Dünya "valyuta müharibəsi" qızışır

Tarix: 18.02.2015 / 03:02
Bölmə: Gündəm

Dünya maliyyə bazarlarında "valyuta müharibəsi"nin yenidən qızışması artıq ciddi narahatlıqla qarşılanan əsas amillərdən birinə çevrilir. Buna səbəb odur ki, dünyanın bir çox ölkələri valyutalarını ucuzlaşdırır və bu proses "valyuta müharibəsi"nin daha da qızışmasına rəvac verir. Proses MDB məkanından da yan keçmir. Xüsusən də Rusiya pulunun ucuzlaşması fonunda bəzi MDB ölkələri valyutalarını adekvat şəkildə məzənnə itkisinə məruz qoyur.
Əsas səbəb daxili bazarı kənar təsirdən qorumaqdır. Burada neft amili də müəyyən rol oynayır. Bütün bunları əsas götürən Qazaxıstan Mərkəzi Bankı tengənin devalvasiyasını istisna etmir. Bank neftin qiymətinin düşməsinin davam edəcəyi, Rusiya rublunun daha ad ucuzlaşacağı təqdirdə mübadilə kursunun müntəzəm dəyişməsini nəzərdə tutur. Bankın tənzimləyici şöbəsinin sədri Kayrat Kelimbetova bildirib: "Neftin qiyməti 50 dollar və ya daha aşağı olacağı halda biz güman edirik ki, tengənin mübadilə məzənnəsinin sərbəst dəyişməsi mümkündür. Söhbət ondan gedir ki, neftin orta illik qiymətinin bu həddən aşağı olacağı və ya qiymətlərin davamlı aşağı düşməsi halında mübadilə məzənnəsi dəhlizinin genişləndirilməsi nəzərdə tutulur". Xəbər verildiyi kimi, Qazaxıstan prezidenti Nursultan Nazarbayev 2015-ci ildə respublika büdcəsinin xərclər hissəsini 3,8 milyard azaltmaq haqqında sərəncam verib. Bu, respublika büdcəsinin 10 %-ni təşkil edir. Proseslərin gedişinə avronun məzənnəsi də təsir edir.
Avropa Mərkəzi Bankının rəhbəri Mario Draqinin kəmiyyət yumşaldılması proqramını işə salmaqla bağlı son çıxışı dünya valyuta bazarlarında avroya öldürücü təsir göstərməkdə davam edir. Bu çıxışdan sonra avronun ucuzlaşması davam edir. Ekspertlərə görə, bu gedişlə avro ilin sonuna qədər dollarla bərabərləşə bilər. Xatırladaq ki, Avropada müvafiq proqram çərçivəsində hər ay dövriyyəyə 60 milyard avro buraxılacaq və həmin pula dövlət və özəl qiymətli kağızların alınması nəzərdə tutulur. Məqsəd avrozonada illik inflyasiya səviyyəsini 2 %-ə yaxın həddə qaldırmaqdır. Proqram 2016-cı ilin sentyabr ayına qədər davam edəcək və vəziyyətdən asılı olaraq uzadıla bilər. Bu müddətdə Avropa iqtisadiyyatına yönəldilən vəsaitin həcmi 1,1 trilyon avro olacaq. Dünya bazarlarında avronun ucuzlaşması həm də Avropanın ixrac imkanlarının genişlənməsinə hesablanıb. Bununla ABŞ Mərkəzi Bankı və Yaponiya Mərkəzi Bankından sonra Avropa Mərkəzi Bankının iqtisadi durğunluğun qarşısını almaq üçün monetar genişlənmə paketini açıqlaması avronun məzənnəsini sürətlə sıradan çıxarır. Çin də ixrac qabiliyyətini saxlamaq üçün pulunu ucuzlaşdıra biləcəyini açıqlayır. Belə vəziyyətdə ABŞ yenidən dolların ucuzlaşması siyasətinə baş vura bilər. Çünki ABŞ iqtisadiyyatı hələ də özünə gəlməyib, büdcə kəsiri getdikcə böyüyür. Dövlətin borcu isə günbəgün rekord vurur. İşsizlik problemi həllini tapa bilməyib. Həmçinin, ABŞ-ın əsas ticarət tərəfdaşı olan Çinin milli valyutasını süni surətdə ucuzlaşdırması iqtisadi artımı ləngidir. Bu baxımdan dolların ucuzlaşması Amerika üçün də ixracın genişləndirilməsi yönündə, bir növ, çıxış yoludur. Bu siyasəti ABŞ zaman-zaman həyata keçirib. Bununla "valyuta müharibəsi"nin yenidən qızışması gözlənir. Artıq beynəlxalq təşkilatlar, o cümlədən BVF tərəfindən bu təsdiq edilib. Qeyd olunduğu kimi, əksər ölkələr böhrandan yaranmış iqtisadi problemlərini həll etmək üçün milli valyutalarını süni şəkildə ucuzlaşdırır və bu məzənnədən bir alət kimi istifadə edirlər. Burada təkcə inkişaf etməkdə olan yox, eyni zamanda inkişaf etmiş ölkələr də bu siyasətə qatılır.
Bütün bunlar fonunda Azərbaycan manatının dollara nisbətən ucuzlaşdırılması vacib sayılır. Dolların Azərbaycan manatına nisbətən düşməsi, milli valyutanın möhkəmlənməsi isə ona görə ziyandır ki, Azərbaycan inkişaf etməkdə olan ölkədir və belə ölkə üçün milli valyutanın ucuzlaşması daha sərfəlidir. Bu, ölkəyə dünya bazarına daha çox məhsul çıxarmağa, rəqabətə imkan verir. Digər tərəfdən, 2014-cü ilin iyulundan başlayaraq Mərkəzi Bankın valyuta ehtiyatının azalması tendensiyası davam edib. Fevralın 1-nə bankın valyuta ehtiyatlarının həcmi 12,68 milyard dollar olub. Təkcə yanvar ayında ehtiyat 7,8 faiz azalıb. Bu, 2013-cü ilin may ayından bəri ən aşağı göstəricidir. Lakin dollara görə Mərkəzi Bankın bazara müdaxilə etmək siyasətindən geri çəkilməsi onun valyuta ehtiyatlarını qorumaq baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 25.06.2026 / 22:33

"Bu məsələ Kamal bəylə mənim yox, əməkçi teyzə ilə Ərdoğanın məsələsidir"...

Tarix: 23.06.2026 / 21:12

Kılıçdaroğlu “Dəmirtaşı ziyarət edəcəyəm" dedi - “Hansı üzlə?..” cavabını aldı

Tarix: 23.06.2026 / 18:53

Klıcdaroğlunun 250 min dollar paket iddiası tam yalan çıxdı...

Tarix: 23.06.2026 / 06:17

Bu 4 adam savcı Zəkəriya Öz kimi sifariş icra edəndir.... Mansur Yavaş ifşa edir...

Tarix: 22.06.2026 / 19:27

Özəlin quracağı yeni partiyanın adı bəlli oldu - Yürüyüş…

Tarix: 21.06.2026 / 22:58

Kılıçdaroğlunun məlum müsahibəsinə daha bir baxış - “…sualların ağırlığı altında əzilən bir siyasətçi gördüm”…

Tarix: 20.06.2026 / 08:02

Kılıçdaroğlu canlı yayımda təqdimatına etiraz etdi, studiyada gərginlik yaşandı

Tarix: 19.06.2026 / 18:01

Kılıçdaroğlu Dəniz Baykala qarşı intim video komplosu ilə necə CHP başqanı oldu? – Vikiliks açır...

Tarix: 19.06.2026 / 11:24

Özəl yeni partiya yaratmaq istəmədiyini dedi - amma qurultay tələbi keçməzsə...

Tarix: 19.06.2026 / 08:45

Sənətçi etiraz etdi - “Xəbərim yoxdu…”

Tarix: 18.06.2026 / 14:23

Kılıçdaroğlu öz oğlunun da dəstəyini ala bilmir...

Tarix: 17.06.2026 / 22:11

Tramp İran məsələsində “günah keçisi”ni tapdı - Vens “gedəcək”…

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 25.06.2026 / 20:33

Əmək pensiyası yaşına görə qonşular bizi bir neçə il qabaqlayır...

Tarix: 25.06.2026 / 14:47

Ermənistan hakimiyyətinə qarşı 102-ci Rusiya bazası hərəkətə gətirilir - İrəvan panikada...

Tarix: 25.06.2026 / 13:42

Trampa partiyadaşlarından ağır zərbə - İranla müharibəyə girməyi qadağan etdilər...

Dövlət qulluğu statusu-dövlətçilikdə Azərbaycan brendi...