Eyyub Hüseynov: “Sellofan torbalardan imtina etmək üçün gərək onların alternativi olsun” Mehman Nəbiyev: “… onların marketlərdə ödənişli olması yeganə həll üsulu deyil”
Əvvəllər daha çox kətan parça, həsir və kağızdan hazırlanan torbaları bu gün sellofan torbalar əvəz edir. Sellofan torbalardan bu gün hər bir sahədə istifadə olunur. İnsanlar hər gün müxtəlif məqsədlər üçün polietilen torbalardan istifadə edirlər.
Elmi araşdırmalar və bu sahədə aparılan tədqiqatların nəticələrinə əsasən, kütləvi şəkildə istifadə etdiyimiz sellofan torbalar insan orqanizminə çox böyük zərər vurur. Məhz bu səbəbdən də bu gün bir çox inkişaf etmiş ölkə həmin torbaların istifadəsindən imtina edib. Bizdə isə əksinə olaraq, bu torbaların sayı durmadan artır. Sellofan torbalardan istifadənin məhdudlaşdırılması üçün onun marketlərdə pulla satılması təklif olunur. Ancaq ekspertlər isə hesab edirlər ki, sellofan paketlər pulnan olsa belə, imkanı olan şəxslər yenə həmin vasitədən istifadə edəcək. Problemin tam şəkildə həll olunması üçün polietilen torbaları əvəz edən məhsul istehsal olunsun.
Qeyd edək ki, əksər dünya ölkələri artıq sellofan paketlərdən imtina edir. İngiltərədə artıq 15 ildir polietilen torbaların istifadəsi məhdudlaşdırılıb. Tayvan, Keniya, Uqanda, Fransa, Amerika, Latviya və bu kimi bir çox ölkənin hökumətləri də sellofan paket istifadə edilməsini yasaqlayıb. Həmin ölkələrdə yalnız kağızdan hazırlanan paketlərdən istifadə olunur.
Xatırladaq ki, illər öncə Azərbaycanda tor zənbil, kağız sellofanlardan və ya səbətlərdən istifadə olunurdu. Lakin onlardan istifadə günümüzdə vətəndaşın cibinə çox da uyğun olmayacaq. Ekspertlər hesab edirlər ki, kağız torbalar sellofanlara nisbətən baha başa gəldiyi üçün, onun ölkədə istehsalı mümkün görünmür.
Ümumiyyətlə, insan sağlamlığı üçün zərərli sayılan sellofan torbaların alternativi nə ola bilər?
Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin sektor müdiri Mehman Nəbiyev bildirdi ki, nazirliyin plastik qablaşdırma tullantılarının ətraf mühitə mənfi təsirlərinin azaldılması üzrə Tədbirlər Planı qəbul olunduqdan sonra bütün maraqlı tərəflərin iştirakı ilə mərhələli şəkildə tədbirlərin icrasına başlanacaq: “Tədbirlər Planında ətraf mühitin çirklənməsində daha çox paya malik yüngül çəkili polietilen torbalardan istifadənin məhdudlaşdırılması, marketlərdə ödənişli sistemin tətbiqi və çox yüngülçəkili növlərinin isə tam qadağan edilməsi ilə bağlı təkliflər yer alıb. Beynəlxalq təcrübə göstərir ki, bu torbalar ödənişli olduqdan sonra onlara olan tələbat 95 faizədək azalır. Lakin polietilen torbalardan istifadəni azaltmaq üçün onların marketlərdə ödənişli olması yeganə həll üsulu deyil. Həmin materialların alternativləri, yəni kağız, parça, kətan torbaların istehsalının genişləndirilməsi ilə bağlı tədbirlər də nəzərdə tutulub və nazirlik beynəlxalq ekspertlərin iştirakı ilə maraqlı tərəflərin görüşünü təşkil edib”.
Azad İstehlakçılar Birliyinin (AİB) sədri Eyyub Hüseynovun sözlərinə görə, kağız və parça torbaların istehsalı baha başa gəldiyindən, ticarət obyektləri sellofan qablaşdırmaya üstünlük verir: "Polietilen torbaların təkrar istifadəsi qadağan olunsa da, bəzi şirkətlər istifadə olunan paketləri toplayaraq onlardan təkrar istifadə edir".
E.Hüseynovun sözlərinə görə, bu torbalardan imtina etmək üçün gərək onların alternativi olsun: "Təəssüf ki, Azərbaycanda alternativ paket istehsalı ilə məşğul olan müəssisələr yoxdur".
Ekspert onu da vurğuladı ki, bir sıra Avropa ölkələri sellofan torbaların istifadəsinə qadağa qoyub. Azərbaycanda da bu proses mütləq getməlidir: “Amma bizdə əksinədir, hansı marketə gedirsən, nə qədər istəsən sellofan torba götürə bilərsən. MDB məkanında sellofan torbalar istifadə olunur, lakin o şəffaf və çox nazikdir. Həm də birmənalı olaraq pulla satılır. Mən də bunun tərəfdarıyam ki, sellofan torbalar pulla satılsın və tədricən bu azaldılsın. Əhali ev torbalarından və çit torbalardan istifadə etməyə başlasın. Talış zənbilləri sellofan torbaların ən gözəl alternativi ola bilər. Dünyanın heç bir yerində olmayan, ekoloji təmiz, talış bölgəsinə aid olan əsl bazar zənbilləridir. Hətta bu zənbilləri, üstəlik, xarici bazara da çıxarmaq olar”.
Günel CƏLİLOVA
