildə rekord həddə - 3795 nəfərə çatıb ki, bu da illik müqayisədə 8,2% artım deməkdir. Bu, son beş ildə ən sürətli artım tempidir. Altrata-nın qlobal milyarderlər üzrə Milyarderlər Siyahısına dair araşdırmasına görə, son on ildə bu qrupun sayı təxminən 60% artıb.
Milyarderlərin ümumi sərvəti il ərzində 12,8% artaraq rekord həddə - 15,1 trilyon dollara çatıb. Bu, S&P 500 indeksinə daxil olan şirkətlərin ümumi bazar kapitallaşmasının təxminən dörddə birini təşkil edir.
Sərvət artımının əsas hərəkətverici qüvvələrindən biri süni intellektə qoyulan investisiyaların artması olub. Milyarderlərin sərvətinə ən çox töhfə verən dünya üzrə 150 ictimai şirkətdən süni intellekt sahəsinə aktiv şəkildə investisiya qoyan şirkətlər 2024-2025-ci illər arasında bu sahəyə əhəmiyyətli investisiya qoymayan şirkətlərə nisbətən orta bazar kapitallaşmasında 23% artım göstəriblər.
Eyni zamanda, dünyanın ən böyük milyarderlərinin sərvəti getdikcə daha kiçik bir qrupda cəmləşir. 2025-ci ildə dünyanın hər birinin sərvəti 50 milyard dollardan çox olan 29 ən varlı insanının ümumi sərvəti 4,1 trilyon dollar olub ki, bu da bütün milyarderlərin sərvətinin 27%-ni təşkil edir. Müqayisə üçün, 2017-ci ildə xalis sərvəti 50 milyard dollardan çox olan 10 nəfər milyarderin ümumi sərvətinin yalnız 7,2%-ni təşkil edirdi.
Şimali Amerika ən çox milyarder olan region statusunu qoruyub saxlayıb. 2025-ci ildə onların sayı 11,6% artaraq 1337 nəfərə və ya qlobal ümumi sayın 35%-nə çatıb. Avropada milyarderlərin sayı təxminən 8% artaraq 1081 nəfərə, Asiyada isə 6,5% artaraq 881 nəfərə çatıb.
ABŞ milyarderlərin sayına görə lider ölkə olaraq qalır və onların sayı il ərzində 11,5% artaraq 1265-ə çatıb. Çində milyarderlərin sayı 13% artsa da, ABŞ-dakından üç dəfədən çox aşağıdır.
Avropanın ən böyük kapital bazarı olan Almaniyada ilk 15 ölkə arasında milyarderlərin sayında ən sürətli artım müşahidə olunub və bu, 20% artım deməkdir.
Milyarderlərin orta yaşı 71-dir və qadınlar bu qrupun yalnız 13%-ni təşkil edir. Milyarderlərin təxminən 20%-i hazırda yaşadıqları ölkədən kənarda doğulub. Londonda xaricdə doğulmuş milyarderlərin nisbəti təxminən 60%-ə, San-Fransiskoda 41%-ə və Nyu-Yorkda 19%-ə çatır.
Milyarderlərin əksəriyyəti sərvətlərini müstəqil şəkildə yaradıb və yalnız 8%-i sərvəti tamamilə miras alıb. Bankçılıq və maliyyə milyarderlər üçün ən böyük sahə olaraq qalır.
Milyarderlərin təxminən 15%-i şəxsi təyyarəyə, təxminən üç dəfə az hissəsi isə lüks yaxtaya sahibdir. Ən populyar hobbilər arasında idman və xeyriyyə işləri var. Bundan əlavə, 201 milyarder və ya ümumi sayın 5%-dən bir qədər çoxu birbaşa idman komandasında və ya franşizada paya sahibdir.
Növbəti onillikdə böyük bir sərvət transferi gözlənilir. Milyarderlərin təxminən 5000 həyat yoldaşı və yetkin övladı varislərinə keçməsi gözlənilən 6,6 trilyon dolların əhəmiyyətli bir hissəsini ala bilər. Potensial varislər arasında 1235-dən çox qadın həyat yoldaşı var. Əmlaka varislik etməsi gözlənilən yetkin uşaqların orta yaşı 48, həyat yoldaşları üçün isə 66-dır. Bundan əlavə, gələcək varis uşaqlarının 23%-i artıq valideynləri ilə birlikdə əsas ailə biznesində çalışırlar.
Tahir TAĞIYEV
