Azərbaycan Orta Asiya ölkələri üçün əsas "tranzit-nicat" mövqeyində...

Tarix: 04.02.2015 / 02:02
Bölmə: Gündəm

Kremlin start verdiyi yeni qaz oyunu Orta Asiya ölkələri üçün müəyyən narahatlığa yol açmaqdadır. Məsələ burasındadır ki, Rusiya Orta Asiyada qaz idxalının həcmini azaltmağa başlayır. Artıq "Qazprom 2015-ci ildə Türkmənistan və Özbəkistandan alacağı qazı 10 milyard kubmetr həcmində azaltmaq niyyətində olduğunu bildirib. "Qazprom" şirkətinin nümayəndəsi Aleksandr Medvedyev azaldılacaq qazı "Qazprom"un öz ehtiyatları ilə əvəz etmək niyyətində olduğunu bildirib:
"Türkmənistandan bu il qaz alışını 4 milyard kubmetrə endirmişik. Bu bizim ümumi qərarımızdır. Özbəkistandan isə cəmi 1 milyard kubmetr qaz alacağıq. Yəni təxminən 4 dəfə az". Qeyd edək ki, Daşkənd Rusiyaya ixrac etdiyi qazın azalmasını Çinlə kompensasiya etmək niyyətindədir. Lakin Rusiya Çin bazarını da ələ keçirmək istiqamətində fəal iş aparır. Ötən il Rusiya və Çin 400 milyard dollarlıq qaz sazişi imzalayıb. Rusiya 30 il ərzində Çinə ildə 38 milyard kub metr qaz verəcək. Qaz yeni çəkiləcək kəmərlə ötürülməlidir. Qazın qiyməti hər 1000 kubmetrə 380 dollardır. Belə vəziyyətdə Orta Asiya ölkələri üçün ən yaxşı yol Azərbaycan üzərindən Avropaya qaz satmaqdır. Rusiya isə Avropa bazarlarında da mövqeləri əldən verməmək üçün bu dəfə Türkiyə ilə sıx əməkdaşlıq qurmağa çalışır. Məsələ ilə bağlı "ЖB Press" portalı yazır ki, Qərblə əlaqələri pisləşən Rusiya Çin və Türkiyə ilə iqtisadi ortaqlığını gücləndirərək xarici siyasətində əks tərəfə yönəlir. Qeyd olunur ki, neftin qiymətinin düşməsi Rusiyanın təbii qaynaqlar və nəqliyyat sahələrindəki layihələrinin azalmasına təsir edəcək: "Bu amili nəzərə alan Kreml yatırımları dayandırmamaq üçün Çin və Türkiyəyə meyllənəcək. "Cənub axını" layihəsinin ləğvi prezident Putinin Avropa Birliyi ilə əməkdaşlığı məhdudlaşdırmaq istəməsinin dəlilidir. Oyuna Türkiyənin daxil olması Avropa ölkələrini narahat edir. Layihənin ləğv edildiyi bildiriləndə hər kəs Putinin etibarının sarsıldığını zənn edirdi. Lakin belə olmadı. Putin daha uzaq düşünərək gülüşlərə son qoydu. Şərqdə Çin, Qərbdə isə Türkiyə. Putinin bu addımı əslində dünya geosiyasi səhnəsində yeni dönəmin başlanğıcıdır".
Lakin proseslər göstərir ki, Türkiyə və Qərb əsas diqqəti Azərbaycan qazına yönəldir. Rəsmi Ankara bu xüsusda TANAP-ın onun üçün prioritet olduğunu açıqlayıb. Belə bir vaxtda Almaniya kansleri Angela Merkel Budapeştdə Macarıstanın baş naziri Viktor Orbanla keçirdiyi birgə mətbuat konfransında Avropanın enerji təchizatında Azərbaycanın rolundan danışıb. O bildirib ki, Macarıstan bir sıra digər Avropa ölkələri, o cümlədən Almaniya kimi Rusiyadan enerji məsələsində çox asılıdır. Buna görə də Avropa daxilində çoxşaxəli kəmərlər çəkilməli, enerji daşıyıcılarını əks istiqamətdə nəql etmək imkanları yaradılmalıdır: "Nabukko" iflasa uğradı, "Cənub axını" isə qeyri-müəyyəndir. Bu baxımdan Azərbaycandan çəkiləcək "Transanadolu" qaz kəməri layihəsi reallaşarsa, Macarıstan enerji mənbələrini müxtəlifləşdirəcək". Onun sözlərinə görə, Almaniya Avropa Birliyinin heç bir üzvünün enerji mənbəyindən asılı olmamasına çalışacaq.
Bütün bunlar fonunda Rusiya çalışır ki, "Türk axını" kəmərinin çəkilişini sürətləndirsin və yenə Avropa üçün əsas təchizatçı olsun. Müəyyən edilmiş yeni marşruta əsasən, "Türk axını" kəmərinin böyük hissəsi "Cənub axını" qaz kəmərinin köhnə marşrutu ilə keçəcək, qalan hissə isə Türkiyənin Avropa hissəsinə istiqamətlənəcək. Daha sonra Türkiyənin Yunanıstanla sərhədində qaz satışı üçün məntəqə inşa ediləcək. "Qazprom"un Direktorlar Şurasının sədri Viktor Zubkov Avropa qaz konfransında bildirib ki, Ukraynadan nəql olunan qazı Türkiyə dəhlizinə yönəltmək barədə qərar qətidir və Avropa Birliyinin qazı Türkiyə-Yunanıstan sərhədində qəbul etmək üçün yeni infrastruktur yaratmağa çox az vaxtı qalır. Lakin Avropa Komissiyasının enerji siyasəti üzrə vitse-prezidenti Maroş Şevtsoviç hesab edir ki, "Qazprom"un Ukrayna üzərindən qaz tranzitini tamamilə dayandıracağı və 63 milyard kubmetr qazı Türkiyə-Yunanıstan sərhədinə nəql edəcəyi barədə xəbərdarlıqları boş şeydir.
Onun fikrincə, Rusiyanın "Türk axını" layihəsini həyata keçirmək üçün neftin ucuzlaşdığı indiki vaxtda yetərli maliyyə resursları yoxdur.
Maroş Şevtsoviç, digər tərəfdən, TANAP və TAP layihəsinin onlar üçün daha çox əhəmiyyət kəsb etdiyini bildirib. Hesab edilir ki, Orta Asiya ölkələri də TAP və TANAP-a qoşulsalar, bu, Avropanı əsaslı şəkildə Rusiyanın enerji asılılığından xilas edəcək. Xatırladaq ki, Orta Asiya ölkələrindən artıq Türkmənistan TANAP-da iştiraka dəvət olunub.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 07.11.2026 / 10:16

İğdırda Azərbaycanın Zəfər Günü qeyd olunub

Tarix: 07.11.2026 / 09:26

“Dəmir Yumruqdan Zəfərin Səsinə” adlı rəsm sərgisi keçirilib

Tarix: 30.10.2026 / 06:41

Yəhudilər erməni monastırına tüpürdülər

Tarix: 29.10.2026 / 17:00

Bir Millət, İki Dövlət, Bir Ürək: Türkiyə Cümhuriyyətinin 103-cü ildönümü münasibətilə İctimai Nəzarət Təşkilatının Təbrik Bəyannaməsi

Tarix: 28.10.2026 / 12:51

ROZA TÖREKULOVNA AYTMATOVANIN ƏZİZ XATİRƏSİNƏ

Tarix: 28.10.2026 / 08:35

Türkiyədəki “sərmayə olayı” Pasifik Holding-i də vurdu - aktivləri donduruldu

Tarix: 28.10.2026 / 06:26

Türkiyədə səs-küylü “Starlink əməliyyatı” - 85 nəfər saxlandı

Tarix: 27.10.2026 / 13:54

"Bakı bu cür beynəlxalq forumlar vasitəsilə mədəniyyətlərarası dialoqa mühüm töhfə verə bilər" - Ozodbek Nazarbekov

Tarix: 27.10.2026 / 13:30

Penitensiar Xidmətə yeni rəis təyin edildi

Tarix: 27.10.2026 / 10:28

Dubay məhkəməsi Rusiya neftinin satışından 700 milyon dollardan çox vəsaiti dondurub - işin içində azərbaycanlılar da var…

Tarix: 26.10.2026 / 06:58

Vuçiç seçkidə məğlubiyyətini rəsmən bəyan etdi

Tarix: 24.10.2026 / 08:38

Serbiyada etirazlar pik həddə - gənclər Vuçiçi devirməyə qərarlıdır

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 05.11.2026 / 21:49

Banklarda 4.6 milyard manat pul yatıb qalıb, kredit bazarında böhrandır... Bu necə olub?...

Tarix: 05.11.2026 / 20:15

Avropa Ermənistanı Rusiyanın əlindən alır - Kreml qəzəb püskürür...

Tarix: 05.11.2026 / 17:34

İran Trampsayağı ad iddiasına başladı - "Xəzər" yox, "Kaspian"?..

İşğaldan azad rayonlarımızda insan faktoru həlledicidir - Məskunlaşmanın əsas istiqamətləri...