Dövlət İmtahan Mərkəzinin (DİM) sədri Məleykə Abbaszadə təhsil sahəsində ekspert kimi tanınan şəxslərin çıxışlarına münasibət bildirib. Onun sözlərinə görə, sosial mediada paylaşım etmək, “ekspert” statusu qazanmaq üçün kifayət deyil.
“Ekspertlərin hər şeydən əvvəl vicdanı olmalıdır. Mən başa düşə bilmirəm ki, bu insanlara ekspert adını kim verib. Neçə il ali və ya orta məktəbdə dərs deyiblər, hansı elmi məqalələri yazıblar, beynəlxalq konfranslarda çıxış ediblər?”
DİM rəhbəri qeyd edib ki, sosial şəbəkələrdə, xüsusilə Facebook və TikTok kimi platformalarda fikir bildirmək heç də ekspert olmaq anlamına gəlmir: “Sosial mediada nəsə yazmaqla insan ekspert olmur. Təhsili nədir? Hansı universiteti bitirib, nə vaxt bitirib? Mən sadəcə adını, soyadını eşidim, sizə deyim o neçə balla həmin universitetə daxil olub. Onda görək, kim necə ‘təhsil eksperti’ olub”.
Məleykə Abbaszadə belə şəxslərin çox zaman tanınmaq, ictimai imic qazanmaq və ya maddi maraq əldə etmək üçün bu tip fikirlər səsləndirdiyini bildirib: “Bəzi şəxslər sadəcə məşhurlaşmaq və bəlkə də bir az pul qazanmaq üçün bu cür çıxışlar edirlər. Amma ictimai fikir onların vasitəsilə formalaşmır”.
DİM rəhbərinin son brifinqdə təhsil ekspertlərini tənqid etməsi ciddi narazılıq yaradıb. M.Abbaszadənin sözlərindən belə çıxır ki, guya onların təhsil eksperti olmağa heç bir haqları yoxdur və sair.
Təhsil ekspertləri ilə Məleykə Abbaszadənin görüşünü keçirmək olar? Məleykə Abbaszadə niyə ekspertlərlə görüşmür, görüşsə daha yaxşı olmazmı?
Elşən Qafarov: “Bir dəfə də olsun bir dəyirmi masa təşkil olunmayıb, problemləri müzakirə etməmişik, onların həlli yolları ilə bağlı təkliflərimiz alınmayıb”
Tanınmış təhsil eksperti Elşən Qafarov “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, M.Abbaszadə təhsil ekspertinin bir sosial status oluğunu, belə bir vəzifə olmadığını yaxşı bilir: “Amma eyni zamanda fikirləşir ki, təhsil eksperti pul almaq, yaxud pul qazanmaq üçün bu statusu götürür. Əvvəla, bu statusu bizə mətbuat və təhsil cameəsi verir. Biz marker-müəllim statusu ilə hazırlıqları, yaxud hansısa işimizi beş, on qatına əlavə ilə görmürük. Özünüz də bilirsiz ki, bu gün DİM-in marker-müəllimi statusunda olanlar 200-300 manatdan yuxarı qiymətə hazırlıqlar keçirlər. Onun dediyi ki, guya məşhurlaşmaq və yaxud da pul qazanmaq, DİM-in özünün mexanizmi də var. Haranı bitiriblər? Təbii ki, təhsili bitirmişik, təhsilin içindəyik. Bu gün DİM bir suala cavab versin və dünyada ikinci bir nümunə göstrsinlər ki, orda abituriyentlərin qəbulu qruplar üzrədir. Bu gün Azərbaycan gəncinin 90-95 faizi arzuladığı ixtisas üzrə ali məktəbə qəbul oluna bilmir. Qəbulolma prosesi də o qədər çətindir ki, illərlə hazırlıqlar, valideynin əlavə vəsaiti və sair nəticə etibarı ilə növbəti il onun yenidən sənəd verib özünün şansını yoxlamaq imkanı olmur. Çünki burda ailələrin maddi vəziyyəti ona imkan vermir. Bu problemin də əsas kökü ondadır ki, Dövlət İmtahan Mərkəzinin keçirdiyi imtahan bu gün orta məktəbi bitirən uşaqların real bilik və bacarıqlarına uyğun olaraq təşkil olunmur. DİM-in keçirtdiyi buraxılış imtahanını (mən hələ qəbul imtahanını demirəm-E.Q) vermək üçün hamı hazırlığa getməyə məcburdur. Bu, məsələnin bir tərəfi. Yenə təkrar edirəm, DİM dünyada ikinci bir nümunə göstərsin ki, orda qruplar üzrə ali məktəbə qəbul var. Kimdən “kim olmaq istəyirsən” deyə soruşursan, “mən I qrupa, yaxud II, III qrupa gedəcəm” deyir. Həkim olmaq istəyən gəlib müəllimliyə, mühəndisliyə düşür, müəllim olmaq istəyən gedib mühəndisliyə düşür, hüquqşünas olmaq istəyən gəlib müəllimliyə düşür və sair. Sonra da təhsili tənqid etməyə başlayırıq. Mexanizm nə dərəcədə doğrudur?”
DİM rəhbərinin ekspertlərlə bağlı dediyi fikrə gəlincə, E.Qafarov bildirdi ki, DİM sədrinin özünün fikirləri elə sosial şəbəkə, mətbuat üzərindən yayılır. “Sosial şəbəkədən istifadə etmək niyə qıcıq yarada bilir, başa düşə bilmirəm. Əgər tənqid olunursa bununla bağlı mütləq bir araşdırma aparılmalıdır. Deyir, təhsil ekspertlərini dəvət edirik, gəlmirlər. Özlərinin müəyyən etdiyi təhsil ekspertləri var, onları çağırırlar onlar gəlmir, özləri bilər. Amma DİM-dən son dövrlər heç vaxt mənə dəvət göndərilməyib, bir dəfə iki il bundan əvvəl dəvət ediblər, onda da getmişəm. Danışanda da bunu etdik, filan işi gördük deyirlər, amma problemlərlə bağlı bir dəfə də olsun təhsil ekspertləri ilə bir dəyirmi masa keçirilməyib. Ən azı, mətbuatda və sosial şəbəkələrdə DİM-in mexanizmi ilə bağlı tənqidi fikirlər söyləyən təhsil ekspertlərindən biri olaraq bildirmək istəyirəm ki, bir dəfə də olsun bir dəyirmi masa təşkil olunmayıb, problemləri müzakirə etməmişik, onların həlli yolları ilə bağlı təkliflərimiz alınmayıb.
O ki qaldı Məleykə xanımın belə deməyinə, əlbəttə o, yaşda böyükdür. Artıq elə bir vaxtıdır ki, tənqidi qəbul edə bilmir. DİM dövlətin əsas qurumlarından biridir”.
E.Qafarov təklif edir ki, müəllimlərin, eləcə də direktorların işə qəbulu, bütün strukturlarda, o cümlədən də Elm və Təhsil Nazirliyinin daxilində keçirilən imtahanlar, eləcə də sertifikasiya DİM tərəfindən həyata keçirilsin.
Elçin Əfəndi: “Hansı vaxt, hansı məsələ ilə bağlı görüşə dəvət etsələr gedəcəyik, müzakirə edəcəyik”
Digər təhsil eksperti Elçin Əfəndi isə “Bakı-Xəbər”ə “Məleykə Abbaszadə əslində o sözü deyərkən fikrində, ağlında tutduğu hansısa təhsil eksperti olub və onun üzərinə də ümumi fikir səsləndirib. Mənim Məleykə Abbaszadə ilə münasibətlərim çox yaxşıdır, aramızda hər hansı bir konflikt yoxdur. Əlbəttə ki, yeri gələndə tənqidlər edirik, tənqid də inkişaf üçün tələb olunan əsas elementlərdəndir.
Amma ümumi görüşə gəlincə, DİM-in tədbirlərində iştirak edirik, bəzi məsələlərlə bağlı görüşülür, fikir mübadiləsi aparılır”-deyə bildirdi.
E.Əfəndi qeyd etdi ki, o da DİM sədrinin bəzi ekspertlərə yönəlik fikirlərinə qatılır: “Hardasa qatılıram. Tənqid olunan ekspert qismi var ki, onların çıxışı mövsümi xarakter daşıyır. Fikir versəniz görərsiz ki, aylarla ortalıqda olmur, sonra gəlib üzə çıxır, özlərini təhsil eksperti kimi təqdim edirlər. Məleykə xanımın dediyi kimi, belə ekspertlər ali təhsil almalıdır, onların magistr, doktorantura təhsili olmalıdır. Ən azı, həmin şəxslərin elmi məqalələri olmalıdır, öz sahəsi üzrə kifayət qədər tanınan şəxs olmalıdırlar və sair.
Əlbəttə, fikrimi yekunlaşdırarkən deyə bilərəm ki, bir dövlət qulluqçusunun birbaşa hər kəsin ünvanına fikir bildirməsi də doğru olmazdı. Çünki dövlət qulluqçularının özlərinin davranış qaydaları var, bundan əlavə hər bir vətəndaşımızın da fikir bildirmək hüququ var. Ümumilikdə hansı vaxt, hansı məsələ ilə bağlı görüşə dəvət etsələr gedəcəyik, müzakirə edəcəyik. Burda hər hansı bir sıxıntı görmürəm”.
İradə SARIYEVA
