Azərbaycan Orta Asiya ölkələri üçün əsas "tranzit-nicat" mövqeyində...

Tarix: 04.02.2015 / 02:02
Bölmə: Gündəm

Kremlin start verdiyi yeni qaz oyunu Orta Asiya ölkələri üçün müəyyən narahatlığa yol açmaqdadır. Məsələ burasındadır ki, Rusiya Orta Asiyada qaz idxalının həcmini azaltmağa başlayır. Artıq "Qazprom 2015-ci ildə Türkmənistan və Özbəkistandan alacağı qazı 10 milyard kubmetr həcmində azaltmaq niyyətində olduğunu bildirib. "Qazprom" şirkətinin nümayəndəsi Aleksandr Medvedyev azaldılacaq qazı "Qazprom"un öz ehtiyatları ilə əvəz etmək niyyətində olduğunu bildirib:
"Türkmənistandan bu il qaz alışını 4 milyard kubmetrə endirmişik. Bu bizim ümumi qərarımızdır. Özbəkistandan isə cəmi 1 milyard kubmetr qaz alacağıq. Yəni təxminən 4 dəfə az". Qeyd edək ki, Daşkənd Rusiyaya ixrac etdiyi qazın azalmasını Çinlə kompensasiya etmək niyyətindədir. Lakin Rusiya Çin bazarını da ələ keçirmək istiqamətində fəal iş aparır. Ötən il Rusiya və Çin 400 milyard dollarlıq qaz sazişi imzalayıb. Rusiya 30 il ərzində Çinə ildə 38 milyard kub metr qaz verəcək. Qaz yeni çəkiləcək kəmərlə ötürülməlidir. Qazın qiyməti hər 1000 kubmetrə 380 dollardır. Belə vəziyyətdə Orta Asiya ölkələri üçün ən yaxşı yol Azərbaycan üzərindən Avropaya qaz satmaqdır. Rusiya isə Avropa bazarlarında da mövqeləri əldən verməmək üçün bu dəfə Türkiyə ilə sıx əməkdaşlıq qurmağa çalışır. Məsələ ilə bağlı "ЖB Press" portalı yazır ki, Qərblə əlaqələri pisləşən Rusiya Çin və Türkiyə ilə iqtisadi ortaqlığını gücləndirərək xarici siyasətində əks tərəfə yönəlir. Qeyd olunur ki, neftin qiymətinin düşməsi Rusiyanın təbii qaynaqlar və nəqliyyat sahələrindəki layihələrinin azalmasına təsir edəcək: "Bu amili nəzərə alan Kreml yatırımları dayandırmamaq üçün Çin və Türkiyəyə meyllənəcək. "Cənub axını" layihəsinin ləğvi prezident Putinin Avropa Birliyi ilə əməkdaşlığı məhdudlaşdırmaq istəməsinin dəlilidir. Oyuna Türkiyənin daxil olması Avropa ölkələrini narahat edir. Layihənin ləğv edildiyi bildiriləndə hər kəs Putinin etibarının sarsıldığını zənn edirdi. Lakin belə olmadı. Putin daha uzaq düşünərək gülüşlərə son qoydu. Şərqdə Çin, Qərbdə isə Türkiyə. Putinin bu addımı əslində dünya geosiyasi səhnəsində yeni dönəmin başlanğıcıdır".
Lakin proseslər göstərir ki, Türkiyə və Qərb əsas diqqəti Azərbaycan qazına yönəldir. Rəsmi Ankara bu xüsusda TANAP-ın onun üçün prioritet olduğunu açıqlayıb. Belə bir vaxtda Almaniya kansleri Angela Merkel Budapeştdə Macarıstanın baş naziri Viktor Orbanla keçirdiyi birgə mətbuat konfransında Avropanın enerji təchizatında Azərbaycanın rolundan danışıb. O bildirib ki, Macarıstan bir sıra digər Avropa ölkələri, o cümlədən Almaniya kimi Rusiyadan enerji məsələsində çox asılıdır. Buna görə də Avropa daxilində çoxşaxəli kəmərlər çəkilməli, enerji daşıyıcılarını əks istiqamətdə nəql etmək imkanları yaradılmalıdır: "Nabukko" iflasa uğradı, "Cənub axını" isə qeyri-müəyyəndir. Bu baxımdan Azərbaycandan çəkiləcək "Transanadolu" qaz kəməri layihəsi reallaşarsa, Macarıstan enerji mənbələrini müxtəlifləşdirəcək". Onun sözlərinə görə, Almaniya Avropa Birliyinin heç bir üzvünün enerji mənbəyindən asılı olmamasına çalışacaq.
Bütün bunlar fonunda Rusiya çalışır ki, "Türk axını" kəmərinin çəkilişini sürətləndirsin və yenə Avropa üçün əsas təchizatçı olsun. Müəyyən edilmiş yeni marşruta əsasən, "Türk axını" kəmərinin böyük hissəsi "Cənub axını" qaz kəmərinin köhnə marşrutu ilə keçəcək, qalan hissə isə Türkiyənin Avropa hissəsinə istiqamətlənəcək. Daha sonra Türkiyənin Yunanıstanla sərhədində qaz satışı üçün məntəqə inşa ediləcək. "Qazprom"un Direktorlar Şurasının sədri Viktor Zubkov Avropa qaz konfransında bildirib ki, Ukraynadan nəql olunan qazı Türkiyə dəhlizinə yönəltmək barədə qərar qətidir və Avropa Birliyinin qazı Türkiyə-Yunanıstan sərhədində qəbul etmək üçün yeni infrastruktur yaratmağa çox az vaxtı qalır. Lakin Avropa Komissiyasının enerji siyasəti üzrə vitse-prezidenti Maroş Şevtsoviç hesab edir ki, "Qazprom"un Ukrayna üzərindən qaz tranzitini tamamilə dayandıracağı və 63 milyard kubmetr qazı Türkiyə-Yunanıstan sərhədinə nəql edəcəyi barədə xəbərdarlıqları boş şeydir.
Onun fikrincə, Rusiyanın "Türk axını" layihəsini həyata keçirmək üçün neftin ucuzlaşdığı indiki vaxtda yetərli maliyyə resursları yoxdur.
Maroş Şevtsoviç, digər tərəfdən, TANAP və TAP layihəsinin onlar üçün daha çox əhəmiyyət kəsb etdiyini bildirib. Hesab edilir ki, Orta Asiya ölkələri də TAP və TANAP-a qoşulsalar, bu, Avropanı əsaslı şəkildə Rusiyanın enerji asılılığından xilas edəcək. Xatırladaq ki, Orta Asiya ölkələrindən artıq Türkmənistan TANAP-da iştiraka dəvət olunub.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 25.06.2026 / 22:33

"Bu məsələ Kamal bəylə mənim yox, əməkçi teyzə ilə Ərdoğanın məsələsidir"...

Tarix: 23.06.2026 / 21:12

Kılıçdaroğlu “Dəmirtaşı ziyarət edəcəyəm" dedi - “Hansı üzlə?..” cavabını aldı

Tarix: 23.06.2026 / 18:53

Klıcdaroğlunun 250 min dollar paket iddiası tam yalan çıxdı...

Tarix: 23.06.2026 / 06:17

Bu 4 adam savcı Zəkəriya Öz kimi sifariş icra edəndir.... Mansur Yavaş ifşa edir...

Tarix: 22.06.2026 / 19:27

Özəlin quracağı yeni partiyanın adı bəlli oldu - Yürüyüş…

Tarix: 21.06.2026 / 22:58

Kılıçdaroğlunun məlum müsahibəsinə daha bir baxış - “…sualların ağırlığı altında əzilən bir siyasətçi gördüm”…

Tarix: 20.06.2026 / 08:02

Kılıçdaroğlu canlı yayımda təqdimatına etiraz etdi, studiyada gərginlik yaşandı

Tarix: 19.06.2026 / 18:01

Kılıçdaroğlu Dəniz Baykala qarşı intim video komplosu ilə necə CHP başqanı oldu? – Vikiliks açır...

Tarix: 19.06.2026 / 11:24

Özəl yeni partiya yaratmaq istəmədiyini dedi - amma qurultay tələbi keçməzsə...

Tarix: 19.06.2026 / 08:45

Sənətçi etiraz etdi - “Xəbərim yoxdu…”

Tarix: 18.06.2026 / 14:23

Kılıçdaroğlu öz oğlunun da dəstəyini ala bilmir...

Tarix: 17.06.2026 / 22:11

Tramp İran məsələsində “günah keçisi”ni tapdı - Vens “gedəcək”…

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 25.06.2026 / 20:33

Əmək pensiyası yaşına görə qonşular bizi bir neçə il qabaqlayır...

Tarix: 25.06.2026 / 14:47

Ermənistan hakimiyyətinə qarşı 102-ci Rusiya bazası hərəkətə gətirilir - İrəvan panikada...

Tarix: 25.06.2026 / 13:42

Trampa partiyadaşlarından ağır zərbə - İranla müharibəyə girməyi qadağan etdilər...

Dövlət qulluğu statusu-dövlətçilikdə Azərbaycan brendi...