Bu günlərdə sosial şəbəkələrdə builki buraxılış və qəbul imtahanlarının tarixlərini əks etdirən cədvəl paylaşılıb.
Paylaşılan cədvəldə bu il 11-ci siniflərin buraxılış imtahanları mart ayının 5-6 və 12-13 tarixlərində olacağı əks olunub. Həmin məlumata görə, 15 mayda rezidenturaya, 21 mayda III qrup, 22 mayda II qrup üzrə qəbul imtahanlarının birinci mərhələsi keçiriləcək.
Qeyri-rəsmi məlumata əsasən, 29 mayda magistraturaya qəbul imtahanının birinci mərhələsi, 4-5 iyunda I və IV qruplar üzrə bakalavriat imtahanlarının birinci cəhdi keçiriləcək.
19 iyunda rezidenturaya qəbul imtahanının ikinci mərhələsi, 6 iyulda III qrup, 7 iyulda II qrup, 20 iyulda I qrup, 21 iyulda IV qrup üzrə qəbul imtahanının ikinci cəhdi keçiriləcək.
Sosial şəbəkələrdə yayılan bu məlumat abituriyentlər və müəllimlər arasında çaşqınlığa səbəb olub. Nəzərə alsaq ki, dərslər iyun ayının 14-də yekunlaşır, bu zaman 11-ci siniflərin buraxılış imtahanının martda keçirilməsi dərs proqramı başa çatmamış abituriyentlərdən imtahan götürülməsi mənasını verir.
Dövlət İmtahan Mərkəzinin mətbuat xidmətinin rəhbəri Xanlar Xanlarzadə APA-ya açıqlamasında bildirib ki, DİM tərəfindən keçirilən imtahanlarda tədris planları, qüvvədə olan dərsliklər və qəbul proqramları həmişə nəzərə alınır: “Buraxılış imtahanlarında da yalnız imtahan tarixinədək keçirilən mövzulardan suallar salınır və salınacaq. Bundan əlavə, nəzərə alınmalıdır ki, fənn kurikulumlarına görə, 1-ci sinifdən 11-ci sinfədək ayrı-ayrı fənlər üzrə məzmun xətləri dəyişmir. Sadədən mürəkkəbə doğru məzmun standartlarının tələbləri dəyişir. Aşağı siniflərdən başlayaraq məzmun standartlarının tələblərinə görə müəyyən bacarıqlar formalaşır. Kurikulumların mahiyyəti yalnız biliklərin verilməsi deyil, həm də bacarıqların formalaşması olduğundan, buraxılış imtahanlarında əsas etibarı ilə bacarıqlar yoxlanılır və qiymətləndirilir. Bununla bağlı yazılı şəkildə cavablandırılması tələb olunan açıq tipli tapşırıqlardan istifadə olunur. Fənn kurikulumlarına görə buraxılış fənləri üzrə əsas bilik və bacarıqlar isə mart ayınadək formalaşmış olur. Ona görə də imtahanın mart ayında keçirilməsi iştirakçılarda narahatlıq yaratmamalıdır”.
“Mart ayında buraxılış imtahanında iştirak edən şagirdin imtahandan sonra məktəbə getməsinə ehtiyac olmayacaq, çünki…”
Təhsil eksperti Kamran Əsədov bildirdi ki, bu il keçiriləcək imtahanların vaxtlarının qeyri-rəsmi olaraq ictimaiyyətə sızdırılması və sonradan öz təsdiqini tapması müvafiq qurumların qeyri-peşəkarlığından irəli gəlir: “Beynəlxalq təcrübəyə görə, imtahanlar keçirildiyi vaxtdan ən az 6 ay öncə elan edilməlidir. Bizdə isə uzun illərin təcrübəsi göstərir ki, DİM qrafiki imtahan gününə az qalmış elan edir. Bu isə imtahana hazırlaşanlara əlavə çətinliklər yaradır. Əvvəlki illərin tərcübəsində gördük ki, 11-ci siniflər üçün imtahanlar aprel-may aylarında, 9-cu siniflər üçün isə bir az sonra keçirilir. DİM pandemiyanı nəzərə alaraq proqramı bir az tezləşdirib. Ancaq burada imtahanın nəticəsinə təsir göstərən amillər var. DİM 11-ci sinif şagirdləri üçün mart ayında imtahan keçirəcək, ancaq mart ayında heç tədris proqramının yarısı mənimsənilmir. 2021-ci ildə Azərbaycanda dərslər sentyabrın 15-də yox, sentyabrın 29-da başladı. Bu il 11-ci sinfi bitirən şagirdlər iki ildir məktəbə getmirlər. Pandemiya səbəbindən yoluxma halları baş verən məktəblərdə dərslər 14 gün, bəzən isə daha uzun müddətə təxirə salınırdı. Yəni bizim şagirdlərimiz tam olaraq tədris prosesində iştirak etməyiblər. Bundan əlavə, Azərbaycanda tədris prosesi 2022-ci ilin iyun ayının 14-də bitəcək. Tədrisin başa çatmasına 3-4 ay qalmış imtahan keçirilir. Halbuki 2008-ci ildən reallaşdırılmağa başlanılan kurikulum standartlarının tələblərinə görə şagirdlərdə bilik və bacarıqlar tədris ilinin sonunda formalaşmalıdır”.
K.Əsədovun sözlərinə görə, DİM buraxılış imtahanlarını mart ayında keçirməklə təsdiq etdi ki, onlar orta ümumtəhsil məktəblərində şagirdlərin əldə etdikləri bilikləri yoxlamırlar: “Daha çox hazırlıq kursları və repetitorların verdikləri təhsili yoxlayırlar. Çünki yalnız hazırlıq kursları və repetitorlar o proqramı şagirdlərə mənimsədə bilər. Buna görə də hesab edirəm ki, imtahanların bu qədər tez olması qəbuledilən deyil. Digər məsələ isə ondan ibarətdir ki, biz zəruri bilikləri şagirdlərdə yoxlaya bilməyəcəyik. Bu ona görə baş verəcək ki, bizim şagirdlərimiz bir neçə sınaq imtahanında iştirak etməlidir. DİM yalnız bir dəfə - dekabr ayında sınaq imtahanını keçirib. Digər imtahan fevral ayında olacaq. Mart ayında buraxılış imtahanında iştirak edən şagirdin imtahandan sonra məktəbə getməsinə ehtiyac olmayacaq. Çünki o, artıq həmin zəruri sənədini alacaq. Beləliklə, şagirdin dərsə davamiyyəti aşağı düşəcək. Bu çox ciddi nöqsandır. Tədris ilinin başa çatmağına uzun müddət qalmış buraxılış imtahanı keçirmək şagirdlərin dərs prosesində davamiyyətinə öz mənfi təsirini birmənalı olaraq göstərəcək. İmtahana 1 ay qalıb. Şagirdlər gərgin halda buraxılış imtahanına hazırlaşacaqlar. Müəllim onları çox yükləyəcək. Bu da digər bir problemdir. Növbəti tədris ili üçün yaxşı olar ki, imtahan proqramı ən az 6 ay öncə xəbər verilsin”.
Günel CƏLİLOVA
