Son bir ayda fəhlə ölümlərinin sayı durmadan artıb. Ortada yalnız bir səbəb var: tikinti şirkətlərinin məsuliyyətsizliyi, təhlükəsizlik qaydalarına riayət edilməməsi. İşçilərin təhlükəsizliyinə əməl edən şirkətlərin sayı olduqca azdır. İnşaat işləri aparılarkən fəhlələrin qoruyucu geyimlərlə təminatına biganə yanaşan şirkətlər belə var. Ən pisi isə budur ki, tikintidə baş verən qəza və ölüm hallarının hamısı mətbuata sızmır. Bəzən hadisə baş verdikdə məsələ birtəhər ört-basdır edilir.
Məlumat üçün bildirək ki, noyabrın 15-də paytaxtın Nəsimi rayonunda “Təmizlik.az” şirkətinin işçisi Səid Hüseynli iş görərkən həyatını itirib.
Nəsimi Rayon Prokurorluğunun yaydığı məlumata görə, aparılmış araşdırmalarla müəyyən edilib ki, Səid Hüseynli Nəsimi rayonu S.Vurğun küçəsində yerləşən çoxmərtəbəli binanın 19-cu mərtəbəsində fasad şüşələrini silərkən kəndir qırılıb və Səid Hüseynli yıxılaraq ölüb.
İş zamanı yaşanmış daha bir faciəvi hadisə noyabrın 12-də Qaradağ rayonu Qızıldaş qəsəbəsi ərazisində yerləşən “Qaradağ” ASC-yə məxsus daş karxanasında qeydə alınıb. Qaradağ Rayon Prokurorluğundan bildirilib ki, daş karxanasında maşinist işləyən Əbülfəz Hacıyev idarə etdiyi daş kəsən mişar maşın-kombaynın mühərrik hissəsinə ilişərək mühərrikin hərəkətdə olan hissəsinin arasında qalması nəticəsində hadisə yerində ölüb.
Lakin elə hal olub ki, bir gündə iki fəhlə ölümü qeydə alınıb. Bunlardan biri Sumqayıtda tikinti zamanı, digəri isə Bakıda daş karxanasında baş verib. Sumqayıt Prokurorluğu noyabrın 2-də şəhər sakini, 1981-ci il təvəllüdlü Seyhan Həsənalıyevin hündürlükdən yıxılaraq ölməsi barədə məlumat verib.
Noyabrın 2-si yaşanan digər bədbəxt hadisə isə Qaradağ rayonu, Qızıldaş qəsəbəsi ərazisində yerləşən daş karxanasında olub. Qaradağ Rayon Prokurorluğu bildirib ki, 1986-cı il təvəllüdlü Cəmaləddin Zeynalov işlədiyi daş karxanasında hərəkətdə olan “KamAZ” markalı avtomobilin yük yerindən ehtiyatsızlıqdan yerə yıxılaraq təkər altında qalması nəticəsində hadisə yerində ölüb.
Bu hadisələr onu göstərir ki, iş zamanı fəhlə və işçilərin ölümləri ən çox çoxmərtəbəli binaların, obyektlərin, fərdi evlərin tikintisi, inşaat işi, texnoloji proseslər zamanı yaşanır. Bunun başlıca səbəbi isə tikinti və istehsalat sektorunda inşaat meydançalarında təhlükəsizlik qaydalarına əməl edilməməsidir. İşçilər çox vaxt lazımi olan qorunma vasitələrindən istifadə etmir, yəni dəbilqəsiz, qoruyucu kəmər olmadan işləyirlər. Bunun məsuliyyəti isə ilk növbədə tikinti şirkətlərinin və işəgötürənərin üzərinə düşür.
“Tikinti şirkətləri tərəfindən fəhlələrə lazım olan qorunma vasitələri - kəmərlər, papaqlar və s. verilmir”
Sosial sahə üzrə ekspert Mayis Əliyev bildirdi ki, fəhlələrin ölümü ilə nəticələnən hadisələr son zamanlar daha çox baş verir. Onun sözlərinə görə, bədbəxt hadisənin əsas səbəbkarları fəhləni işə götürən şəxslərdir: “Çünki onlar fəhlələri əmək müqaviləsi olmadan işlədirlər. Eyni zamanda onlar üçün vacib olan təhlükəsizlik tədbirləri yerinə yetirilmir. Fəhlələrə lazım olan qorunma vasitələri - kəmərlər, papaqlar və s. verilmir.
Tikinti şirkətləri və sahibkarlar bu məhsulları almır və pula qənaət edirlər. Bütün bunlar onu göstərir ki, tikinti sahəsinə heç bir nəzarət yoxdur. Mütəmadi nəzarət olarsa, fəhlələrin geyimdən tutmuş digər təhlükəsizlik ləvazimatları təchiz edilər. Bu zaman bədbəxt hadisələrin qarşısı alınar”.
Həmsöhbətimiz hesab edir ki, tikinti şirkətləri fəhlələri mütləq təhlükəsizlik qaydalarına dair treninqdən keçirməlidir: “O demək deyil ki, fəhlə daş daşıyırsa, təhlükəsizlik qaydalarını bilməməlidir. Adətən hadisə baş verir və bəzi hallarda məsələ ört-basdır edilir.
Nəticədə məsələ kütləvi informasiya vasitələrindən gizli saxlanır. Ölən şəxsin ailəsi ilə danışılır, müəyyən razılaşmalar əldə olunur. Amma hər zaman ailələr sonda peşman olur. İlk dövrlərdə yardım alsalar da, sonra bu yardımlar kəsilir. Ölən şəxsin ailəsi bilməlidir ki, onu nələr gözləyir. Yalançı vədlərə inanmadan özlərini müdafiə etməyi bacarmalıdırlar”.
Günel CƏLİLOVA
