Buludxan Xəlilov: “Azərbaycanı istəməyən xarici dövlətlərin kəşfiyyat orqanları, müxtəlif ölkələrin maraq dairəsində olan qüvvələr ölkəmizin ümumtəhsil sistemini, müəllimi gözdən salmaqla cəmiyyətimizi rəzil vəziyyətə salmaq istəyirlər” “... tədrisdə gedən proseslərin mahiyyətindən xəbərsiz olan insanlar müəllim, məktəb haqqında fikir yürütməyə başlayıblar”
Bu gün Azərbaycanda fəaliyyət göstərən orta ümumtəhsil məktəbləri, eləcə də müəllimlər kütləvi olaraq ictimaiyyətin tənqid, qınaq obyektinə çevriliblər. Cəmiyyətdə şagirlərlə bağlı hər hansı kiçik neqativ bir hal qeydə alınanda belə hadisəni törədənlər bir kənarda qalır, yenə “günahkar” obrazında məktəb hədəfə alınır.
Son zamanlar Azərbaycanın orta ümumtəhsil sisteminə kor-koranə, haqsız hücumlar edilir. Elina Haciyevanın intihar hadisəsindən sonra məktəblərə qarşı hücum kampaniyasının həlqəsi bir qədər də genişlənib. Elinanın başına gələn o hadisə məktəbdə deyil, başqa bir yerdə də baş verə bilərdi. Sözsüz, yeniyetmənin faciəsi hər birimizi kədərləndirdi, təəssüfləndirdi. Bu və ya digər hallar cəmiyyətə imkan vermir ki, yeri gəldi-gəlmədi, məktəb haqqında mənfi təsəvvür formalaşdırsın. Bəzi narahat ailələr var və o ailələrdəki vəziyyət təbii ki, uşaqlara da sirayət edir, onların psixikasını zədələyir. Bu cür ailələrin uşaqları bir çox hallarda valideyn diqqətsizliyindən əziyyət çəkirlər. Bu hal uşaqların davranışlarında əks olunur. Bəzən elə ailələrin uşaqları məktəbdən kənarda da, elə ailələrin özündə də təzyiqlə üzləşirlər. Bu halda valideyn qalır bir tərəfdə, hamı müəllimin, məktəbin üzərinə yeriyir ki, bəs günahkar məktəbdir, şagirdlərə nəzarət etmir. Bütün baş verənlər onu göstərir ki, məktəblərə qarşı bu cür əsassız hücumlar sanki hansısa pərdə arxasında qalan qara qüvvələr tərəfindən idarə olunur. Burada birbaşa hədəf kimi Azərbaycanın ümumtəhsil sistemi götürülür və məktəblərin nüfuzdan salınmasına çalışılır. Belə olmasaydı, baş verən bədbəxt hadisəyə görə təkcə bir məktəb deyil, bütövlükdə, Azərbaycanın ümumtəhsil sistemi götürülməzdi. Halbuki, hadisə bir məktəbdə yaşanıb, bu hal başqa məktəblərdə müşahidə edilməyib.
“O qüvvələrə imkan verməməliyik ki, öz çirkin əllərini ümumtəhsil sistemimizə, müəllimimizə uzatsınlar”
Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin kafedra müdiri, professor Buludxan Xəlilov “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, Azərbaycanın ümumtəhsil sisteminin gözdən salınması istiqamətində aparılan bu kampaniyanın hansısa qüvvələr tərəfindən idarə olunduğu şübhə doğurmur. B.Xəlilov hesab edir ki, onların hədəfi milli ümumtəhsil sistemimizin və müəllimlərimizin nüfuzdan salınmasıdır. “Bu gün bu xoşagəlməz kampaniyanın hansısa qara qüvvələr tərəfindən idarə olunduğu görsənir. Azərbaycanda artıq formalaşan pedaqoji ənənə var və bu da çoxlarını narahat edir. Azərbaycanı istəməyən xarici dövlətlərin kəşfiyyat orqanları, müxtəlif ölkələrin maraq dairəsində olan qüvvələr ölkəmizin ümumtəhsil sistemini, müəllimi gözdən salmaqla cəmiyyətimizi rəzil vəziyyətə salmaq istəyirlər. Bir ölkədə nəyisə məhv etmək, aşağı səviyyəyə salmaq üçün onun məktəbini, müəllimini nüfuzdan salmağı hədəfə götürürlər. Ona görə də müəllimi, məktəbi hörmətdən salmaqla cəmiyyəti hörmətdən salırlar. Bu məsələ məqsədli şəkildə həyata keçirilir. Ona görə də biz ziyalılar, ictimaiyyət nümayəndələri, cəmiyyət bu məsələyə qarşı barışmaz mövqe nümayiş etdirməliyik. Çalışmalıyıq ki, belə qaraguruhçu qüvvələrin məkrli planları nəticəsində məktəbimiz, müəllimimiz nüfuzdan düşməsin. Biz müəllimin nüfuzunu qaldırmağa çalışmalıyıq. O qüvvələrə imkan verməməliyik ki, öz çirkin əllərini ümumtəhsil sistemimizə, müəllimimizə uzatsınlar” - deyə B.Xəlilov bildirdi.
“Bütün qüsurları müəllimdə görməklə məqsədli şəkildə müəllim obrazını hörmətdən salırlar”
B.Xəlilovun sözlərinə görə, bu gün Azərbaycanın ümumtəhsil sistemi, məktəblər cəmiyyətin bütün üzvlərinin qınağına səbəb olur. Bu qınağın yersiz və haqsız olduğunu deyən B.Xəlilov hesab edir ki, Azərbaycan məktəblərinin hədəf götürülməsi cəmiyyətin özünə zərər verir: “Sizin gündəmə gətirdiyiniz mövzu olduqca aktualdır. Təhsil milli strateji maraq dairəsində olan bir sahədir, cəmiyyətin hər bir üzvünün maraq dairəsindədir. Təhsil cəmiyyətin güzgüsüdür. Bu gün təhsildə problem varsa da, bunun kökünü təhsil işçilərində axtarmaq lazım deyil. Təhsildə problem varsa, bu o deməkdir ki, bizim hər birimizin bu sistemdə oynayacağımız rol yerində deyil. Çox təəssüflər olsun ki, hər kəs cəmiyyətdə baş verən istənilən problemlə bağlı təhsil işçilərinin üstünə hücumlar edir. Bir nəfər yaxşı vətəndaş deyilsə, onun da günahını müəllimdə axtarırlar. Biri yaxşı oxumursa, yaxud da hansısa valideynin övladı qəbul imtahanlarında yaxşı bal toplaya bilmirsə, yenə də təhsil işçisi günahkar sayılır. Ancaq nəzərə almırlar ki, təhsil işçiləri qədər Azərbaycan cəmiyyətinə fayda verən, işləyən, dövlətimizin ideologiyasını həyata keçirən ikinci bir peşə sahibi yoxdur. Mənə bir müəllim göstərin ki, o, sinfə girib şagirdə “oxuma, nizam-intizamsız ol” desin. Elə bir müəllim var? Xeyr. Müəllimlik elə bir sənətdir ki, bu işlə məşğul olanlar müəllimliyə başladığı ilk gündən sona qədər həmişə ciddi rejimdə olurlar. Müəllimlik fədakarlıqdır. Özünü fədakarlıqla cəmiyyətə həsr edən müəllimi belə halda nüfuzdan salmaq, ona hücumlar etmək nə dərəcədə doğrudur? Çox təəssüflə qeyd edirəm ki, Azərbaycan cəmiyyətində müəllimə qarşı ideoloji bir hücum başlayır. İncimək lazım deyil, bəzən jurnalistlər də belə insanların fikirlərini tirajlayırlar. Bir də görürsən ki, təhsildən anlayışı olan da, olmayan da müəllimin bilik səviyyəsini müzakirəyə çıxarır. Onlar bilmirlər ki, müəllim hər gün öz üzərində işləyir. Müəllim qədər oxuyan, öz üzərində işləyən ikinci bir sənət sahibi var? Digər tərəfdən, bütün qüsurları müəllimdə görməklə məqsədli şəkildə müəllim obrazını hörmətdən salırlar. Haqqı çatan da, çatmayan da müəllim haqqında fikir yürüdür. Heç bir cəmiyyətin müəllimi təhlil etməyə, təftiş etməyə haqqı yoxdur. Cəmiyyətdə müəllimi təhlil etməyə ancaq haqqı çatan adamların haqqı var. Müəllim Təhsil Nazirliyinin işçisidir. Təhsil Nazirliyinin görəcəyi işi az qala cəmiyyət öz üzərinə götürüb. Cəmiyyət üzvləri sanki nazir, prokuror səviyyəsində müəllimlərin işini təhlil edir, onlara qarşı ittihamlar irəli sürürlər. Nəyə görə cəmiyyətdə müəllimin nüfuzu bu qədər düşüb? Ona görə ki, Azərbaycan cəmiyyətində müəllim haqqında fikir yürüdənlərin sayı çoxalıb. Müəllimliyin, təhsilin, müəllim-şagird münasibətlərinin nə olduğunu bilməyən, tədrisdə gedən proseslərin mahiyyətindən xəbərsiz olan insanlar müəllim, məktəb haqqında fikir yürütməyə başlayıblar. Onlar müəllimin, məktəbin mənfi obrazını yaradırlar. Ona görə də Azərbaycan cəmiyyətində müəllimin nüfuzu aşağı düşüb. Hesab edirəm ki, müəllimə hər bir insan, bütün cəmiyyət borcludur. Real danışaq, bu gün bir çox valideyn evində uşağının təlim-tərbiyəsi ilə məşğul ola bilmir. Ancaq gündə 6-7, bəzən 12-13 saat həyatını məktəbə bağlayan müəllim müxtəlif ailələrdən gələn uşaqların təlim-tərbiyəsi ilə məşğul olur, onlara bilik verir, düz yola çəkir, ancaq müəllimin zəhmətini, alın tərini götürüb kənara atırlar. Belə olmaz. Öz övladı ilə məşğul ola bilməyən valideynlər bütöv bir şagird ordusunun formalaşmasında, təlim-tərbiyəsində mühüm rol oynayan müəllimlərə qarşı mənfi rəy formalaşdırırlar. Bununla da cəmiyyətdə bütün dəyərləri heçə endirirlər”.
B.Xəlilov qeyd etdi ki, bu gün valideynlər nə dərəcədə müəllimlə, məktəblə əl-ələ verib təhsili irəli aparır sualına cavab verilməlidir. Onun sözlərinə görə, valideyn var ki, heç övladının dərsə necə gedib-gəldiyindən, dərslərini necə oxuduğundan xəbərsizdir, övladı ilə maraqlanmaq üçün bir dəfə məktəbə gəlmir. “Bu gün təəssüf ki, vaxtilə mövcud olan məktəb-valideyn əlaqələri itib. Çox valideyn uşaqları ilə maraqlanmır. Bu adamlar övladla maraqlanmır, onlara hansı müəllimin dərs deməsindən xəbərsizdirlər. Ancaq Allah eləməsin, bir problem olan kimi, məktəbə, müəllimə hücum etməyə başlayırlar. Müəllim çıxılmaz vəziyyətdə qalıb. Müəllim şagirdə tələbkarlıqla yanaşsa, onu da qüsur tuturlar, danlasa da həmçinin. Müəllim necə olmalıdır? Müəllimlər cəmiyyətlə necə işləməlidirlər ki, cəmiyyəti razı sala bilsinlər. Biz müəllim obrazları görmüşük və o obrazların şinelindən çıxmışıq. Ona görə də mən cəmiyyətdən çox şey umuram. Ziyalılardan da həmçinin. Ziyalılardan onu umuram ki, onlar Azərbaycan cəmiyyətində təhsilin inkişafı üçün görüləcək işlərdə, təhsilin irəli getməsi üçün öz sözlərini deməlidirlər. Ziyalıları ümumtəhsil məktəblərinə qarşı təşkil edilən hücumların qarşısının alınması istiqamətində həmrəyliyə çağırıram. Ziyalılar bu məsələdə öz mövqelərini bildirməlidirlər” - deyə professor B.Xəlilov bildirdi.
İradə SARIYEVA
