Jurnalist Qadınlar Assosiasiyası Çanaqqala zəfərinin yüz illiyi ilə bağlı aksiya keçirdi

Tarix: 20.04.2015 / 02:54
Bölmə: Gündəm

Şəhidlər Xiyabanında türk şəhidlərinə qoyulan abidə önündə şəhidlər xatırlandı...

Aprelin 18-də Jurnalist Qadınlar Assosiasiyasının təşkilatçılığı ilə ölkə jurnalistləri, ziyalılar Çanaqqala zəfərinin 100 illiyi ilə bağlı Şəhidlər Xiyabanını və burada Türkiyə Cumhuriyyətinin şəhid əsgərlərinə qoyulan xatirə abidəsini ziyarət etdilər.
Çanaqqala şəhidlərinin anım mərasiminə çağdaş türk yazarı, Çanaqqaladan bəhs edən "Eşq cəbhəsi" kitabının müəllifi Bahadır Yenişehirli də qatıldı. Aksiyada Türkiyənin ərazi bütövlüyü uğrunda şəhid olan insanlar xatırlandı.
Məlumat verildi ki, Türkiyənin şanlı zəfər tarixinə çevrilən bu gündə Osmanlı dövləti dünyaya türk əsgərinin rəşadətini nümayiş etdirib. Tədbirdə çıxış edənlər qeyd etdilər ki, bu mübarizədə Türkiyə müttəfiqlərindən gözlədiyi yardımı ala bilmədi. Çıxış edənlər dedi ki, 8 ay davam edən Çanaqqala savaşları hər iki tərəf üçün böyük itkilərə səbəb oldu. Düşmən qüvvələr Çanaqqalaya əvvəlcə 70 min əsgər göndərir, sonradan bu qüvvənin sayı yarım milyona çatır. Bunun 400 mini ingilis, 79 mini isə fransız ordusundan idi. İngilislər 115 min ölü, yaralı, əsir və məmləkətinə göndərilən 90 min xəstə olmaqla 205 min nəfər itirdilər. Fransızlar isə 47 min nəfər əsgər itirib. Qələbə türk ordusunun 250 min əsgərinin şəhid olması hesabına əldə edilib. Türkiyə Cumhuriyyətinin qurulmasından sonra parlamentin qərarı ilə hər il martın 18-də Çanaqqala zəfərinin ildönümü qeyd edilir.
Bu döyüşlərdə 3 mindən çox könüllü azərbaycanlı əsgər də şəhid olub. Çanaqqala müharibəsi 1915-1916-cı illərdə Osmanlı dövləti ilə müttəfiq Avropa dövlətləri arasında aparılan dəniz və quru müharibələri kimi tarixə düşüb. Avropa dövlətlərinin əsas məqsədi paytaxt İstanbulu ələ keçirərək boğaza nəzarətə yiyələnmək, Rusiya ilə əməkdaşlıq və hərbi ticarət yolu açmaq olub. İlk hədəf olaraq Çanaqqalaya girə bilən avropalıların hücumları iflasa uğrayıb. Hər iki tərəfin ağır itki verməsinə baxmayaraq, türklər istilaçı qüvvələri geri qova bilib.
Azərbaycan Jurnalist Qadınlar Assosiasiyasının sədri Sevil Yusifova Çanaqqala savaşından və bu döyüş nəticəsində qazanılan qələbədən danışdı. Şair-publisist Sərvaz Hüseynoğlu isə bildirdi ki, Çanaqqala savaşında türkiyəlilərlə yanaşı, azərbaycanlılar da iştirak edib və böyük şücaət göstərib, qəhrəmanlıqla şəhid olublar: "Çanaqqala savaşında analar öz övladlarının başına xına qoyub yola salırdı ki, get, qələbə, zəfərlə qayıt". Şairə Gülayə Şınıxlı isə Çanaqqaladan bəhs edən şeirini oxudu. Türkiyəli yazar Bahadır Yenişehirli və başqaları çıxış edərək Çanaqqala savaşının türk dünyasına yaşatdığı sevinc, zəfər haqda danışdılar. "Eşq cəbhəsi" kitabının müəllifi B.Yenişehirlinin sözlərinə görə, Çanaqqala savaşında ona görə zəfər qazanıldı ki, burada türk əsgərləri ilə yaşaşı, analar da döyüşürdü. Bu mənada ki, analar əsgərliyə, cəbhəyə yola saldığı övladına "qələbə qazanmasan geri dönmə" öyüdünü verir, onu düşmən üzərinə qələbəyə hazırlayırdı. Yazar onu da bildirdi ki, 1915-ci ildə osmanlıların üzərinə gələn ingilis və fransızlara "türklər insan deyil, vəhşidir" deyirmişlər. Amma əsgərlər döyüşdə onlarla üz-üzə gəlir, vuruşur, döyüşür. Hətta ölüləri dəfn etmək üçün hər iki tərəf ağ bayraq qaldırır, əsgərlər qarşılıqlı olaraq bir-birinə siqaret, konserv təklif edirlər. İngilis əsgərlərindən biri ailəsinə yazdığı məktubda deyir ki, "bunlar da insandır, bunlar da yaralananda canları ağrıyır, bunlar da bizim kimidir". Türkiyəli yazar çıxışını bu sözlərlə bitirdi: "Çanaqqalada böyük zəfər bizimlə oldu və Çanaqqala başdan-başa məzarlıqdır".
Tədbirdə çıxış edən tədqiqatçı-jurnalist Rəsmiyyə Qarayeva maraqlı bir təklif irəli sürdü. O bildirdi ki, 1915-ci ildə erməni-rus birləşmələri Azərbaycanda da böyük qırğın törədib və xalqımızın generallarını, digər hərbi rütbəli insanlarını Nargində öldürüblər. O bildirdi ki, Nargin qırğınlarını da bu il 100 illiyidir, bu məsələni də ictimailəşdirmək, dünyada tanıtmaq gərəkdir.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 07.11.2026 / 10:16

İğdırda Azərbaycanın Zəfər Günü qeyd olunub

Tarix: 07.11.2026 / 09:26

“Dəmir Yumruqdan Zəfərin Səsinə” adlı rəsm sərgisi keçirilib

Tarix: 30.10.2026 / 06:41

Yəhudilər erməni monastırına tüpürdülər

Tarix: 29.10.2026 / 17:00

Bir Millət, İki Dövlət, Bir Ürək: Türkiyə Cümhuriyyətinin 103-cü ildönümü münasibətilə İctimai Nəzarət Təşkilatının Təbrik Bəyannaməsi

Tarix: 28.10.2026 / 12:51

ROZA TÖREKULOVNA AYTMATOVANIN ƏZİZ XATİRƏSİNƏ

Tarix: 28.10.2026 / 08:35

Türkiyədəki “sərmayə olayı” Pasifik Holding-i də vurdu - aktivləri donduruldu

Tarix: 28.10.2026 / 06:26

Türkiyədə səs-küylü “Starlink əməliyyatı” - 85 nəfər saxlandı

Tarix: 27.10.2026 / 13:54

"Bakı bu cür beynəlxalq forumlar vasitəsilə mədəniyyətlərarası dialoqa mühüm töhfə verə bilər" - Ozodbek Nazarbekov

Tarix: 27.10.2026 / 13:30

Penitensiar Xidmətə yeni rəis təyin edildi

Tarix: 27.10.2026 / 10:28

Dubay məhkəməsi Rusiya neftinin satışından 700 milyon dollardan çox vəsaiti dondurub - işin içində azərbaycanlılar da var…

Tarix: 26.10.2026 / 06:58

Vuçiç seçkidə məğlubiyyətini rəsmən bəyan etdi

Tarix: 24.10.2026 / 08:38

Serbiyada etirazlar pik həddə - gənclər Vuçiçi devirməyə qərarlıdır

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 05.11.2026 / 21:49

Banklarda 4.6 milyard manat pul yatıb qalıb, kredit bazarında böhrandır... Bu necə olub?...

Tarix: 05.11.2026 / 20:15

Avropa Ermənistanı Rusiyanın əlindən alır - Kreml qəzəb püskürür...

Tarix: 05.11.2026 / 17:34

İran Trampsayağı ad iddiasına başladı - "Xəzər" yox, "Kaspian"?..

İşğaldan azad rayonlarımızda insan faktoru həlledicidir - Məskunlaşmanın əsas istiqamətləri...