Dünya miqyasında aparılan mübarizəyə baxmayaraq, koronavirus pandemiyası hələ də yayılmaqda davam edir. Hətta ən inkişaf etmiş ölkələr belə bu bəlanın əlində aciz qalmaqdadır. Məsələn, ABŞ-da koronavirusa yoluxanların sayı artıq 6 milyonu keçib. Bu göstəriciyə görə, sonrakı yeri Braziliya tutur və burada yoluxanların sayı 4 milyona çatır. Avropa ölkələri, Rusiya, Meksika və digərlərində də vəziyyət acınacaqlıdır.
Dünyada COVID-19 xəstəliyinə səbəb olan koronavirus infeksiyası səbəbindən ölənlərin sayı da bir milyona yaxınlaşır. Bütün bu göstəricilər fonunda isə Azərbaycanda vəziyyət qənaətbəxş sayılır. İndiyədək ölkədə ümumilikdə 36,5 min nəfərin koronavirus infeksiyasına yoluxması faktı müəyyən edilib, onlardan 34 minə qədəri də müalicə olunaraq sağalıb. 534 nəfər vəfat edib. Indi əsas məsələ Azərbaycanda bu virusun yayılmasını daha da əngəlləməkdir. Burada isə vətəndaşların dövlətə yardımçı olması əsas şərtdir. Xüsusən də vətəndaş məsuliyyətinin əhəmiyyəti getdikcə artır. Faktdır ki, Azərbaycanın koronavirus infeksiyasına qarşı mübarizədə tətbiq etdiyi təcrübə dünyada rəğbətlə qaşılanır. Ölkəmizin ilk gündən Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) ilə əməkdaşlığı, atılacaq addımların müzakirəsi və digər bu kimi tədbirlər indiki uğurlu nəticələrdə mühüm rol oynayır. Hələ ilk günlərdən özünütəcrid koronavirusla mübarizədə qələbənin əsas şərti kimi irəli sürüldü, sərt karantin rejiminin tətbiqi şəraitində insanların ehtiyac olmadığı təqdirdə evdən çıxmalarına qadağalar qoyuldu. Əsas məqsəd insanların sağlamlığının təminatı, yoluxmanın coğrafiyasının genişlənməməsi idi. Digər tərəfdən, virusla mübarizədə sosial məsuliyyət əsas rol oynayır. Fövqəladə Hallar Nazirliyinin Tibb Mərkəzinin koronaviruslu xəstələrin müalicəsi üçün nəzərdə tutulan modul tipli növbəti hospitalının açılışında videoformatda iştirak eən Prezident İlham Əliyev bu xüsusda bildirir:“Birmənalı şəkildə deyə bilərəm ki, Azərbaycanda tətbiq olunan qaydalar, vəziyyətə uyğun şəkildə atılan addımlar və karantin rejimi öz səmərəsini verir. Bunun nəticəsində artıq bir çox şəhərlərdə bütün karantin məhdudiyyətləri aradan qaldırılıb. Ancaq böyük şəhərlərdə bu qalıbdır və bizim hamımızdan asılıdır ki, daha da inamla və daha da qısa müddət ərzində əlavə yumşalma addımları ataq. Əfsuslar olsun ki, bu gün hələ də bu vəziyyəti dərk etməyənlər, məsuliyyətini itirmiş insanlar da mövcuddur və qaydaların kobudcasına pozulması halları da vardır. Belə hallar aşkarlananda, təbii ki, cəza tədbirləri də mütləq olmalıdır və tətbiq edilir… Əminəm ki, birgə səylər nəticəsində, həm də bundan sonra dövlətin qətiyyətli və düşünülmüş ədalətli addımları, vətəndaşların məsuliyyəti imkan verəcək ki, biz bu ağır vəziyyətdən az itkilərlə çıxaq və daha tez bir zamanda normal, adi həyata qayıdaq”.
Beləliklə, bu açıqlamadan da görünür ki, Azərbaycanda yoluxma sürəti zəifləyən koronavirusa qarşı mübarizənin uğuru vətəndaşlardan xeyli dərəcədə asılı olacaq. Xüsusən də bir neçə gündən sonra məktəblərin açılması fonunda məsələ daha da aktuallaşır. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının baş direktoru Tedros Adhanom Qebreyesus bu xüsusda bildirir:“Pandemiya dövründə məktəblərin və iş yerlərinin açılmasını dəstəkləyirik, lakin karantin qaydalarına ciddi əməl etməyi unutmamalıyıq”. Təşkilat rəhbəri qeyd edib ki, sanitar-gigiyenik qaydalara nə qədər ciddi yanaşılsa, bir o qədər digər məhdudiyyətlərin aradan qaldırılması tez baş tutar. Qebreyesus əlavə edib ki, karantin qaydalarına riayət etməmək məhdudiyyətlərin yenidən ağırlaşmasına səbəb ola bilər. Qeyd edək ki, Azərbaycanda dərslər sentyabrın 15-də başlayacaq. İbtidai sinif şagirdləri sentyabrın 15-dən etibarən ənənəvi tədris formalarına qayıdırlar. Ancaq onlar məktəbə həftədə 2-3 dəfə gedəcəklər. 5-9-cu sinif şagirdləri sentyabrın 15-dən etibarən onlayn formatda distant təhsilə başlayacaqlar. Lakin oktyabrın 1-dən etibarən onları əyani, ənənəvi təhsil formasına cəlb etmək məsələsinə baxılacaq. Ənənəvi və distant təhsil paralel davam edəcəyi üçün məktəblilər həftədə 2-3 dəfə təhsil müəssisələrinə gedəcəklər. Yuxarı sinif şagirdləri, yəni 10-11-ci siniflər də sentyabrın 15-dən distant təhsilə başlayacaqlar. Oktyabrın 15-dən etibarən onların əyani, ənənəvi təhsil formasına cəlb olunması məsələsinə baxılacaq. Ənənəvi və distant təhsil paralel davam edəcəyi üçün şagirdlər həftədə 2-3 dəfə təhsil müəssisələrində dərslərdə iştirak edəcəklər. Təhsil müəssisələrinin bütün sinif şagirdləri üçün bu qərar noyabrın 2-dək qüvvədədir, sonrakı qərar epidemioloji vəziyyət nəzərə alınaraq qəbul ediləcək. Hesab edilir ki, məhz təhsilin başlaması ilə vətəndaşlar daha məsuliyyətli olmalı, virusin yayılmasına qarşı müvaiq qaydalara əməl etməlidir. Xüsusən də nəzərə alınmalıdır ki, virusun payızda ikinci dalğası barədə xəbərdarlıqların da sayı artır. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı və digər aidiyyəti səhiyyə strukturları da ümumi xarakter daşıyan ənənəvi virusların koronavirusla paralel olaraq insanların səhhətində payızda ağırlaşmalar yarada biləcəyini bildirir. Məhz bu səbəbdən, dövlətlə yanaşı, artıq vətəndaşların daha məsuliyyətli olması ciddi zərurətdir.
Ramil QULİYEV
