Əmək və əhalinin sosial müdafiəsi naziri Sahil Babayev deyib ki, bütün uşaqlara uşaqpulu vermək üçün çox vəsaitə ehtiyac var. Ölkədə demoqrafik vəziyyət yaxşıdır, 2045-ci ilə qədər əhalinin sayı stabil olaraq artacaq: “Hazırda Azərbaycanda 2,7 milyon nəfərdən çox yaşı 18-ə qədər olan uşaq var.
Ayda 100 manat uşaqpulu təyinatı aparılması təkliflərini nəzərə alsaq, bu, illik 3,3 milyard manat vəsait edir. Sosial proqramlar adətən 10 illik hazırlandığına görə, bu müddət ərzində uşaqpulu təminatı üçün 30 milyard manatdan çox pul tələb olunur. Ölkədə demoqrafik vəziyyət yaxşıdır. Proqnozlara əsasən, 2045-ci ilə qədər əhalinin sayı stabil olaraq artacaq. Bunun əlavə stimullaşdırılmasına ehtiyac görmürük. Uşaqpulu təyinatı üçün meyarların müəyyənləşdirilməsi də çətindir. Meyarlar olsa belə, burada manipulyasiya, korrupsiya əməlləri ola bilər. Biz isə bundan qaçırıq”.
Demoqrafik vəziyyət necə yaxşıdır ki, 2009-2014-cü illərlə müqayisədə 2015-2020-ci illərdə ölkədə doğum sayı azalıb, ölüm sayı artıb. Boşananların sayı artıb, nikaha girənlərin sayı azalıb. 2020-ci ilin 1 yanvar tarixinə Azərbaycanda 0-17 yaşlı uşaqların sayı 2 milyon 636 min 700 nəfər olub. Hansı ki, 2001-ci ildə bu yaşda uşaqların sayı 2 milyon 998 min 900 nəfər olub. Bu isə o deməkdir ki, son 20 ildə Azərbaycanda uşaqların sayı 236 min 200 nəfər azalıb. Bu demografik problem deyil, bəs nədir?
“Nazirin bunlardan xəbəri yoxdursa, bununla bağlı xeyli ədəbiyyat göndərə bilərəm”
Məsələyə münasibət bildirən sosioloq Əhməd Qəşəmoğlunun fikrincə, nazirin bu yanaşması tamamilə səhv və məntiqsizdir: “Bu, insanlara tamamilə yanlış məlumat vermək anlamına gəlir. Çünki Azərbaycanda demoqrafik vəziyyət heç də deyildiyi kimi yaxşı deyil. Normal ailədə 3 uşaq olmalıdır. Başqa cür mümkün deyil. Ona görə ki, 1 uşaq olanda evdə uşaq mühiti olmur. O uşaq eqoist böyüyür. Hər evdə 1 uşaq olanda əhali artımı dayanır. Ölkədə yaşlı insanların sayı artır, gənclərin sayı azalır. Ölkəyə kənardan başqa etnik tərkibli adamlar gəlir. Vergi ödəyənlərin sayı azalır və böyük bir problem yaranır. Nazirin bunlardan xəbəri yoxdursa, bununla bağlı xeyli ədəbiyyat göndərə bilərəm. Lap iki uşaq olanda belə, ölkədə əhalinin sayı azalır. Uşaqlar bir-biri ilə yola getmir və onların psixologiyası arzuolunan formada inkişaf etmir. Nəticədə sosiallaşma normal şəkildə getmir. Yenə də ölkədə əhalinin sayı azalır. Ancaq 3 uşaq olanda evdə gözəl mühit olur. Əhalinin sayı artır. Bu gün ölkədə demoqrafik vəziyyət yaxşı deyil, yeni doğulanların sayı azalır. Belə getsə, bir müddət sonra orduda əsgərlərin sayı azalacaq. Ona görə də rəsmilər danışanda məsuliyyət hiss etməlidilər. Bütün uşaqlara uşaqpulu vermək imkanı yoxdursa, o zaman diferensial yanaşma ortaya qoyulmalıdır. Yəni ən ağır vəziyyətdə olan ailələrə uşaqpulu verilməlidir. Təəssüflər olsun ki, bunu da təşkil edə bilmirlər”.
Sosioloq onu da əlavə etdi ki, sadalanan məsələlərlə bağlı tədbirlər görülməsə, ölkədə demoqrafik vəziyyət daha da pisləşəcək.
Vidadi ORDAHALLI
