Son rəsmi hesablamalara görə, Azərbaycanda virusa yoluxanların sayı 14 min nəfəri keçib. Ölkəmizdə mart ayının əvvəlində elan edilən karantin rejimi tədricən, mərhələli şəkildə yumşaldıqdan sonra gündəlik virusa yoluxanların sayında kəskin artım müşahidə edilməyə başladı. Əvvəlki bir ayda gündəlik yoluxanların sayı 200-300 civarında idisə, sonradan bu, 400-500 oldu. İndi isə təəssüf ki, ölkəmizdə gündəlik virusa yoluxanların sayı 590 nəfərdir. Artıq rəqəm 600-ə yaxınlaşır.
Karantin qaydalarının mərhələli yumşaldılması prosesinin xeyrindən çox zərərinin hiss edildiyi gizlin deyil. Çünki bu hal karantin rejimi yumşaldıqdan sonra özünü daha ağrılı formada büruzə verməyə başlayıb. Ekspertlər hesab edirlər ki, Azərbaycanda karantin qaydalarının yumşaldılması prosesində tələskənliyə yol verildi və qaydaların yumşaldılması prosesinə iyul ayından başlanmalı idi. İnsanların karantin qaydalarının yumşaldılmasından nəticə çıxarmaq əvəzinə, sui-istifadəyə yol verdiyini deyən ekspertlərin bildirdiyinə görə, karantin qaydaları yumşaldılan kimi vətəndaşlar küçələrə axışdılar, alış-veriş haqqında düşündülər, bununla özlərinin və başqa insanların həyatını risq altında qoyduqlarını unutdular.
Ekspertlər hesab edirlər ki, hazırda problemdən yeganə çıxış yolu vətəndaşların məsuliyyətli olması və bu da nəticə verməsə, təkrar karantin rejiminin sərtləşdirilməsidir.
Azər Həsrət: “Virusa yoluxanların sayının artmasında əsas səbəb karantinin yumşaldılması deyil, vətəndaşlarımızın, bizim insanın məsuliyyətsizliyi və bivecliyidir”
Siyasi şərhçi Azər Həsrət “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, əvvəlcədən də virusa yoluxanların sayının artacağı proqnozlaşdırılırdı. “Mən indi xatırlayıram ki, mart ayında, Novruz bayramı günlərində biz bu məsələni müzakirə etmişdik. Onda hələ yoluxanların sayı 2-3 nəfər idi. O vaxt da dedim ki, biz bu məsələni ciddiyə almırıq, belə getsə, biz yüzlərlə insanın virusa yoluxduğunu müşahidə edəcəyik. Bu, təkcə Azərbaycanda deyil, bütün dünyada belə olmaqdadır və olacaq da. Onu düşünmürəm ki, burada əsas rolu karantinin yumşaldılması oynadı. Əksinə, düşünürəm ki, karantin qaydaları biz az da yumşaldılmalı, insanların rayon və kənd yerlərinə gedib istirahət etməsinə şərait yaradılmalıdır. Virusa yoluxanların sayının artmasında əsas səbəb karantinin yumşaldılması deyil, vətəndaşlarımızın, bizim insanın məsuliyyətsizliyi və bivecliyidir. Yəni adicə 30 qəpiklik maska nədir ki, onu taxmırlar. İndinin özündə Bakıda, Sumqayıtda, Gəncədə və sair şəhərlərimizdə sərt karantin rejimi elan olunub. Amma biz baxırıq ki, insanlarımız yenə avtobuslarda sosial məsafə saxlamır, bir-birinə yaxın durub gedirlər, yenə də dükan-bazarda, alış-veriş yerlərində maskasız görünürlər. Yəni evdən çölə çıxanda maska taxmaq lazımdır. Bu gün virusla bağlı problemin kəskinləşməsinə səbəb insanlarımızın məsuliyyətsizliyi, səhlənkarlığıdır. Yoxsa ki, karantin rejiminin yumşaq və sərt olmasının fərqi yoxdur. Şəxsən mənim üçün karantinin yumşaq və ya sərt olmasının o qədər də əhəmiyyəti yoxdur. Çünki evdən çıxanda mütləq maska taxıram, harasa alış-verişə gedəndə, ictimai nəqliyyata minəndə maskadan istifadə edirəm, sosial məsafə gözləyirəm və digər qaydalara əməl edirəm. Yalnız özüm tək olduqda, ətrafımda adam olmadıqda maskanı çıxarıram. Təəssüflər olsun ki, mənim maska taxdığım şəraitdə insanların 90 faizi maskasızdır. Bax, problemin kökü bundadır. Dövlət və insanlarımız bu qədər çağırışlar edir, amma əfsuslar olsun ki, vətəndaşlarımızın böyük əksəriyyəti bunu anlamaqda çətinlik çəkir, anlamaq istəmir. Hətta elə cahil adamlar da tapılır ki, günü bu gün də koronavirusun boş, yalan şey olduğunu əsassız olaraq iddia edirlər. Arıq dünyada virusa yoluxanların sayı az qala 10 milyona çatıb, yarım milyona yaxın da ölən var. Bu qədər böyük rəqəmlər varkən, insanlar buna niyə şübhə ilə yanaşırlar, anlaya bilmirəm”.
Əhməd Qəşəmoğlu: “Hesab edirəm ki, əvvəlcə əhali yumşaldılma prosesinə hazırlanmalı və sonra bu barədə qərar verilməli idi”
Tanınmış sosioloq, professor Əhməd Qəşəmoğlu isə hesab edir ki, problemin dərinləşməsinin əsas səbəblərindən biri karantinin yumşaldılmasında tələskənliyə yol verilməsi olsa da, burada vətəndaşların da məsuliyyətsiz davranışları az rol oynamayıb. “Doğrudur, karantin rejiminin yumşaldılmasında tələskənliyə yol verildi. Amma problemin dərinləşməsində əsas səbəb tam olaraq bu deyil. Hesab edirəm ki, əvvəlcə əhali yumşaldılma prosesinə hazırlanmalı və sonra bu barədə qərar verilməli idi. Mən Prezidentin çıxışına baxdım. Prezidentin toxunduğu məsələlərin hamısı vacib məsələlərdir. Prezident çağırış edir, müxtəlif qurumlara tapşırıqlar verir, bu çox müsbət haldır. Amma bu işə məsul olan məmurlar Prezidentin tələblərinə uyğun davranmır, öz üzərlərinə düşən məsuliyyəti və Prezidentin onlardan nə istədiklərini anlamırlar. Bu işə məsul olan məmurlar başdan əhali ilə işləməli idilər, bu işə sosioloqlar cəlb edilməli idi. Onlar əhalinin rəyini, fikir və təkliflərini öyrənməliydilər. Amma bəzi məmurlar özlərini hamıdan ağıllı sayıb sağlam təkliflərə əhəmiyyət vermədilər. Əhali məsuliyyətsizliyə ona görə yol verdi ki, vaxtında məmurlar onlarla işləmədi, maarifləndirmə işi düzgün qurulmadı. Müasir Azərbaycan insanı 30-40 il əvvəlki insanlar deyil, müasir kompyuter bilgilərinə yiyələnmiş insanlardır. Onlarla iş tamam başqa mexanizmlər əsasında qurulmalı idi. Maarifləndirmə tamamilə yeni üsullarla aparılmalıdır, bu işə, dediyim kimi, sosioloqlar, eləcə də epidemioloqlar cəlb edilməli idi. Əhali ilə onlar da işləməli idi” - deyə Ə.Qəşəmoğlu qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
