Azərbaycanda koronavirusa qarşı mübarizədə dövlət səviyyəsində həyata keçirilən tədbirlər, müxtəlif qurumların verilən tapşırıqları zamanında icra etməsi, hər qurumun öz üzərinə düşəni uğurla görməsi ölkəmizdə virus əndişəsini arxada qoyub. Heç şübhəsiz ki, bu istiqamətdə dövlətin həyata keçirdiyi tədbirlərin təbliğ edilməsində, əhaliyə çatdırılmasında medianın da rolu görsənməlidir. Azərbaycan mediasının bu virusla mübarizədə sərgilədiyi münasibət, atdığı addımlar nəzərdən qaçmır.
Bir çox ekspert hesab edir ki, Azərbaycan mediası virusla mübarizədə heç də dövlət qurumlarından az iş görmür. Mediamızın bu virusla bağlı ajiotaj, panika yaratmaq yönümlü yazılara, xəbərlərə üstünlük vermədiyini deyən ekspertlərin fikrincə, mətbuat dövlətçi mövqe ilə çıxış etməklə yanaşı, həm də bu məsələyə peşəkar münasibət sərgiləyib.
“Amma təəssüf ki, “bir nəfərlik” xəbər saytları, eyni zamanda, bəzi qondarma KİV qurumları, xüsusən də sosial şəbəkələr çox ciddi yanlışlıqlara yol verdilər”
Media üzrə tanınmış ekspert Müşfiq Ələsgərlinin sözlərinə görə, ölkəmizin ənənəvi və peşəkar mediasından fərqli olaraq, bəzi qondarma KİV və sosial şəbəkələr bu məsələdə antidövlətçi mövqe nümayiş etdiriblər. “Prinsip etibarilə ölkəmizin ənənəvi və peşəkar mediası kifayət qədər təmkinli davranmağa və rəsmi xəbərləri yaymağa üstünlük verdi. Amma təəssüf ki, “bir nəfərlik” xəbər saytları, eyni zmanda, bəzi qondarma KİV qurumları, xüsusən də sosial şəbəkələr çox ciddi yanlışlıqlara yol verdilər. Əlbəttə, sosial şəbəkələrdə yanlışlıqların olması bir az da olsa anlaşılandır. Çünki dünyada təqribən 3 milyarddan artıq insan sosial şəbəkə istifadəçisidir. Azərbaycanda da onların sayı 2 milyondan yuxarıdır. Bu 2 milyon insanın heç də hamısı intellekt, təhsil, hadisələrə münasibət baxımından eyni səviyyəli insanlar deyil. Yəni bu nöqteyi-nəzərdən sosial şəbəkələrdə müəyyən naqisliklərin, yanlışlıqların olması bəlkə də başadüşüləndir. Ancaq diqqət yetirəndə məlum oldu ki, bu dəfə koronavirus ətrafında yaradılan ajiotaj, panika, təşviş hanısa qüvvələr tərəfindən idarə olunur. Bunu sübut edən hallar ortaya çıxdı. Məsələn, bilirsiniz ki, bu halları törədənlər daha çox “WhatsApp” üzərindən müxtəlif səs yazıları dövriyyəyə buraxdılar. Ekspertlər araşdıranda məlum oldu ki, eyni mətn müxtəlif dillərdə müxtəlif ölkələrdə eyni üsuldan istifadə olunaraq yayılmaqdadır. Bu da onu göstərir ki, bu mətn konkret olaraq hansısa mərkəz tərəfindən hazırlanıb və müxtəlif dillərə tərcümə olunaraq yayılır. Sonra isə sosial şəbəkələrdə müəyyən qruplar ona istinad edərək yanlış xəbərlər yayırlar. Bir az da təhlil edəndə burada müəyyən hədəflər də müəyyən olunur. Hiss olunur ki, bu prosesi təşkil edənlər ayrı-ayrı dövlətlərə, özlərinə rəqib gördükləri ölkələrə qarşı xüsusi kampaniyalar aparırlar. Bu da sosial şəbəkə üzərindən aparılan kampaniyalarda artıq üzə çıxmaqda və görükməkdədir. Buna görə də bizim sosial şəbəkə istifadəçiləri ehtiyatlı olmalıdırlar. Kimlərsə heç bir qərəzi olmadan aldığı informasiyaların təsirinə düşərək bu cür informasiyaları “kopyalayıb” yayırsa, anlamalıdırlar ki, ortada bir təxribatçı qüvvə var və bu cür kampaniyalara qoşulmasınlar. Amma kimlər ki, bu kampaniyanı düşünülmüş, qərəzli şəkildə aparırsa, təbii ki, onlara qarşı müəyyən ölçü götürülməlidir. Qaldı ki, o cür təxribatçı informasiyalara və şüurlu kampaniyalara istinad edib məlumat yayan bəzi KİV qurumlarının o informasiyaları tirajlamasına, bu heç də başadüşülən deyil. Anlaşılmazdır. KİV qurumlarının vəzifəsi yayılan informasiyaları öncə araşdırmaq, sonra onları tirajlamaqdan ibarətdir. Yəni bu bizim peşə etikamızda birmənalı şəkildə əks olunub”.
M.Ələsgərli qeyd etdi ki, bu cür hallar təkcə Azərbaycanda deyil. İki gün əvvəl Avropa jurnalist təşkilatları geniş bir toplantı keçirib və təşkilatlar adından yekun bəyanat qəbul olunub. Həmin bəyanatda da koronavirus ətrafında xoşagəlməz bir kampaniya aparılmasının qeyd edildiyini deyən M.Ələsgərlinin sözlərinə görə, o sənəddə yekun olaraq insanların sosial şəbəkələrə deyil, peşəkar media qurumlarına istinad etməli olduğu tövsiyə edilib. “Ənənəvi, peşəkar media qurumlarına da müraciət olundu ki, onlar bu cür durumda məsələyə həssas yanaşsınlar və insanlara doğru, düzgün məlumat çatdırsınlar, daha çox rəsmi qurumların məlumatlarını yaymağa çalışsınlar. Eyni zamanda, Avropa jurnalist təşkilatları tərəfindən dövlət və hökumət qurumlarına müraciət edildi ki, onlar da, öz növbələrində, media qurumlarını operativ informasiyalarla təmin etsinlər ki, KİV qurumları da zəruri olan informasiyaları ictimaiyyətə çatdıra bilsinlər. Demək istəyirəm ki, bu məsələ artıq lokal deyil, beynəlxalq məsələdir. Sözügedən qurumun toplantısında belə bir fikir vurğulandı ki, koronavirusun bir bioloji virus olaraq insanlara vurduğu zərərdən daha çox onlara koronavirus ətrafında aparılan süni kampaniya zərər vurdu. Onlar bundan daha çox əziyyət çəkdilər” - deyə M.Ələsgərli qeyd etdi.
Azərbaycanda bu işin çox peşəkar səviyyədə qurulduğunu deyən M.Ələsgərli hesab edir ki, peşəkar KİV öz öhdəsinə düşən işləri yaxşı şəkildə yerinə yetirdi: “Azərbaycanda koronavirusla mübarizə tədbirləri çox yüksək səviyyədə qurulub. Dövlət başçısının rəhbərliyi ilə dövlət qurumları bu məsələyə kifayət qədər operativ reaksiya verdilər və önləyici addımlar atdılar. Nazirlər Kabineti yanında Operativ qərargahın yaradılması, buna müvafiq olaraq ciddi addımların atılması, təhsil müəssisələrində müvəqqəti olaraq təhsil prosesinin saxlanması və müəssisələrin dezinfeksiya edilməsi, sığınacaqların təşkil olunması, səhiyyə müəssisələrinin hazırlıqlı duruma gətirilməsi, qaynar iş rejiminə keçilməsi onu göstərdi ki, Azərbaycan dövləti və dövlət başçısı məsələyə çox həssasdır. Dövlət imkan vermək istəmir ki, Azərbaycanın bir nəfər də olsa vətəndaşı bu virusdan əziyyət çəksin. Burada vətəndaşların üzərinə düşən iş məsələyə həssas yanaşmaq və dövlətə güvənməkdir, informasiyanı dövlət qurumlarından və peşəkar mediadan alsınlar”.
İradə SARIYEVA
