Azərbaycanda yeni sosial islahatlara başlanılıb. Belə ki, əməkhaqları Vahid Tarif Cədvəli ilə tənzimlənməyən təşkilatlarda çalışanların da maaşları artırılıb. Bildiyimiz kimi, Prezident İlham Əliyevin yeni “Dövlət büdcəsindən maliyyələşən bir sıra təşkilatlarda çalışan işçilərin əməkhaqlarının artırılması haqqında” Sərəncamı da 2022-ci ilin yeni sosial paketinin tərkib hissəsidir. Sərəncam dövlət büdcəsindən maliyyələşən bir sıra təşkilatlarda çalışan işçiləri əhatə etməklə onların sosial rifahının yaxşılaşdırılmasına xidmət edir. Həmin təşkilatlarda çalışanların maaşları 2022-ci il yanvarın 1-dən orta hesabla 20% artırılacaq. Bu məqsədlə dövlət büdcəsindən 9 milyon manat illik əlavə vəsait nəzərdə tutulub. Bu təşkilatlarda ümumilikdə 4 min şəxs çalışır.
“Ölkəmizin artan iqtisadi və maliyyə imkanları ilk növbədə sosial müdafiə və təminat, əməkhaqqı artımlarına yönəldilir”
Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin üzvü Aydın Hüseynov baki-xeber.com-a bildirdi ki, dövlət büdcəsində əməkhaqlarının, pensiyaların və digər bütün sosial ödənişlərin artırılması üçün güclü maliyyə təminatı yaradılıb: “Prezident İlham Əliyevin sosial siyasətinin mərkəzində vətəndaş rifahının təminatı prinsipi dayanır və bu amil ölkəmizdə dayanıqlı iqtisadi inkişafın nəticələrinin, əldə olunan iqtisadi dividendlərin ilk növbədə əhalinin güzəranının yüksəldilməsinə yönəldilməsi, sosial müdafiə sisteminin gücləndirilməsi istiqamətində ardıcıl olaraq mühüm addımların atılmasında real ifadəsini tapır.
Ölkəmizin artan iqtisadi və maliyyə imkanları ilk növbədə sosial müdafiə və təminat, əməkhaqqı artımlarına yönəldilir. Məlum olduğu kimi, 2019-cu ildə iki sosial paket çərçivəsində minimum əməkhaqqı, maaş və pensiyalar, müavinət və təqaüdlər, digər bütün sosial ödənişlər artırıldı. Aprel ayında minimum əməkhaqqının, həmçinin müxtəlif sahələrdə çalışanların maaşlarının artırılması təmin olundu. İlk dəfə minimum əməkhaqqı 130 manatdan 180 manata qaldırıldı. Sentyabrın 1-dən isə 40 faizədək artırılaraq 180 manatdan 250 manata çatdırıldı. Yəni 2019-cu ildə iki sosial paket nəticəsində Azərbaycanda minimum əməkhaqqının məbləği 93 faiz artırılmış oldu. 18 iyun 2019-cu il tarixində imzalanan digər sərəncamlarla eyni zamanda dövlət sektorunda işləyən müəllimlər, dövlət büdcəsindən maliyyələşən bir sıra təşkilatlarda çalışanlar, hərbi qulluqçular, hüquq-mühafizə orqanları əməkdaşları, həm ümumi, həm də xüsusi növ üzrə dövlət qulluqçuları, hakimlər və digər sosial qrupların da əməkhaqları sentyabrın 1-dən 20-100 faiz səviyyəsində artırıldı. Ümumilikdə, 2019-cu ildə 3 milyon nəfər bu sosial paketdən faydalandı”. A.Hüseynovun qeyd etdiyinə görə, bu siyasət davamlı olduğundan, növbəti illərdə də nəzərdə tutulmuşdu və COVİD-19 pandemiyası səbəbindən bu sosial tədbirlər yubandı. “Hazırda isə real maliyyə imkanlarının artması hesabına həmin sosial siyasətin davam etdirilməsi üçün əsaslı zəmin yaranıb. 2021-ci ildən başlayaraq iqtisadiyyatımız bərpa olunmaqdadır, iqtisadi artım sürətlənir, ÜDM ötən 10 ayda 5 faizdən çox yüksəlib. Ölkəmizin maliyyə imkanları artır. Bütün bunları nəzərə alaraq cənab Preizdent yenidən sosial paketlə bağlı artımları davam etdirmək barədə qərarlar verir. Növbəti ildən əməkhaqlarının, əmək pensiyalarının, sosial müavinətlərin, təqaüdlərin və digər sosial ödənişlərin məbləğlərinin artırılması nəzərdə tutulub. 2022-ci ildə əhalinin sosial müdafiəsini gücləndirmək məqsədilə cənab Prezidentin tərəfindən oktyabr ayında “Əhalinin sosial rifahının qorunması sahəsində əlavə tədbirlər haqqında” Sərəncam imzalandı. Sənədə əsasən, əməkhaqlarının, sosial müavinət və təqaüdlərin, digər sosial ödənişlərin əhəmiyyətli dərəcədə artırılması üçün hökumətə tapşırıqlar verildi. Sərəncamdan irəli gələn məsələlərin həlli məqsədilə artıq əhatəli sosial tədbirlər planı hazırlanıb və büdcədə maliyyə təminatı öz həllini tapıb. 2022-ci ilin dövlət büdcəsi təsdiq edilib və büdcədə sosialyönümlü xərclər ümumi büdcə xərclərinin 46,4 faizini təşkil edir. Yəni həmin xərclərin maliyyə tutumu 13 milyard 851 milyon manata çatdırılıb. Bu, 2021-ci illə müqayisədə 13,5 faiz, yəni 1 milyard 650 milyon manat artım deməkdir. Büdcədə sosialyönümlü xərclərin, yəni 13,8 milyard manat vəsaitin 60 faizi, yəni 8,1 milyard manatı əməyin ödənişi xərcləridir. Demək, artımlar üçün güclü maliyyə təminatı artıq öz əksini tapıb. Bu siyasətə əsasən, dövlət başçısının sərəncamı ilə minimum əmək haqqı 250 manatdan 300 manata qatdırılıb. Minimum əmək haqqının məbləğinin 50 manat və yaxud 20% artırılaraq 250 manatdan 300 manata çatdırılması dövlət və özəl sektorda yüz minlərlə şəxsin əməkhaqlarına əhəmiyyətli dərəcədə təsir edəcək. Belə ki, elm, təhsil, səhiyyə, sosial müdafiə və sosial təminat, mədəniyyət, idman, kənd təsərrüfatı, ekologiya, ətraf mühit, digər sahələrdə çalışan on minlərlə şəxsin əməkhaqlarının artırılmasına öz təsirini gösətərəcək. Xüsusilə də minimum aylıq əmək haqqının gözlənilən artımı ixtisassız işçilərin, aztəminatlı ailələrin, ictimai və sosial işlərdə çalışanların həyat şəraitini yaxşılaşdıracaq. Ötən gün Cənab Prezidentin imzaladığı sərəncamlara əsasən təhsil işçilərinin maaşı artırıldı. “Dövlət peşə təhsili müəssisələrində çalışan, bilik və bacarıqlarının diaqnostik qiymətləndirilməsi aparılmış müəllimlərin, o cümlədən gənclərin çağırışaqədərki hazırlıq və fiziki tərbiyə rəhbərlərinin, idarəetmə və təlim fəaliyyəti ilə məşğul olan işçilərin əməkhaqlarının artırılması haqqında” Sərəncama əsasən, diaqnostik qiymətləndirilməsi aparılmış müəllimlərin, idarəetmə və təlim fəaliyyəti ilə məşğul olan işçilərin aylıq vəzifə maaşları orta hesabla 20 faiz, fiziki tərbiyə rəhbərlərinin aylıq vəzifə maaşları orta hesabla 30 faiz, gənclərin çağırışaqədərki hazırlıq rəhbərlərinin aylıq vəzifə maaşları orta hesabla 40 faiz artırılacaq”. A.Hüseynov bildirdi ki, həmçinin, 2022-ci il yanvarın 1-dən peşə təhsili müəssisələrində çalışan, bilik və bacarıqlarının diaqnostik qiymətləndirilməsi aparılmış müəllimlərin, idarəetmə və təlim fəaliyyəti ilə məşğul olan işçilərin aylıq vəzifə maaşları orta hesabla 20 faiz, fiziki tərbiyə rəhbərlərinin aylıq vəzifə maaşları orta hesabla 30 faiz, gənclərin çağırışaqədərki hazırlıq rəhbərlərinin aylıq vəzifə maaşları orta hesabla 40 faiz artırılacaq. “ Beləliklə, təhsil sektorunda orta aylıq əmək haqqı təxminən 25-30 faiz artaraq təxminən 600 manata çatacaq. Maaş artımlarına büdcədən əlavə 320 milyon manat vəsait ayrılacaq. Yaxın günlərdə digər dövlət sektorunda çalışan işçilərin, eyni zamanda, müxtəlif sosial qrupların, pensiyaçıların, sosial təqaüd alan şəxslərin, tələbələrin, bütün sosial qrupların da maaşlarının artırılması barədə sərəncamlar imzalanacaq. Beləliklə, yeni sosial artım tədbirləri 2022-ci ildə 3 milyondan çox vətəndaşı əhatə edəcək”- deyə A.Hüseynov qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
