Maliyyə Nazirliyi Ağdam, Füzuli və Xocavənd rayonlarında fəaliyyət göstərən Ağdam, Füzuli və Xocavənd Rayonlarında Bərpa, Tikinti və İdarəetmə Xidmətində maliyyə yoxlamalarına başlayıb.
Məlumata görə, yoxlamalar hazırda davam edir. Xəbərdə yoxlamaların səbəbi, əhatə dairəsi və ya indiyədək hər hansı pozuntu aşkarlanması barədə əlavə məlumat verilmir.
Qeyd olunur ki, sözügedən qurumun icraçı direktoru Leysan Məmmədovdur.
Hər halda, Maliyyə Nazirliyi səbıbsuz belə səs-küylü yoxlamaya getməz. Yoxlamaların hədəfi və səbəbi nə ola bilər?
Xəbərdə açıq şəkildə bildirilməsə də, mövcud kontekst və ictimai məlumatlar yoxlamanın arxasında hansı məsələlərin dura biləcəyi barədə kifayət qədər əsaslı ehtimallar irəli sürməyə imkan verir.
Birincisi, qurumun maliyyə göstəriciləri özü artıq diqqətçəkicidir. 2023-cü ildə gəlirləri əvvəlki illə müqayisədə 12,6 dəfə artaraq 6,1 milyon manata çatsa da, inzibati xərclər 15,6 dəfə artaraq 7,5 milyon manata yüksəlib və nəticədə qurum 770 min manat xalis zərərlə ili başa vurub. Eyni zamanda aktivlər cəmi bir il ərzində 6,5 milyon manatdan 232,9 milyon manata, öhdəliklər isə 1,95 milyon manatdan 66,6 milyon manata qalxıb. Bu qədər sürətli böyümə fonunda xərclərin gəlirləri üstələməsi maliyyə intizamı baxımından təbii sual doğurur və istənilən audit orqanının diqqətini çəkəcək tipik göstəricidir.
İkincisi, kadr məsələsi də nəzərdən qaçırılmamalıdır. İcraçı direktor Leysan Məmmədov bu vəzifəyə 2024-cü ilin avqustunda təyin olunub, yəni yoxlama onun rəhbərliyi dövründəki fəaliyyəti əhatə edəcək ilk ciddi maliyyə auditlərindən biri ola bilər. Diqqətəlayiqdir ki, o, daha əvvəl Binəqədi Rayon İcra Hakimiyyəti başçısının birinci müavini vəzifəsinə təyin edilsə də, qısa müddətdən sonra həmin vəzifədən azad edilib – bu fakt özlüyündə hər hansı nəticə çıxarmağa əsas vermir, lakin idarəetmə keçmişinin bir hissəsi kimi qeyd olunmalıdır.
Üçüncü və bəlkə də ən konkret məqam, son aylarda müstəqil media araşdırmalarında qurumun icarə xidmətləri üzrə satınalmalarına dair ciddi suallar qaldırılıb. Həmin araşdırmalara görə, Ağdam, Füzuli və Xocavənd Rayonlarında Bərpa, Tikinti və İdarəetmə Xidməti "Ağdam Kamp Otel" kompleksində ofis binası və yataq otaqlarının icarəsi üçün fiziki şəxs Ramin Göyüşovla 2024-2026-cı illər ərzində ümumi dəyəri 350 min manatdan çox olan bir neçə müqavilə bağlayıb. Bu müqavilələrdə diqqəti çəkən məqamlar bunlardır: müqavilələrin dövlət satınalmaları portalında qanunla tələb olunan 3 iş günü müddətində deyil, aylar, hətta bir ildən çox gecikmə ilə dərc olunması; icarəyə götürülən sahənin kvadratmetri və otaqların sayı kimi əsas parametrlər açıqlanmayıb ki, bu da xərclərin əsaslılığını yoxlamağı çətinləşdirir; həmçinin həmin fiziki şəxsin atası Xəlil Göyüşova məxsus "Körpü-Bina-Tikinti" MMC-nin də eyni qurumla əməkdaşlıq etdiyinin ortaya çıxması. Bir mənbədən satınalma metodunun təkrar-təkrar eyni tərəflə tətbiq olunması, prinsipcə, rəqabətin təmin olunmaması riskini artıran amildir və adətən audit orqanlarının xüsusi diqqət yetirdiyi sahədir.
Bunlarla yanaşı, ümumi kontekst də nəzərə alınmalıdır: bu qurum işğaldan azad olunmuş ərazilərdə bərpa-quruculuq işlərinin maliyyələşdirilməsi üçün yaradılıb və dövlət büdcəsindən külli miqdarda vəsait alır – 2023-2026-cı illər arasında yalnız bir neçə satınalma müqaviləsinin cəmi 61,6 milyon manatı ötüb. Bu miqyasda büdcə vəsaiti idarə edən qurumlarda dövri və ya hədəflənmiş maliyyə yoxlamaları özlüyündə qeyri-adi hal deyil; Maliyyə Nazirliyi analoji quruluşlara (məsələn, Cəbrayıl-Qubadlı-Zəngilan xidmətinə) də mütəmadi audit tətbiq edir.
Bütün bunları birləşdirərək ehtiyatla desək, yoxlamanın hədəfi böyük ehtimalla 2024-2026-cı illər üzrə həyata keçirilmiş satınalmaların, xüsusən icarə və xidmət müqavilələrinin qanunauyğunluğu, habelə sürətlə artan xərclərin əsaslılığıdır. Bununla belə, rəsmi açıqlamanın olmadığı bir şəraitdə hər hansı konkret pozuntunun artıq aşkarlandığını iddia etmək düzgün olmazdı – yoxlama nəticələri açıqlanana qədər bu, yalnız mövcud faktlara əsaslanan məntiqi fərziyyə olaraq qalır.
Akif NƏSİRLİ
