Neftin tənəzzül qiymətləri bankları da vuracaq

Tarix: 16.12.2014 / 02:42
Bölmə: İqtisadiyyat

Dünya bazarlarında neftin qiymətinin aşağı düşməkdə davam etməsi müxtəlif ölkələrdə iqtisadiyyatın ən fərqli sahələrinə təsir göstərməkdədir. Baş verənlərin bank sektoru üçün də yaxşı olmayacağına dair proqnozlar səsləndirilir.
Eynəlxalq reytinq agentlikləri Azərbaycan üçün də bu xüsusda nikbin fikirlər səsləndirmir. Bu barədə danışmazdan öncə bildirək ki, neftin qiymətinin bu gedişlə 40 dollara kimi azalacağına dair fikirlər səslənir. Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin (BƏƏ) enerji naziri Suhail Al-Mazrouei isə neftin barrelinin qiymətinin 40 dollara qədər geriləməsi halında belə OPEK-in istehsalı azaltmayacağını bildirib. O, Neft İxrac edən Ölkələr Təşkilatının bu il noyabrın 27-də istehsalı gündəlik 30 milyon barrel həddində sabit saxlamaq barədə verilmiş kollektiv qərarını dərhal dəyişdirməyəcəyini qeyd edib.
OPEK-in növbəti toplantısını gələn ilin 5 iyun tarixində keçirəcəyi gözlənir. Həmin vaxta qədər hasilatın azalması gözlənilmədiyindən, qiymətlərin enməkdə davam edəcəyi istisna olunmur. Bu arada "Ekonomist" jurnalı neftin ucuzlaşmasının 4 səbəbini irəli sürüb. Birinci, dünyada iqtisadi aktivliyin azalması və alternativ yanacaqların payının artması fonunda tələbatın azalması, ikinci, əmtəə bazarında geosiyasi risqlərə həssaslığın azalması, üçüncü, ABŞ-da neft hasilatının artması səbəbindən dünya bazarında tələbatın azalması, dördüncü səbəb kimi isə OPEK ölkələrinin, xüsusən də Səudiyyə Ərəbistanının bazarda payını itirmək səbəbindən kvotanı azaltmaq niyyətindən vaz keçdiyini göstərir. Beləliklə, artıq neftin 40 dollara düşəcəyinə dair proqnozlar var.
Bu hal, qeyd olunduğu kimi, bank sektoruna da təsirsiz ötüşmür. "Fitch Ratings" beynəlxalq reytinq agentliyinin "MDB və Gürcüstan bankları: 2015-ci ilin proqnozları" hesabatında isə qeyd olunur ki, 2015-ci ilə Azərbaycanın banklar üzrə proqnozu sabit qalacaq, lakin neft qiymətlərinin daha aşağı düşməsi nəticəsində bu barədə danışmaq bir qədər çətin olacaq: "Azərbaycan, Belarus və Özbəkistanın bankları üzrə proqnoz artıq aşağı reytinq nəzərə almaqla sabitdir. Eyni zamanda, neftin qiyməti daha da ucuzlaşarsa, Azərbaycanda və Belarusla Özbəkistanda iqtisadiyyat zəifləyərsə, bu barədə danışmaq çətin olacaq". "Fitch Ratings" qeyd edir ki, 2015-ci ildə bank sistemləri üzrə proqnozlar geosiyasi amillər və neft qiymətləri ilə müəyyən olunacaq. Sanksiyalar və daha ucuz neft qiymətləri Rusiya iqtisadiyyatına və Rusiya banklarına mənfi təsir göstərəcək, eyni zamanda Ukrayna kredit təşkilatları ölkədəki böhran şəraitində əhəmiyyətli sıxıntı keçirəcək:
"MDB-nin digər ölkələrinin bankları sabit göstəricilərə malik olmalıdırlar, lakin onlar da Rusiyada neft gəlirləri az olarsa və tələbat azalarsa çətinliklə üzləşə bilərlər".
Beləliklə, banklar da neftin qiymətinin ucuzlaşmasından əziyyət çəkir və bu hal onların reytinqinə də birbaşa təsir göstərir. Bankların reytinqinin aşağı düşməsi isə onların kredit cəlb etmələrinə mənfi təsir edir. Xatırladaq ki, ölkəmizdə onsuz da kommersiya bankları hələ də xaricdən kredit almaqda çətinlik yaşayır. Onların kredit reytinqinin yüksək olmaması Azərbaycan banklarının xarici kreditlərə yaxın düşməsini çətinləşdirir. Qeyd edək ki, bankın reytinqi nə qədər yüksəkdirsə, onun ucuz resurs cəlb etmə imkanı da bir o qədər yüksəkdir. Azərbaycanda isə banklar yüksək reytinq kateqoriyasına daxil deyil. Bütün bunlara görə, Azərbaycan bankları resurs cəlb edəndə ya yüksək faizlə alır, ya da hansısa vasitəçi vasitəsilə kredit götürür. Məsələn, Şərqi Avropa ölkələri bankları ucuz kredit cəlb edir, sonra da onu yüksək faizlə Azərbaycan banklarına ötürürlər. Yəni Azərbaycan bankları ancaq vasitəçilərin köməyilə xaricdən müəyyən miqdar kredit ala bilirlər. Reytinq almaq üçün banklar müəyyən şərtlərə cavab verməlidir. Burada korporativ idarəetmədən tutmuş, kredit risqlərinin idarə edilməsi, xidmətlərin həcmi kimi kriteriyalar mövcuddur. Azərbaycan bankları isə bu kriteriyalara cavab verə bilmədiyindən, onların reytinqi bir o qədər də yüksək deyil. Bu şəraitdə neftin qiymətinə görə bankların reytinqi bir az da aşağı düşsə, bu sektor üçün ciddi problemlər yaranacaq. Neftin qiyməti ilə bağlı proqnozlar isə, yuxarıda sadalananlardan da göründüyü kimi, heç də nikbin səpkidə deyil.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

Tarix: 28.10.2026 / 12:23

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları xarici dövlət borcunu 20 dəfə üstələdi...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...