Kamran Əsədov: “Bu həm də bizim tariximizə, torpaqlarımıza sahib çıxmağımız deməkdir”
Yenilməz ordumuz tərəfindən Ermənistan silahlı qüvvələrindən azad edilən Cocuq Mərcanlı artıq abad bir məkana çevrilib. Bu gün Cocuq Mərcanlı bütün istiqamətlərdə inkişaf edir. Sözsüz ki, indi hər bir azərbaycanlının diqqəti Cocuq Mərcanlıya yönəlib. Hazırda ora həm sosial, həm iqtisadi cəhətdən inkişaf edir. Azərbaycan Dillər Universitetinin (ADU) bir qrup tələbəsi Təlimdə innovasiyalar kafedrasının baş müəllimi Anar Rəhimovun rəhbərliyi ilə Cocuq Mərcanlı kənd məktəbində pedaqoji təcrübədədirlər.
Məktəbin direktoru Zamin Həziyev pedaqoji təcrübənin işğaldan azad olunmuş Cocuq Mərcanlı kəndində təşkil edilməsini uğurlu seçim və tarixi hadisə adlandırıb.
Tanınmış təhsil eksperti Kamran Əsədov hesab edir ki, ADU-nun bir qrup tələbəsinin Cocuq Mərcanlıda təcrübə keçməsi bir vətənpərvərlik işidir. “Çocuq Mərcanlıda pedaqoji təcrübənin təşkili çox vacibdir. İlk növbədə bu, pedaqoji təcrübə iştirakçılarının məsuliyyət hissini artırır. Bundan başqa, təcrübəçi tələbələrin təhkim olunmuş müəllimlərlə - gələcək həmkarları ilə Bakıdan kənarda, uzaq məsafədə sistemli şəkildə iş aparmaq hissini dərinləşdirir. Eyni zamanda, regionda yerləşən məktəbdə şagirdlərdə pedaqoji təcrübəyə gələnlərin işinə ciddi münasibət aşılayır. Ümumilikdə, pedaqoji təcrübənin daha səmərəli, effektli, yaradıcı təşkilinə güclü təsir göstərir. Təbii ki, bu işin ən dəyərli məqamlarından biri tələbənin yaxşı işinin məktəb üzrə qabaqcıl təcrübənin bir faktı kimi dəyərləndirilib sənədləşdirilməsidir. Onlar yeni infrastrukturu formalaşmış məktəbdə ilk təcrübələrini qazanırlar ki, bu da onların bütün həyatı boyu unutmayacaqları müsbət iz buraxacaq. Hesab edirəm ki, Dillər Universiteti tərəfindən həyata keçirilən bu addım pedaqoji kadr hazırlayan digər təhsil müəssisələri üçün də bir çağırış olmalıdır. Bu həm də bizim tariximizə, torpaqlarımıza sahib çıxmağımız deməkdir” - deyə ekspert bildirdi.
O bizimlə söhbətində, həmçinin, pedaqoji təcrübənin vacibliyini qeyd etdi və bunun əhəmiyyətindən danışdı. K.Əsədov qeyd etdi ki, “Təhsil haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu insan kapitalına yüksək dəyər verilən ölkəmizdə təhsilin keyfiyyətini yüksəltməyi, onun məzmununa və təşkilinə qloballaşma, informasiyalaşdırma tələbləri baxımından yanaşılmasını zəruriləşdirir. Onun sözlərinə görə, qanunun 11-ci maddəsində əksini tapmış tələblərə görə, təhsilalanlar dövrün tələblərinə və şəraitinə uyğunlaşmalı, rəqabətqabiliyyətli olmalı, informasiya cəmiyyətində yaşayıb fəaliyyət göstərməyə, ünsiyyət yaratmaq bacarığına yiyələnməli, fasiləsiz təhsil almalı, müasir standartlara uyğun gələn biliklərə və dünyagörüşünə, yüksək intellektual səviyyəyə və praktik iş qabiliyyətinə, yeni texnologiyaya yiyələnməlidirlər: “Bu mühüm dövlət sənədinin təhsil pillələri qarşısında qoyduğu vəzifələr, bütövlükdə, cəmiyyətin gələcək inkişafına istiqamətlənmiş təlim, tərbiyə problemlərinin həlli ilə bilavasitə bağlıdır. Son nəticə olaraq yüksək ixtisaslı, milli-bəşəri, mənəvi-əxlaqi dəyərlərə, keyfiyyətlərə sahib vətəndaşların hazırlanıb həyatda səmərəli fəaliyyət göstərmələri bir sıra məsələlərin həllini, özü də əlaqəli, kompleks həllini tələb edir:
1. "Təhsil haqqında" Qanunun qarşıya qoyduğu tələblər dərindən öyrənilməli, təhsilin sosial-tarixi məqsədi aydın təsəvvür olunub konkretləşdirilməlidir.
2. Təhsil fasiləsiz olduğu kimi, təhsil pillələri arasında fəaliyyət məqsədi sabit olmalı, bu məqsədə çatma yolunda axtarışlar intensiv, sistemli şəkildə aparılmalıdır.
3. İnsan həyatının bütün sahələri ilə bağlı bütün ictimai, iqtisadi, xidmət və mədəniyyət sferaları üçün hazırlanacaq kadrların ixtisaslaşma məkanı olan təhsil pillələrində - orta ixtisas və ali təhsil müəssisələrində pedaqoji kadrların təhsili dünya standartlarına müvafiq qurulmalıdır. Deməli, təhsilin bütün pillələrində təlim və tərbiyə prosesinin səmərəliliyi pedaqoji kadrların elmi səviyyəsindən, pedaqoji ustalığından, pedaqoji etikaya bələdliyindən, ən əsası, pedaqoji sahədə işə praktik hazırlığından asılıdır”.
K.Əsədov vurğuladı ki, buradan da pedaqoji təcrübənin ali məktəblərdə müəllim hazırlığında əhəmiyyəti və rolu bir daha bütün parametrlərdə aşkara çıxır. O dedi ki, pedaqoji təcrübə ali (orta ixtisas) məktəbin tədris planında xüsusi yeri olan bir prosesdir. Ekspert dedi ki, ilk üç semestr ərzində ixtisas fənlərinin, pedaqogika və psixologiyanın əsaslarına yiyələnən bakalavr və subbakalavrlar qazandıqları nəzəri bilik, metodik məlumatlar, pedaqoji və psixoloji dəyərlərlə praktik fəaliyyət meydanına qədəm basırlar: “Özü də bu təhsil mərhələsinə başlama ali (orta ixtisas) məktəb rəhbərliyinin, elmi (pedaqoji) şura üzvlərinin, bir növ, şahidliyi, metodik tövsiyələri ilə başlayır. Əslində, pedaqoji təcrübə, bütövlükdə, təhsil müəssisəsi professor-müəllim (orta ixtisas məktəblərində pedaqoji kollektiv) heyətinin müəyyən mərhələ üzrə elmi-pedaqoji əməyinin nəticələrini aşkarlayacaq bir vasitədir. Üstəlik, pedaqoji təcrübə sabahın müəllim kadrlarının bu peşəyə layiqlilik dərəcəsi və səviyyəsini üzə çıxaracaq bir fəaliyyət sahəsidir, müəllim hazırlığı formalarından biridir.
Əslində, təcrübə sosial sərvətdir və pedaqoq olacaq gənclərin pedaqoji təcrübə prosesi 2 mahiyyətlidir:
1. Tələbələr bu prosesdə məktəb müəllimlərinin tədris sistemini müşahidə etməklə, dərslərində iştirak etməklə bu sosial-pedaqoji dəyərlərə yiyələnirlər.
2. Tələbələr qazandıqları nəzəri bilik, bacarıq və vərdişləri tətbiq etməklə özlərini bu prosesdə sınayır, uğurlu sınaq və zaçot dərsləri ilə bir sinif məkanında, kiçik qrup miqyasında həmin sosial sərvətin zənginləşməsinə öz töhfələrini verirlər.
Pedaqoji təcrübə çox genişmiqyaslı təlim və təhsil prosesinin imtahan və zaçotlarda yoxlamaq və qiymətləndirmək mümkün olmayan tərəf və məqamlarının nəticələrini öyrənməkdə, müşahidə etməkdə, həyat-məktəb meydanında aşkara çıxarıb qiymətləndirmədə, təhsilin qalan sonrakı mərhələlərində boşluqları doldurub problemləri korrektə etməkdə çox faydalı, etibarlı, sınanmış bir forma, vasitə və amil kimi əhəmiyyət daşıyır” - deyə ekspert vurğuladı.
İradə SARIYEVA
