2000-ci illərin əvvəllərindən başlayaraq paytaxtımızda görsənməyə başlayan və xalq arasında “bənövşəyi taksilər”, “badımcan taksilər”, “London taksilər”i adlandırılan taksi xidməti göstərən avtomobillər son zamanlar yoxa çıxıb. Xüsusən də “bənövşəyi” avtomobillərə küçələrdə rast gəlinmir.
Bu arada gəzən söz-söhbətlərə görə, “bənövşəyi” taksilər sıradan çıxarılıb. Milyonlarla vəsait hesabına alınaraq ölkəmizə gətirilən “bənövşəyi” maşınlar barədə şübhəli fikirlər səsləndirilir. Deyilənlərə görə, bu taksi xidməti göstərən taksilər xarab olan, yaxud vurulub əzilən kimi onu təmirə aparmırlar, birbaşa metalloma aparırlar. Ordan da dəmir parçası kimi yoxa çıxarılır. Yəni onlar xarab olan kimi zibilliyə atırlar və dövlət hesabına yeni taksilər alırlar. Burada söhbət dövlətin külli miqdarda vəsaitinin havaya sovrulmasından gedir ki, bu da dövlət büdcəsinə ciddi ziyan vurur.
“Bənövşəyi” taksilər Bakıdan hara yoxa çıxıb? Həqiqətənmi, bu avtomobillər xarab olan kimi metalloma atılır?
Mövzunu araşdırmaq üçün əvvəlcə Azərbaycan Yerüstü Nəqliyyat Agentliyi ilə əlaqə saxladıq. Agentliyin mətbuat xidmətindən bizə bildirdilər ki, bu məsələ ilə bağlı Taksi Xidmətləri Agentliyinə müraciət edək. Təəssüf ki, Agentliyin bizdə olan əlaqə nömrəsinə cavab verən olmadı. Amma hesab edirik ki, Taksi Xidmətləri Agentliyi “bənövşəyi” taksilərin hansı səbəbdən yoxa çıxmasına aydınlıq gətirəcək.
“O vaxt o maşınları Ziya Məmmədovla məşhur iş adamı, “Hafka” ləqəbli Hafiz Məmmədov gətirmişdi”
Mövzu ilə bağlı ekspertə müraciət etdik. Yol nəqliyyatı üzrə ekspert Elməddin Muradlı “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, “bənövşəyi” taksilərin çoxu ayrı-ayrı şəxslər tərəfindən özəlləşdirilib, müxtəlif rənglərə salınıb və artıq şəxsi nəqliyyat vasitəsinə çevirilib. “Çünki Bakı Taksi Şirkəti o maşınların çoxunu satdı. O vaxt o maşınları Ziya Məmmədovla məşhur iş adamı “Hafka” ləqəbli Hafiz Məmmədov gətirmişdi. Öz aralarında razılığa gələ bilmədilər, bir-birinə atdılar, bir-birini aldatdılar, o maşınları gömrükdə “rastamojka” dediyimiz o prosedurdan keçirmədilər. O vaxtkı qaydalarla, guya şifahi şəkildə razılaşdılar ki, gömrük bunların maşınını buraxsın, bunlar da tədricən gömrük qeydiyyatından keçirəcəklər. Amma təəssüflər olsun ki, ortada anlaşılmazlıq yarandı, dedilər Hafiz Məmmədov Ziya Məmmədovu aldadıb, Ziya Məmmədov dedi o məni aldadıb, bir-birilə yola gedə bilmədilər. O “London taksiləri”nin əksəriyyəti də hazırda “Sədərək” Ticarət Mərkəzinin yaxınlığında, “Meyvəli” bazarın yanında dayanacaqda yağışın, qarın, günəşin, küləyin qabağında çürüyür. Yəni milyonlarla dollar orada batıb gedir”.
“Bu avtomobilləri ora metallom kimi yığıblar” sualına cavab verən E.Muradlının sözlərinə görə, buna səbəb o avtomobillərin gömrük prosedurlarını keçməməsidir: “O avtomobillər gömrük prosedurunu keçmədiyinə görə onların istismarı qanunla qadağandır. Yadınızdadırsa, bir vaxtlar Gömrük Komitəsi o maşınları küçədə də olsa saxlayıb, sürücülərin əlindən alıb, aparıb duracağa qoyurdu. Sonradan o avtomobillərin bəziləri, ucuz qiymətə də olsa, onu sürən sürücülərə satıldı. Sürücülər də aldılar, şəxsiləşdirdilər, rəngini də dəyişdilər. Bu gün “Badımcan taksi”lərinin qırmızı, yaşıl, ağ, qara və başqa rənglərinə rast gələ bilərsiniz, amma bənövşəyi rəngdə çox nadir hallarda görünür. Sözün açığı, son vaxtlar bənövşəyi rəngdə taksilər mənim də rastıma çıxmır, amma başqa-başqa rənglərdə şəxsi avtomobil kimi görürük. “Bakıtaksi”də dəyişiklik gedir, çox güman ki, bununla bağlıdır. Bildiyim qədər, o maşınların gündəlik icarə haqqı baha olduğu üçün sürücülərin çoxu onu götürmürdü. “Bolt” və digər taksi şirkətləri ki, çıxıblar, məsələn, “Toyota prius” markalı avtomobillər gəlib. O avtomobillər günü 25 manata sürücülrə təklif olunur. “Badımcan taksi”ni də 40 manata təkif edirdilər. Amma normal düşünən adam da 40 manatı ona vermir, gedib hibrid avtomobil olan “Toyota prius”u götürür və həm yanacağa qənaət etmiş olur, həm də günü 25 manat icarə haqqı verir. Belə deyək, sərfəli variant odur deyə, ola bilsin, o taksilərin görünməməsi bununla bağlıdır. İndi imkanı olan şəxslər, bu hüquqi şəxs də, fiziki şəxs də ola bilər, gedib 4-5, 10 dənə həmin maşından alır və burada günü 25 manata sürücülərə icarəyə verir. Ona görə də bəlkə bununla əlaqədar olaraq taksi sürücüləri “Badımcan taksi”lərini sürməkdən imtina edirlər...”- deyə E.Muradlı bildirdi.
İradə SARIYEVA
