Elm və təhsil naziri Emin Əmrullayev bəzi müəllimlərin bilik səviyyəsinin aşağı olmasından şikayətlənib. Nazir REAL TV-yə müsahibəsində etiraf edib ki, müəllimlərin sertifikasiya imtahanlarında iştirak edən 11 min müəllimdən iki min nəfəri kvadratın perimetri veriləndə onun sahəsini hesablaya bilməyib.
E.Əmrullayevin bu açıqlaması müzakirələrə səbəb olub. Orta məktəblərdə dərs deyən 2 min müəllimin sadə suala cavab tapa bilməməsi kəskin tənqidlərə tuş gəlib. Bildirilir ki, savadsız müəllimlərin məktəblərə ayaq açması savadsız nəslin yetişməsinə gətirib çıxara bilər.
Qeyd edək ki, bir sıra müəllimlərin sertifikasiyadan keçməməsi müəyyən problemləri üzə çıxarıb. Bunlar isə əsasən müəllimlərin tədris etdiyi fənləri daha yaxşı bilməməsi ilə bağlı olub.
Maraqlıdır, mövcud problemin yaranma səbəbi müəllimlərin pedaqoji təhsili, yoxsa işə qəbul prosesilə bağlıdır?
Etibar Əliyev: “Yəni öz fənnini bilməyən müəllim 6 yaşlı uşağın qarşısına çıxıb gələcəyini əlindən alırsa…”
Millət vəkili Etibar Əliyev bildirdi ki, Elm və təhsil naziri Emin Əmrullayev maraqlı statistika açıqlayıb: “İmtahanda iştirak edən 10-11 min müəllimdən 2 mini kvadratın perimetri veriləndə onun sahəsini hesablaya bilmir. Burada güzəşt etmək mümkündürmü? Əlbəttə yox. Təhsildəki hər hansı bu tip güzəştlər Vətənə xəyanətdən daha ciddi problemdir. Yəni öz fənnini bilməyən müəllim 6 yaşlı uşağın qarşısına çıxıb gələcəyini əlindən alırsa bundan pis nəsə təsəvvür edə bilmirəm. Əgər müəllim yeni məzunlar qrupuna daxildirsə, bu acınacaqlı hala görə müəllim hazırlayan ali məktəblər cavabdehlik daşıyırlar. Əgər müəllim çoxdanın müəllimidirsə, onda o, təkmilləşməyə cəlb olunmayıb, ən əsası isə özü-özünü təkmilləşdirməyib. Ali məktəblərin birində "Kimya" imtahanında tələbələrdən Xlorun (Cl) və Dəmirin (Fe) valentliyini soruşdum, bilən olmadı. Müəllim hazırlayan ali məktəblərin birində isə 4 -cü kurs "Fizikanın tədrisi metodikası" dərsində məşhur Maks Plank düsturunu soruşdum, bunu da bilən olmadı. "Fəlsəfə" fənnindən keçirilən imtahanın sualları isə bizim ötən əsrin 80-ci illərində keçdiyimiz cəfəngiyyat bir elm olan "Dialektik materializm"in sualları idi. Nazirin təbirincə desək, bunlar da cinayətdir”.
Elçin Əfəndi: “Həmin müəllimlərə göz yumulacaqsa, humanist davranılacaqsa, bu onun təhsil verdiyi şagirdə qarşı hörmətsizlik, diqqətsizlikdir”
Təhsil üzrə ekspert Elçin Əfəndi bildirdi ki, Elm və Təhsil Nazirliyində bu məlumatlar var və nazir də həmin məlumatlara əsasən bu ifadəni səsləndirib: “Əlbəttə, burada müəllimlərin göstəriciləri yalnız kvadratın perimetr sahəsini tapmaq deyil, eyni zamanda, Azərbaycan dili qaydaları, qrammatik, sözün düzgün yazılış-deyiliş qaydaları kimi normaları bilməmələri də sırf imtahan əsasında üzə çıxıb. Bu, o deməkdir ki, bu kimi məsələləri bilməyən müəllimlər bizim övladlarımıza təhsil verməklə onları kor edirlər. Bir növ yanlış informasiyalarla onların gələcək həyatlarını zəhərləyirlər. Həmin şəxslərin hansı dövrdə işə qəbul olmaları, hansı universiteti bitirmələrini araşdırıb tapmaq daha asandır ki, biz konkret bu problemin haradan başlandığını üzə çıxarıb o istiqamətdə iş aparaq. Məsələn, hansısa “x” müəllimdir və nazirin dediyi kimi, kvadratın perimetrinin sahəsini tapa bilməyib. Həmin müəllim hansı ildə işə qəbul olunubsa, ona baxmaq lazımdır. Məsələn, 2012-ci il təhsil naziri Misir Mərdanovun dövrünə düşür, hansı əsasla qəbul aparıldığını üzə çıxarmaq lazımdır. Yaxud həmin müəllimin hansı universitetin tələbəsi olduğunu müəyyənləşdirmək olar. Belə olduğu halda demək problem tədrisin təşkil olunmasında, həmin universitetin pedaqoji istiqamət üzrə verdiyi təhsilin keyfiyyətsizliyindədir ki, həmin müəllim düzgün formada öyrənməyib. Bunu araşdırmaq ETN-in əlində çox sadədir və mümkündür. Bu günün reallığı odur ki, bizim övladlarımız vaxtilə müxtəlif üsullarla işə qəbul olan, tanışlıqla, tapşırıqla, nəticəsi yaxşı olmadığı halda işləyən şəxslər sertifikasiyadan keçə bilmirlər. Sertifikasiyadan keçənlərin statistikasına baxsaq, yüksək bal toplayanlar daha çox son dövrlər pedaqoji fəaliyyətə başlayanlardır. Demək onların nəticələri əvvəlki dövrdə imtahan verənlərdən daha yaxşıdır. Doğrudur, əvvəlki dövrlərdə imtahan verənlərin içərisində də yaxşı nəticə göstərən, yaşı 53-55 olan müəllimlər var. Bu o deməkdir ki, o şəxslər öz üzərində işləyib, nəticədə bu gün o müsabiqə şərtini ödəyiblər”.
Ekspert hesab edir ki, həmin müəllimlərə göz yumulacaqsa, humanist davranılacaqsa, bu onun təhsil verdiyi şagirdə qarşı hörmətsizlik, diqqətsizlikdir. Onları cəmiyyətə şikəst olaraq yola salmaqdır. Ona görə də bu məsələlərdə daha adekvat qərarlar verilməlidir. Həmin şəxslər təhsil prosesindən uzaqlaşdırılmalıdır.
Günel CƏLİLOVA
