Neftin tənəzzül qiymətləri bankları da vuracaq

Tarix: 16.12.2014 / 02:42
Bölmə: İqtisadiyyat

Dünya bazarlarında neftin qiymətinin aşağı düşməkdə davam etməsi müxtəlif ölkələrdə iqtisadiyyatın ən fərqli sahələrinə təsir göstərməkdədir. Baş verənlərin bank sektoru üçün də yaxşı olmayacağına dair proqnozlar səsləndirilir.
Eynəlxalq reytinq agentlikləri Azərbaycan üçün də bu xüsusda nikbin fikirlər səsləndirmir. Bu barədə danışmazdan öncə bildirək ki, neftin qiymətinin bu gedişlə 40 dollara kimi azalacağına dair fikirlər səslənir. Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin (BƏƏ) enerji naziri Suhail Al-Mazrouei isə neftin barrelinin qiymətinin 40 dollara qədər geriləməsi halında belə OPEK-in istehsalı azaltmayacağını bildirib. O, Neft İxrac edən Ölkələr Təşkilatının bu il noyabrın 27-də istehsalı gündəlik 30 milyon barrel həddində sabit saxlamaq barədə verilmiş kollektiv qərarını dərhal dəyişdirməyəcəyini qeyd edib.
OPEK-in növbəti toplantısını gələn ilin 5 iyun tarixində keçirəcəyi gözlənir. Həmin vaxta qədər hasilatın azalması gözlənilmədiyindən, qiymətlərin enməkdə davam edəcəyi istisna olunmur. Bu arada "Ekonomist" jurnalı neftin ucuzlaşmasının 4 səbəbini irəli sürüb. Birinci, dünyada iqtisadi aktivliyin azalması və alternativ yanacaqların payının artması fonunda tələbatın azalması, ikinci, əmtəə bazarında geosiyasi risqlərə həssaslığın azalması, üçüncü, ABŞ-da neft hasilatının artması səbəbindən dünya bazarında tələbatın azalması, dördüncü səbəb kimi isə OPEK ölkələrinin, xüsusən də Səudiyyə Ərəbistanının bazarda payını itirmək səbəbindən kvotanı azaltmaq niyyətindən vaz keçdiyini göstərir. Beləliklə, artıq neftin 40 dollara düşəcəyinə dair proqnozlar var.
Bu hal, qeyd olunduğu kimi, bank sektoruna da təsirsiz ötüşmür. "Fitch Ratings" beynəlxalq reytinq agentliyinin "MDB və Gürcüstan bankları: 2015-ci ilin proqnozları" hesabatında isə qeyd olunur ki, 2015-ci ilə Azərbaycanın banklar üzrə proqnozu sabit qalacaq, lakin neft qiymətlərinin daha aşağı düşməsi nəticəsində bu barədə danışmaq bir qədər çətin olacaq: "Azərbaycan, Belarus və Özbəkistanın bankları üzrə proqnoz artıq aşağı reytinq nəzərə almaqla sabitdir. Eyni zamanda, neftin qiyməti daha da ucuzlaşarsa, Azərbaycanda və Belarusla Özbəkistanda iqtisadiyyat zəifləyərsə, bu barədə danışmaq çətin olacaq". "Fitch Ratings" qeyd edir ki, 2015-ci ildə bank sistemləri üzrə proqnozlar geosiyasi amillər və neft qiymətləri ilə müəyyən olunacaq. Sanksiyalar və daha ucuz neft qiymətləri Rusiya iqtisadiyyatına və Rusiya banklarına mənfi təsir göstərəcək, eyni zamanda Ukrayna kredit təşkilatları ölkədəki böhran şəraitində əhəmiyyətli sıxıntı keçirəcək:
"MDB-nin digər ölkələrinin bankları sabit göstəricilərə malik olmalıdırlar, lakin onlar da Rusiyada neft gəlirləri az olarsa və tələbat azalarsa çətinliklə üzləşə bilərlər".
Beləliklə, banklar da neftin qiymətinin ucuzlaşmasından əziyyət çəkir və bu hal onların reytinqinə də birbaşa təsir göstərir. Bankların reytinqinin aşağı düşməsi isə onların kredit cəlb etmələrinə mənfi təsir edir. Xatırladaq ki, ölkəmizdə onsuz da kommersiya bankları hələ də xaricdən kredit almaqda çətinlik yaşayır. Onların kredit reytinqinin yüksək olmaması Azərbaycan banklarının xarici kreditlərə yaxın düşməsini çətinləşdirir. Qeyd edək ki, bankın reytinqi nə qədər yüksəkdirsə, onun ucuz resurs cəlb etmə imkanı da bir o qədər yüksəkdir. Azərbaycanda isə banklar yüksək reytinq kateqoriyasına daxil deyil. Bütün bunlara görə, Azərbaycan bankları resurs cəlb edəndə ya yüksək faizlə alır, ya da hansısa vasitəçi vasitəsilə kredit götürür. Məsələn, Şərqi Avropa ölkələri bankları ucuz kredit cəlb edir, sonra da onu yüksək faizlə Azərbaycan banklarına ötürürlər. Yəni Azərbaycan bankları ancaq vasitəçilərin köməyilə xaricdən müəyyən miqdar kredit ala bilirlər. Reytinq almaq üçün banklar müəyyən şərtlərə cavab verməlidir. Burada korporativ idarəetmədən tutmuş, kredit risqlərinin idarə edilməsi, xidmətlərin həcmi kimi kriteriyalar mövcuddur. Azərbaycan bankları isə bu kriteriyalara cavab verə bilmədiyindən, onların reytinqi bir o qədər də yüksək deyil. Bu şəraitdə neftin qiymətinə görə bankların reytinqi bir az da aşağı düşsə, bu sektor üçün ciddi problemlər yaranacaq. Neftin qiyməti ilə bağlı proqnozlar isə, yuxarıda sadalananlardan da göründüyü kimi, heç də nikbin səpkidə deyil.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 10.07.2026 / 20:55

Rusiyada dərin yanacaq qıtlığının Azərbaycana təsirləri gündəmdə...

Tarix: 10.07.2026 / 17:50

Əli Əsədovun rəhbərliyi ilə İqtisadi Şuranın iclası keçirildi - FOTO

Tarix: 10.07.2026 / 15:52

Beyləqan şəhərində fermerlər üçün aqrar sığorta ilə bağlı maarifləndirici təlim keçirilib

Tarix: 10.07.2026 / 14:47

Rusiya alimindən Ermənistan iqtisadiyyatı barədə inanılmaz rəylər - böhran olmayacaq...

Tarix: 10.07.2026 / 13:56

Azərbaycanın xarici dövlət borcu azaldı - 4 milyard 616,8 milyon...

Tarix: 10.07.2026 / 11:58

Rusiya Azərbaycan üzərindən Ermənistana propan və gübrə göndərəcək...

Tarix: 10.07.2026 / 09:17

Azərbaycan və Rusiya Samur çayının bölüşdürülməsini müzakirə edib

Tarix: 09.07.2026 / 19:05

Azərbaycana diri heyvan idxal edən iri şirkətlər əsas məlumatları "gizli" saxlayır...

Tarix: 09.07.2026 / 17:56

Britaniya “Zəngəzur” tankerini sanksiya siyahısından çıxardı

Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 09.07.2026 / 21:52

İrandan Trampa “İrəvan mesajı” - sülh olmasa, TRIPP marşrutuna dözmərik...

Tarix: 09.07.2026 / 19:38

Vətəndaşın məmurlarla birbaşa ünsiyyətində sıfır hədd - rəqəmsallaşma dövrünün hədəfi...

Tarix: 09.07.2026 / 18:51

Çin və ABŞ-ın mübarizə apardığı Gürcüstan limanında Azərbaycan həlledici söz sahibinə çevrilir...

Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...