Hakimiyyətin xeyli müddətdir anonsunu verdiyi mühüm bir hadisə baş verdi. Prezident əhalinin müxtəlif təbəqələrinə aid olan şəxslərin əmək haqlarının artırılması ilə bağlı Sərəncam imzalayıb. Sərəncamın əhatə dairəsi elə genişdir ki, onu hətta yeni islahat mərhələsi kimi də xarakterizə edirlər. 2,1 milyondan çox vətəndaşın rifahına dəstək olacaq. Bunun üçün illik əlavə 1,5 milyard manat nəzərdə tutulub.
Dövlət başçısının yeni imzalanan Sərəncamları da bunun əyani nümunəsi olmaqla, 1 milyonadək işçinin əməkhaqqının artırılmasını təmin edir. Bu artım üçün illik 742 milyon manat əlavə vəsait ayrılıb. Bu artımlarla cənab Prezidentin 2021-ci il 16 oktyabr tarixli Sərəncamı əsasında sosial islahatların yeni mərhələsi başlanır.
Ümumən, son 4 ildə minimum əməkhaqqı 2,3 dəfə, orta aylıq əməkhaqqı 37%, median əməkhaqqı 74%, əməkhaqqı fondu 92% artıb. Minimum pensiyada 82%, orta aylıq pensiyada 60%, müavinət və təqaüdlərdə orta hesabla iki dəfə artım baş verib.
Əməkhaqları Vahid Tarif Cədvəli ilə tənzimlənməyən təşkilatlarda çalışanların da maaşları 2022-ci il yanvarın 1-dən orta hesabla 20% artırılacaq. Bu məqsədlə dövlət büdcəsindən 9 milyon manat illik əlavə vəsait nəzərdə tutulub. Bu təşkilatlarda ümumilikdə 4 min şəxs çalışır.
Sərəncam dövlət büdcəsindən maliyyələşən bir sıra təşkilatlarda çalışan işçiləri əhatə etməklə onların sosial rifahının yaxşılaşdırılmasına xidmət edir.
Həmin təşkilatlarda çalışanların maaşları 2022-ci il yanvarın 1-dən orta hesabla 20% artırılacaq. Bu məqsədlə dövlət büdcəsindən 9 milyon manat illik əlavə vəsait nəzərdə tutulub. Bu təşkilatlarda ümumilikdə 4 min şəxs çalışır.
Prezident İlham Əliyevin yeni Sərəncamı ilə 2022-ci ilin əvvəlindən minimum aylıq əməkhaqqının 300 manata çatdırılması ilə əlaqədar əməkhaqları Vahid Tarif Cədvəli (VTC) əsasında tənzimlənən işçilərin maaşları da bu artıma uyğun olaraq orta hesabla 20% artırılacaq.
Əməkhaqları VTC əsasında ödənilən işçilərin sırasına dövlət büdcəsindən maliyyələşdirilən sosial, elm, təhsil, səhiyyə, mədəniyyət, gənclər və idman, kənd təsərrüfatı, ekologiya və ətraf mühitin mühafizəsi, mənzil-kommunal, nəqliyyat və rabitə, meliorasiya, su təsərrüfatı və balıqartırma sahələrində çalışanlar daxildir.
Həmçinin dövlət orqanlarında çalışan, lakin dövlət qulluqçusu olmayan işçilərin maaşları da aidiyyəti dövlət orqanlarının kateqoriyaları üzrə müvafiq intervalda artacaq. Bir sözlə, qeyd edilir ki, Vahid Tarif Cədvəli ilə işləyənlərin maaşı 1100 manata yaxın olacaq.
“Dövlət sosial müdafiə yığımları və gəlir vergisindən büdcə daxilolmalarının səviyyəsini qaldıracaq”
qtisadçı Elçin Qurbanov “Bakı-Xəbər” ə açıqlamasında bildirdi ki, Vahid Tarif Cədvəli deyəndə, bu, dövlət qulluqçuları, dövlət orqanları və təşkilatlarında çalışan dövlət qulluqçusu olmayan şəxslər, neft sektorunda tətbiq olunan rütbə və vəzifə maaşının tənzimlənməsi üçün nəzərdə tutulan formadır: “Yəni fəzifə və rütbə maaşının toplanmasına dair əmək münasibətindəki ödənişi tənzimləyən formadır. Nəzərdə tutulan dövlət və neft sektorunda əmək haqlarının səviyyəsinin qaldırılması dovlət sosial müdafiə yığımları və gəlir vergisindən büdcə daxilolmalarının səviyyəsini qaldıracaq. Özəl sektorda isə artım yalnız Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna daxilolmalarda olacaq. Nəzərdə tutulan minimum 300 manat əmək haqqının tətbiqi həm də yaşayış minimumunu artıracaq. Çünki bunlar hər zaman uyğunlaşdırılır. Bu iki amil bir-birinə bağlı olan məsələlərdi. DSMF-yə aid hesablamalarda tətbiq olunan baza hissə kimi göstəriləcək. Yaşayış minimumumunun məbləği 200 manat olanda, 300 manat əmək haqqı alan işçidən 200 manata qədər 3, 200 manatdan yuxarı hissənin 10 faizi miqdarında DSMF-yə tutulmalar olur. İşə götürənlərdə isə birinci hissə üçün 22 manat, ikinci hissə 15 faiz olur. İşə götürənin yükü bir qədər böyüyəcək. Ümumilikdə dövlət büdcəsinə daxilolmalar əhəmiyyətli dərəcədə artacaq. Bunu da qənaətbəxş saya bilərik. Bu artımların verilməsi gələn ikin əvvəlindən təmin olunacaq. Vahid Tarif Cədvəli üzrə 19 pilləli bir sistem var. Bu artım həmin pillənin hamısına tətbiq ediləcək”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
