Qızıl yığan ölkələr üçün çətinlik yaranmağa başlayır

Tarix: 17.12.2014 / 02:24
Bölmə: İqtisadiyyat

Neftin dünya bazarlarında qiymətinin enməsi bu məhsulu hasil edən ölkələrə mənfi istiqamətdə ciddi zərər vurmaqda davam edir. Belə bir vaxtda valyuta ehtiyatlarının tərkibinə qızıl daxil edən neft ölkələrinin əlavə zərərə düşdüyü də üzə çıxmaqdadır. Məsələ burasındadır ki, neftlə yanaşı, qızıl da sürətlə dəyərdən düşməkdədir. Son məlumatlara görə, Nyu-York birjasında qızılın qiyməti 2 faiz ucuzlaşıb. Qızılın bir unsiyasının qiyməti 1210 dollardan 1190 dollara enib.
Ucuzlaşmanın ABŞ-ın sərt maliyyə siyasəti səbəbindən baş verdiyi bildirilir. Ekspertlər Rusiyanın rublun dəyərdən düşməsinin qarşısını almaq məqsədilə qızıl ehtiyatlarını satışa çıxarmaq haqda düşündüyünü bildirir. Bundan sonra qızıl bazarında nəzərəçarpacaq canlanma yaranacağı ehtimal edilir. Lakin bu hal qızılın daha sürətlə dəyərdən düşməsini də qaçılmaz edəcək. Xatırladaq ki, son vaxtlara qədər Rusiya özünün qızıl valyuta ehtiyatlarına fəal şəkildə yenidən baxırdı. Xüsusilə ölkə daha fəal şəkildə qızıl almaqda idi. Rusiyanın valyuta ehtiyatlarının ümumi həcminin 10,6 faizə yaxını qızılın payına düşür, ötən il isə bu rəqəm 8,4 faiz təşkil edirdi. Beynəlxalq Valyuta Fondunun (BVF) məlumatına görə, Rusiya təkcə oktyabr ayında 19 ton qızıl alıb. Beləliklə, oktyabrın sonunda Rusiyanın qızıl ehtiyatlarının həcmi təxminən 1170 ton təşkil edib.
Rusiya Bankının rəhbəri Elvira Nabiullina elan edib ki, bu il RF Mərkəzi Bankı 150 tona yaxın qızıl alıb. Bəzi ekspertlərin fikrincə, Rusiya Bankı tərəfindən qızıl alışının kəskin artan həcmi onunla əlaqədar olub ki, ölkə iqtisadiyyatının dollardan asılılığı, müvafiq olaraq isə ABŞ tərəfindən daha sərt sanksiyaların təsirinin azaldılması planı reallaşdırılır. Bundan əvvəl də prezident Vladimir Putin bəyan edib ki, dolların diktaturasına son qoymaq istəyir: "Biz neftin dollarla qiymətləndirildiyi bazarın diktaturasından xilas oluruq, rublun və yuanın istifadəsi imkanlarını artırırıq".
İndi isə Kreml qızıl ehtiyatlarını satışa çıxarmaq istəyir. Bu hal qızılın sürətlə dəyərdən düşməsini qaçılmaz edəcək. Təbii ki, baş verənlər son dövrlərdə xeyli qızıl almış Azərbaycana da təsirsiz ötüşməyəcək. Xatırladaq ki, ölkəmiz qızıl ehtiyatını 3,2 tondan 30,2 tonadək artırıb. Lakin qızılın sürətlə ucuzlaşması bu ehtiyatın real ifadəsində Azərbaycanın zərərə düşməsi deməkdir.
Xatırladaq ki, Azərbaycanın konkret limiti var və həmin limitə görə, valyuta ehtiyatlarının bir hissəsi qızılın alışına yönəldilir. Ekspertlər hesab edir ki, hazırda dünyada baş verən böhrandan əlavə, qızılın qiymətinin ucuzlaşmasına təsir edən digər amil bu qiymətli metala zinət əşyası kimi marağın azalmasıdır. Son dövrlərdə ölkəmizin qızıl mağazalarında satışlar kəskin azalıb. Mağazalarda qızıl satışı 60-70% azalıb. Qeyd edək ki, ölkədə qızıl və daş-qaşa tələbatın aşağı düşməsi ilin əvvəlindən müşahidə olunur. 2014-cü ildə ölkəyə gətirilən zinət əşyaları azalıb. Belə ki, ötən ilin ilk 9 ayında Azərbaycana 672,1 milyon dollarlıq zinət əşyaları gətirildiyi halda, bu il həmin göstərici 2 dəfədən də çox azalaraq 292,4 milyon dollara enib.
Onu da qeyd edək ki, 2008 və 2009-cu illərdə ehtiyatlarının bir qismini qızıla çevirən bir sıra ölkələr, o cümlədən Çin və Hindistanda qızıl külçələr və sikkələr ötən ildən başlayaraq bazara çıxarılır ki, bu da qızıl təklifinin artmasına səbəb olub. Qızıl bazarında investor aktivliyinin azalması qiymətli əşyanın dəyərinin aşağı düşməsi ilə nəticələnir. Bu durum banklarda qızıl depozitinə də təsir edir. Xatırladaq ki, bu xidmət bank müştərilərinə virtual şəkildə, yəni qızılı fiziki şəkildə almadan qızılda əmanət yerləşdirməyə imkan verir. Lakin qızılın ucuzlaşması belə depozitlərə marağı kəskin azaldır.
ABŞ dollarının dəyər qazanması da qızılın ucuzlaşması ilə müşahidə olunur. Bəzi ekspertlər deyir ki, qiymətli metalın ucuzlaşması əslində onu real qiymətinə yaxınlaşdırır. Belə ki, son qlobal böhran zamanı inkişaf etmiş ölkələrin iqtisadiyyatlarında ciddi problemlər yarandı və milli valyutalar ucuzlaşdı. Buna görə də investorlar qızıla üz tutmağa başladılar və sərmayələrini ona yatırdılar. Hətta mərkəzi banklar kütləvi şəkildə qızıl alıb, öz valyuta ehtiyatlarına daxil etdilər.
Qızıla süni bir tələb yarandı və bu da qızılın qiymətini getdikcə bahalaşdırdı. Hətta qızılın bir unsiyası 1 900 dollara qədər bahalaşdı. Amma dünya iqtisadiyyatında baş verən canlanmadan sonra qızılın qiymətində müəyyən bir ucuzlaşma prosesi getməyə başladı. Xüsusən də bu, 2013-cü ilin əvvəlindən etibarən özünü daha qabarıq göstərməyə başladı. İndiki durumda qızılın gələcək qiyməti barədə öncədən proqnoz vermək artıq çətin sayılır. Hesab olunur ki, qiymətdə azalma müşahidə olunsa da, artım da gözləmək olar.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

Tarix: 28.10.2026 / 12:23

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları xarici dövlət borcunu 20 dəfə üstələdi...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...