Daxili Qoşunlarımız: tarixi yola baxış...

Tarix: 12.03.2015 / 02:48
Bölmə: Gündəm

Hər bir dövlət üçün onun təhlükəsizliyinin təmin olunması strateji vəzifədir. Bu mürəkkəb vəzifənin yerinə yetirilməsi müvafiq güc strukturlarına həvalə edilir. Müxtəlif ölkələrdə təhlükəsizliyə cavabdeh bu qurumların statusu da fərqlidir.
Təhlillər göstərir ki, dövlət daxilində ictimai asayişin və təhlükəsizliyin qorunması üzrə tapşırıqların həcmi və mürəkkəbliyi, polis orqanları ilə yanaşı, xüsusi hərbi bölmələrin də prosesdə iştirakını zərurətə çevirir. Həmin hərbi bölmələrin çoxfunksional tapşırıqları daxili və xarici təhlükələrin dəf edilməsinə yönəlir.
Bir çox inkişaf etmiş ölkələrin təcrübəsində daxili təhlükəsizliyi qoruyan polis funksiyalı hərbi qurumlar xüsusi yer tutur. Məsələn, İtaliyada Karabinerlər, Türkiyədə Jandarma bu kimi təşkilatlardandır. Sözügedən qurumlara ölkələrinin iç güvənliyinin saxlanmasında geniş səlahiyyətlər verilib. İstər Karabinerlər, istərsə də Jandarma qurumlarının zəngin tarixi var.
Azərbaycan Respublikasında ictimai təhlükəsizliyin qorunması funksiyasını yerinə yetirən Daxili İşlər Nazirliyi Daxili Qoşunları ilə yuxarıda qeyd olunan xarici ölkələrdəki müvafiq qurumlar arasında müəyyən paralellər aparmaq olar. Müqayisələr apardıqda oxşar funksiyalar az olmasa da, fərqli cəhətlər də çoxdur.
Azərbaycan DİN Daxili Qoşunlarının tarixini öyrənərkən Azərbaycan Demokratik Respublikası (ADR) və Sovet dövrünə dair faktların təhlil edilməsi vacibdir. ADR-in təşəkkül tapdığı bir dövrdə milli parlamentin qərarına əsasən, şəhərlərdə ictimai asayişi təmin etmək məqsədilə 1919-cu ilin 1 iyun tarixindən könüllü əsgərlər dəstələri yaradılıb. 1920-ci il martın 27-də isə ADR-in Dövlət Mühafizə Komitəsinin qərarı əsasında asayişi qoruyan yardım alayının könüllü dəstələri Daxili İşlər Nazirliyinin sərəncamına verilib. Yardım alayının ilk rəisi olmuş Yusif Ziya Talıbzadə milli istiqlal hərəkatının fəal iştirakçılarından biri idi.
SSRİ dövründə də dövlətdə ictimai təhlükəsizliyin qorunması məqsədilə hərbi statuslu xüsusi qurum formalaşdırılıb və Daxili Qoşunlar adlandırılıb. SSRİ-də DQ-nin xidməti fəaliyyətinin imkanları və miqyası kifayət qədər geniş olub. Həmin imkanları yaratmış maddi-texniki bazanın və kadr potensialının bir hissəsi sonrakı tarixi dövrdə MDB ölkələrinə miras qalıb.
SSRİ DİN DQ-nin sıralarında azərbaycanlı zabit, gizir, çavuş və əsgərlər də xidmət edib. Onların bir qisminin zəngin xidmət təcrübəsindən sonradan ölkəmizin ordu quruculuğu prosesində istifadə olunub.
Azərbaycanın Daxili İşlər Nazirliyinin tərkib hissəsi olan Daxili Qoşunlar 1991-ci ilin son aylarında yaradılmağa başlayıb. SSRİ DİN DQ-nin respublikamızın ərazisində dislokasiya olunmuş hərbi hissələri o vaxt respublikamızın sərəncamına keçib. Həmin vaxt bu hərbi hissələrin anbarlarındakı hərbi əmlak, silah-sursat, xüsusi vasitələrin ölkədən daşınmasının qarşısı alınıb.
1991-ci ilin dekabrında Azərbaycan DİN DQ-nin hərbi hissələrinin komplektləşdirilməsi üçün onun sıralarına ilk çağırış həyata keçirilib. 17.12.1991-ci il tarixdə çağırışçıların ilk qrupu hərbi hissələrə qəbul olunub.
1992-ci il fevralın 2-də DQ-nin əsgərlərinin ilk hərbi andiçmə mərasimi təşkil olunub. Həmin mərasimdə əsgərlər müstəqil Azərbaycan Respublikasının hərbi andını qəbul edib.
Əslində, Daxili Qoşunlar müstəqil dövlətimizin ilk nizami qoşun növü kimi ordu quruculuğunun başlanğıc mərhələsində xüsusi rol oynayıb.
Azərbaycan Daxili Qoşunları 1992-ci il martın 12-də Ağdam rayonunun Papravənd və Qalayçılar kəndləri ərazisində erməni işğalçılarına qarşı döyüşə başlayıb. Məhz bu tarix əsas götürülərək, vətənin müdafiəsində xidmətləri nəzərə alınaraq, həmin gün Daxili Qoşunların günü elan olunub.
Azərbaycan Respublikası Prezidenti tərəfindən bu barədə fərman 1995-ci il martın 9-da imzalanıb. Beləliklə, 1995-ci ildən başlayaraq Daxili Qoşunlar günü dövlət səviyyəsində qeyd olunur.
DQ-nin şəxsi heyəti Dağlıq Qarabağ, Ağdam, Füzuli, Zəngilan, Qubadlı, Laçın və Cəbrayıl rayonları ərazisində şərəfli döyüş yolu keçib. Ərazi bütövlüyümüz uğrunda döyüşlərdə DQ-nin şəxsi heyətindən 510 nəfər şəhid olub, 1166 nəfər yaralanıb, 268 nəfər isə itkin düşüb.
Füzuli rayonunun Horadiz qəsəbəsinin (hazırda şəhər - Y.A.) və 12 kəndinin, o cümlədən Cəbrayıl rayonunun Cocuq Mərcanlı kəndinin düşmən tapdağından azad edilməsində DQ-nin şəxsi heyəti fədakarlıq göstərərək döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirib.
Qarabağ müharibəsində DQ-nin hərbi qulluqçularının şücaəti müasir hərb tariximizdə şərəfli iz qoyub. 1992-ci ilin iyul ayında Ağdərənin Aterk kəndi uğrunda ağır döyüşdə 38 nəfər döyüşçü mühasirəyə düşərək son nəfəsinədək düşmənlə vuruşub. Azğın ermənilər onların meyitini yandırıb. Həmin ərazidə növbəti döyüşlər nəticəsində bu döyüşçülərin meyitinin qalıqlarını götürmək mümkün olub. Həmin qalıqlar Bakıdakı Şəhidlər Xiyabanında qardaşlıq məzarında dəfn edilib.
1993-cü ilin dekabr ayında Füzuli rayonunun Böyük Bəhmənli kəndi yaxınlığında mühüm müdafiə mövqeyində dayanan Şahin Abbasovun manqası düşmən tankının həmləsi qarşısında belə geri çəkilməyib. Manqanın igid döyüşçüləri düşmən tankı altında torpağa gömülərək şəhidlik zirvəsinə ucalıb.
Daxili Qoşunların döyüş yolunda belə nümunələr çoxdur. Bu nümunələrin təbliğ olunması hər zaman üçün aktualdır.
Zəngin döyüş təcrübəsinin olması Daxili Qoşunların bu gün üçün də döyüş qabiliyyətinin formalaşdırılmasında xüsusi rol oynayır.
(Davamı gələn sayımızda...)

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 07.11.2026 / 10:16

İğdırda Azərbaycanın Zəfər Günü qeyd olunub

Tarix: 07.11.2026 / 09:26

“Dəmir Yumruqdan Zəfərin Səsinə” adlı rəsm sərgisi keçirilib

Tarix: 30.10.2026 / 06:41

Yəhudilər erməni monastırına tüpürdülər

Tarix: 29.10.2026 / 17:00

Bir Millət, İki Dövlət, Bir Ürək: Türkiyə Cümhuriyyətinin 103-cü ildönümü münasibətilə İctimai Nəzarət Təşkilatının Təbrik Bəyannaməsi

Tarix: 28.10.2026 / 12:51

ROZA TÖREKULOVNA AYTMATOVANIN ƏZİZ XATİRƏSİNƏ

Tarix: 28.10.2026 / 08:35

Türkiyədəki “sərmayə olayı” Pasifik Holding-i də vurdu - aktivləri donduruldu

Tarix: 28.10.2026 / 06:26

Türkiyədə səs-küylü “Starlink əməliyyatı” - 85 nəfər saxlandı

Tarix: 27.10.2026 / 13:54

"Bakı bu cür beynəlxalq forumlar vasitəsilə mədəniyyətlərarası dialoqa mühüm töhfə verə bilər" - Ozodbek Nazarbekov

Tarix: 27.10.2026 / 13:30

Penitensiar Xidmətə yeni rəis təyin edildi

Tarix: 27.10.2026 / 10:28

Dubay məhkəməsi Rusiya neftinin satışından 700 milyon dollardan çox vəsaiti dondurub - işin içində azərbaycanlılar da var…

Tarix: 26.10.2026 / 06:58

Vuçiç seçkidə məğlubiyyətini rəsmən bəyan etdi

Tarix: 24.10.2026 / 08:38

Serbiyada etirazlar pik həddə - gənclər Vuçiçi devirməyə qərarlıdır

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 05.11.2026 / 21:49

Banklarda 4.6 milyard manat pul yatıb qalıb, kredit bazarında böhrandır... Bu necə olub?...

Tarix: 05.11.2026 / 20:15

Avropa Ermənistanı Rusiyanın əlindən alır - Kreml qəzəb püskürür...

Tarix: 05.11.2026 / 17:34

İran Trampsayağı ad iddiasına başladı - "Xəzər" yox, "Kaspian"?..

İşğaldan azad rayonlarımızda insan faktoru həlledicidir - Məskunlaşmanın əsas istiqamətləri...