Ali məktəblərdə semestr imtahanları başlayıb, lakin bizim ali məktəblərdə təhsil haqqı ödənişlərini gecikdirən tələbələr nə imtahanlara buraxılır, nə də ki, hazırda təhsil haqqı ödəmək iqtidarındadırlar. Universitetlər də ki, insaf edib tələbələrə hər hansı bir güzəşt tanımırlar, iki ayaqlarını bir başmağa dirəyib təhsil haqqını tələb edirlər.
Bəzi ali məktəblər belə tələbələri qovmaqla hədələyir, bəziləri isə daha irəliyə gedərək, ödənişi gecikdirən tələbələrinin adlarını divara vurmaqla onları “rüsvayi-cahan” edirlər. Elə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universiteti kimi. Bu Universitetdə (ADMİU) illik təhsil haqqının qalanını ödəməyən tələbələrin adları lövhəyə yerləşdirilib. Sözügedən hadisə sosial şəbəkələrdə birmənalı qarşılanmayıb. Məsələnin bu formada təqdim edilməsi tələbənin alçaldılması kimi qiymətləndirilib.
Universitetdən Trend-ə verilən açıqlamaya görə, tələbələrə dəfələrlə xəbərdarlıq edilməsinə baxmayaraq heç bir tələbə xaric edilmir: “Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində (ADMİU) bakalavr təhsil pilləsində bütün ödənişli ixtisaslar üzrə illik təhsil haqqı 1800 manatdır. Universitetə ödənişli əsaslarla qəbul olan tələbələrlə bağlanmış fərdi müqavilənin “Ödəniş qaydaları” bölməsinə əsasən, onlar ödəmənin qaydalarıyla tanış olur və müvafiq imza ilə şərtləri qəbul etdiklərini təsdiqləyirlər.
Bununla belə, ADMİU rəhbərliyi təhsil haqqına görə dəfələrlə xəbərdarlıq edilməsinə baxmayaraq, heç bir tələbəni universitetdən xaric etmir, humanist yanaşaraq onlara təhsil haqqını ödəməsi üçün müəyyən edilmiş zamandan daha uzun müddət vaxt verir.
Sözügedən siyahıya nəzər saldıqda görmək olar ki, həmin siyahıda 3600 AZN, 3500 AZN, 3352 AZN kimi böyük məbləğlər var. Bu da təhsilinin III və ya IV ilində olan tələbənin 2 (iki) təhsil ilinin haqqını ödəmədiyi halda kursdan kursa keçirilməsində universitet rəhbərliyi tərəfindən bir problem yaradılmadığının sübutudur. Bu şəxslərin arasında xüsusi imtiyazlı tələbələr yoxdur.
Sosial şəbəkələrdə ADMİU ilə bağlı yazılmış iddialar əsassızdır. Bildiririk ki, görüntüləri yayımlanmış siyahı universitetdə nümayiş etdirilməyib. Universitet rəhbərliyinin təhsil haqqını ödəməyən tələbələrin siyahısının nümayişiylə bağlı heç bir tələbi olmayıb. Bu siyahı semestr imtahanları öncəsi sadəcə bir fakültənin dekanlıq daxilində tyütorlar və mühasibatlıq üçün məlumat xarakterli hazırlanmış siyahısıdır. Daxili sənədin şəklinin çəkilərək yayılması təəssüf doğurur”.
Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində təhsil haqqını ödəməyən tələbələrin adının divara vurulması nə dərəcədə doğrudur? Nə üçün dövlətin ali məktəbində təhsil haqqı ödəməyən tələbələrə qarşı belə munasibət sərgilənməlidir, özü də ilin-günün bu vaxtında, pandemiya şəraitində? Niyə o tələbələrə bir az möhlət verilmir?
Ekspertlərin sözlərinə görə, ali məktəblərin tələbələrə qarşı belə münasibət sərgiləməsi qətiyyən doğru deyil. Pandemiya dövründə insanların xeyli hissəsinin işini itirdiyini deyən ekspertlər bildirir ki, ali məktəblər təhsil haqqı ödəməyən tələbələrin adlarını divara vurmaqla çox pis presedent yaradırlar, bu həm də o ali məktəblərin nüfuzuna ciddi ziyan vurur.
“Təhsil Nazirliyi bu məsələni nəzarətə götürməlidir, konkret olaraq nazir tələbələrlə bağlı olaya münasibət bildirməlidir”
“Müasir İnkişaf” Birliyinin sədri, politoloq Mübariz Göyüşlü bizimlə söhbətində bildirdi ki, belə hallar təkcə təhsil məsələsi deyil, cəmiyyətin hər bir üzvünü narahat edən məsələdir. M.Göyüşlü hesab edir ki, ADMİU-nun indi hansı açıqlama verməsindən asılı olmayaraq, ödəniş etməyən tələbələrin adlarını yazıb divara vurması bütün hallarda mənfi bir məsələdir. “Bu olduqca ciddi bir problemdir və hamını narahat edir. ADMİU-nun tələbələrə qarşı sərgilədiyi bu xoşagəlməz məsələyə münasibət bildirmək üçün təhsil eksperti olmağa ehtiyac yoxdur, çünki bu birbaşa cəmiyyətlə bağlı məsələdir. Bizim də həyatımızın böyük bir hissəsi təhsillə bağlı olub, bu gün də bağlıdır, yəqin ki, gələcəkdə də bağlı olacaq. Mən təhsil haqqı ödənişi etməyən tələbələrə qarşı bu halın ADMİU kimi gərəkli bir ali məktəbdə baş verdiyindən həm narahatam, həm də narazı. Bu qətiyyən xoşagələn hal deyil və tələbələrin çıxılmaz vəziyyətə salınması narahatlıq doğurur. Fikrimcə, bu ali məktəbin rəhbərliyi bu siyahını tərtib edib divara vuranlarla birgə tələbələrdən üzr istəməlidir. Bilirsiz, insanların, xüsusən də tələbələrin heysiyyəti ilə oynayıb onları bu şəkildə alçaltmaq yolverilməz və qəbuledilməzdir. Ümumiyyətlə, ADİMU haqqında bəzi hallarda o qədər də xoş olmayan məlumatlar yayılır. Lakin bu hadisə baş verənlərin bir növ pik nöqtəsi oldu. Pandemiyanın davam etdiyi bir vaxtda, sürətli bahalaşmanın getdiyi bir şəraitdə, ölkə rəhbərliyinin sosial-iqtisadi baxımdan insanlar dəstək olmağa çalışdığı, aztəminatlı ailələrə sosial dəstək verdiyi bir dönəmdə universitet rəhbərliyinin bu düşünülməmiş addımı narazılığı daha da artıran məqamdır. Bunun çox həssas yanaşma tələb edilən tələbələrə qarşı edilməsi müsbət nəticə verməz. Bu gün onlar tələbədirlərsə sabah aktyordurlar, rejissordular, müğənnidilər, mədəniyyət və incəsənət xadimləridirlər, sənətşünasdılar. Bir insanın şəxsiyyətini pula görə alçaltmaq ali məktəbə nə qazandırır? Deyirlər ki, xəbərdarlıq etmişik, amma təhsil haqqını vermirlər, guya tələbə təhsil haqqını kefindən vermir. Universitet bir maraqlansın görsün təhsil haqqı ödənişi edə bilməyən tələbənin maddi durumu, ailə vəziyyəti necədir? Bəlkə o tələbənin ailəsi ehtiyac içindədir? Heç bir tələbə istəməz ki, təhsil haqqını gecikdirsin və təhsili ilə bağlı problem yaransın, adı belə biabırçı siyahıya düşsün. Hansı tələbənin valideyni istəyər ki, onun övladı bu vəziyyətə düşsün, heç valideyn istəməz”.
ADMİU-nun da, təhsil haqqı ödənişlərinə görə tələbələri incidən digər ali məktəblərin də öz siyasətini dəyişməli olduğunu deyən M.Göyüşlünün sözlərinə görə, onlar tələbələrin vəziyyətini nəzərə almalıdır: “İlin-günün bu vaxtında tələbələrə qarşı bu cür davranışlar dayandırılmalıdır, tələbələri çıxılmaz vəziyyətə salmaq yaxşı nəticə verməz. Hesab edirəm ki, Təhsil Nazirliyi bu məsələni nəzarətə götürməlidir, konkret olaraq nazir tələbələrlə bağlı olaya münasibət bildirməlidir. Bu məsələdə susmaq olmaz. Təhsil Nazirliyi yanında İctmai Şura bu məsələyə müdaxilə etməlidir, münasibət bildirməlidir. Çünki tələbələrə qarşı bu münasibət qətiyyən düzgün deyil”.
M.Göyüşlünün sözlərinə görə, bu, cəmiyyətin problemi olduğu üçün bütün sahələrdə bu məsələyə münasibət bildirilməlidir. Ekspertin sözlərindən belə nəticəyə gəldik ki, ADMİU rəhbərliyi humanistlik göstərməli və tələbələrə qarşı bu davranışı dəyişməlidir, onlara yenə də möhlət verilməlidir, çünki ilin-günün belə çətin vaxtında tələbələri üzü üstə, ümidsiz buraxmaq, ən azından, ədalətsizlikdir.
İradə SARIYEVA
