“Yeddilər qrupu”na daxil olan ölkələrin səhiyyə nazirləri koronavirusun “omikron” ştammının sürətli yayılması ilə əlaqədar yaranmış vəziyyəti dünya səhiyyə sistemi üçün ən böyük təhlükə kimi qəbul etməyə çağırıb. Bu barədə 2021-ci ildə qrupda sədrlik edən Böyük Britaniyanın Səhiyyə Nazirliyi tərəfindən yayılan “yeddilik” təşkilatları rəhbərlərinin görüşünün yekunlarına dair birgə bəyanatda deyilir.
Bildirilir ki, yoluxma hallarının say artımından çox narahat olan nazirlər baş verənlərin qlobal səhiyyə üçün ən böyük təhlükə kimi qəbul edilməsi ilə bağlı razılığa gəliblər. Qeyd edək ki, Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı “omikron” ştammının artıq 90-dan çox ölkədə yayıldığını elan edib. Qurumun xüsusi nümayəndəsi Devid Nabarro bildirib ki, “omikron” sürətlə yayılır və ona yoluxanların sayı hər iki-üç gündə iki dəfə artır. Nabarro bununla bağlı koronavirus səbəbilə ölüm hallarının artacağını istisna etməyərək, yaxın zamanda problemin ciddi olacağını qeyd edib. ÜST-ün fikrincə, “omikron” ştammının koronavirusun digər variantları ilə müqayisədə daha yüksək sürətlə yayılması xəstəxanaya yerləşdirmə hallarının sayının artmasına və tibb işçiləri ilə səhiyyə sistemlərinə düşən yükün artmasına səbəb olacaq. Ekspertlər qeyd edir ki, bu da öz növbəsində ölüm hallarının artmasına gətirib çıxara bilər. Elə bu fonda “omikron” stammının yayılması ilə bağlı qorxular dərinləşdikcə Avropada yeni məhdudiyyətlər qüvvəyə minir. Bəzi Avropa ölkələri artıq “omikron”un qarşısını almaq və onun yayılma tempini zəiflətmək üçün məhdudiyyətləri geri qaytarırlar. Məsələn, Böyük Britaniyanın paytaxtı Londonda fövqəladə vəziyyət elan edilib. London meri Sadiq Xan “omikron” ştammının sürətlə yayıldığı və yoluxma hallarında artım olduğu üçün bu qərarı verib. O bu xüsusda bildirib: “Xəstəxanaya müraciətlərin sayının artması və tibb işçilərinin çatışmazlığı səbəbindən tərəfdaşlarımızla məsləhətləşərək Londonda fövqəladə vəziyyət elan etmək qərarına gəldim”. Milli Səhiyyə Xidməti və polis kimi həyati əhəmiyyətli qurumların işçilərinin “omikron”un sürətlə yayılması səbəbindən çətin vəziyyətdə olduğunu bildirən mer, Londonda və ölkədə hər kəsin peyvəndin 3-cü dozasını vurdurmağının vacib olduğunu vurğulayıb. Dekabrın 20-dən etibarən Britaniyadan gələn insanlar peyvənd olub-olmamasından asılı olmayaraq iki həftəlik karantinə riayət etməli olacaqlar. Hollandiya da dekabrın 19-dan ciddi milli karantin elan edib. Ölkənin baş naziri Mark Rutte “omikron” variantının səbəb olduğu yeni infeksiya dalğası səbəbindən ölkəsindəki qapanmanın qaçılmaz olduğunu deyib. Rəsmi Paris isə Yeni il ərəfəsində atəşfəşanlığı ləğv edib. İrlandiyanın Nazirlər Kabineti koronavirus infeksiyasının yayılmasını məhdudlaşdırmaq üçün dekabrın 19-u yerli vaxtla saat 20:00-dan başlayaraq otellərdə, kinoteatrlarda, teatrlarda, bar və restoranlarda komendant saatının tətbiqi ilə bağlı qərar qəbul edib. İrlandiyanın baş naziri Maykl Martin xalqa müraciətində ölkədə yoluxma hallarının artmasının dərin narahatlıq doğurduğunu və bu səbəbdən bəzi tədbirlər görüləcəyini bildirib. Məhdudiyyətlərə distant iş rejiminə keçilməsi də daxildir. Həmçinin vaksinasiya olunmuş insanlar kinoteatr və teatrlarda peyvənd pasportu təqdim etməlidir. Nazirlər Kabineti yeni məhdudiyyətlərin yanvarın 30-dək qüvvədə qalması barədə razılığa gəlsə də, bu tarixin yenidən nəzərdən keçiriləcəyi bildirilir. İtaliyada təhsil müəssisələrində çalışan bütün işçilər və hüquq-mühafizə orqanlarının əməkdaşlarının məcburi vaksinasiyadan keçməsi üzrə qaydalar qüvvəyə minib. Peyvənd olunmayanlar işdən müvəqqəti uzaqlaşdırılacaq, korporativ vəsiqələri müsadirə olunacaq, həmçinin bu şəxslər 1500 avroyadək cərimə oluna bilərlər. Dünyanın digər ölkələrində də eyni vəziyyət hökm sürür. Məsələn, Malayziya hökuməti koronavirusun “omikron” ştamının yayılmasının qarşısını almaq üçün ölkədə Yeni il şənlikləri ilə bağlı böyük tədbirlərin təşkilinə qadağa qoyub. Ölkənin səhiyyə naziri Hayri Camaluddin bu xüsusda bəyan edib: “Yeni il şənlikləri ilə bağlı böyük tədbirlər qadağan edilib, kiçik tədbirlərə isə iştirakçılar COVID-19 testindən keçdikdən sonra icazə verilə bilər”. Məmur əlavə edib ki, bu barədə qərar ölkədə “omikron” ştammına yoluxma ilə əlaqədar iki hal qeydə alındıqdan sonra qəbul edilib.
Onu da qeyd edək ki, koronavirus infeksiyasının bütün ştammları əleyhinə qabaqlayıcı tədbirlər eynidir. İnsanlar sosial məsafəni qorumalı, əl gigiyenasına diqqət etməli, tibbi maska taxmalı və immunitetlərinin yüksək olmasına çalışmalıdırlar. Yoluxmadan qorunmaq üçün ən effektiv profilaktika vaksinasiyadır. Xatırladaq ki, koronavirusdan sağaldıqdan 6 ay sonra xəstəliyə qarşı immun cavab azalmağa başlayır. Ona görə də müəyyən müddətdən sonra bütün ştamlara yoluxma ehtimalı artır. Bütün bunlar nəzərə alınaraq, Azərbaycanda da vətəndaşlara “buster” doza ilə peyvəndlənmə tövsiyə edilir. Bundan başqa, rasional qidalanmaya diqqət etmək lazımdır. Maye qəbulunun və yuxu rejiminin qaydaya salınması vacib məqamlardandır. Nəzərə almaq lazımdır ki, peyvənd olunanların virusa yoluxma risqi aşağıdır və ya onlar xəstəliyi daha yüngül keçirə bilirlər. Vaksinasiya olunanlar arasında xəstəliyi ağırkeçirmə hallarına az rast gəlinir. ÜST-ün Avropa bürosunun rəhbəri Hans Klyuge də vurğulayır ki, vaksinlər, hətta “omikron”la yoluxmada belə xəstəliyin ağır keçməsindən və ölümdən müdafiə edir: “İmkan olduqda, əlavə, “buster” dozasını da vurmaq lazımdır. İzdihamlı yerlərdən uzaq olmaq, hər hansı bir bayram tədbirinin iştirakçılarının sayını məhdudlaşdırmağa çalışmaq və ziyarət etməzdən əvvəl başqalarını yoluxdurmamaq üçün COVID–19 testi vermək lazımdır. Tam peyvənd kursunu başa vursanız belə, bütün profilaktik tədbirlərə əməl edin - izdihamdan qaçın, üzünüzə tam uyğun gələn maskalar taxın, ən azı bir metrlik fiziki məsafəni qoruyun, pəncərə və qapıları açmaqla insanların olduğu yerləri havalandırın, əllərinizi tez-tez yuyun”.
Samirə SƏFƏROVA
