Koronavirus pandemiyasının respublika ərazisində geniş yayılmasının, daha çox insanın bu virusa yoluxmasının qarşısının alınması üçün ölkəmizdə tətbiq edilən karantin rejimi çərçivəsində toyların, nişan və ad günlərinin keçirilməsi tamamilə qadağan edilib, yas mərasimlərinin isə tamamilə məhdudlaşdırılmış şəkildə keçirilməsinə icazə verilib. Yəni rəhmətə getmiş şəxsin yas mərasimində yalnız onun ailə üzvləri və yaxın qohumları iştirak edə bilər. Burada ehsan məclislərinin isə tamamilə yığışdırıldığı, eləcə də kütləvi iştirakın tam qadağan edildiyi məlumdur.
Onu da bildirək ki, yas yerlərində kütləvi iştirak virusun daha sürətlə yayılmasına şərait yaradır. Rəsmi qurumlar da dəfələrlə bəyan ediblər ki, yas yerləri virusun yayılması üçün münbit şəraitə malikdir. Hətta bir çox insanın yas yerlərində virusa tutulduğu da rəsmən təsdiqlənib.
Çox təəssüf ki, ictimaiyyətin bəzi üzvləri məsuliyyətsizlik göstərərək, bu vacib məsələyə əhəmiyyət vermək istəmirlər. Vətəndaş məsuliyyətsizliyi isə bu prosesin daha da sürətlənməsinə səbəb olur.
Məlumatlara görə, bu gün pandemiyanin geniş yayıldığı rayonlarda yaş məclisləri köhnə qaydada keçir, ailə üzvləri özləri kütləviliyi təmin edir. Yəni özləri yas mərasiminə daha çox insanın qatılmasına şərait yaradır, ehsan verirlər. Hətta bəzi adamların dediyinə görə, pandemiyaya görə yas yerinə qatılmaq istəməyən həmkəndlilərindən də inciyir, onlara “sənin atanın yasına gəlmişəm, sən niyə gəlməmisən” ismarıcı da göndərirlər.
Dövlət qərar verir, amma məsuliyyətsiz vətəndaşlar bu qərara əməl etmək istəmirlər. Ekspertlər qeyd edirlər ki, bu, inzibati yolla qarşısı alınmayan məsələdir və yaxşı olar ki, əlaqədar qurumlar, QHT-lər, xüsusən də din xadimləri bu sahədə maarifçilik işləri aparsınlar. Yəni ölünü son mənzilə yola salan din xadimi ölü sahibləri ilə maarifçilik söhbətləri aparmalı və onları bu yoldan çəkindirməlidir.
“Bu, ölkəmiz üçün taleyüklü bir məsələdir və burada vətəndaş məsuliyyətsizliyinə son qoyulmalıdır”
Tanınmış sosioloq, professor Əhməd Qəşəmoğlu “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, vətəndaş məsuliyyətsizliyinin qarşısının alınması üçün təxirə salınmadan tədbirlər görülməlidir. Ə.Qəşəmoğlu hesab edir ki, bəzi rayon və kəndlərdə yas mərasimlərinin kütləvi təşkilinin qarşısının alınması üçün əsas məsələ inzibati yoldur: “Mən bunu dəfələrlə mətbuat üçün demişəm, yenə də deyirəm. Əgər elə bir proses, hadisə varsa ki, o, xalqın, dövlətin taleyi üçün mühümdür və orada maarifləndirmə işi nəticə vermirsə, bu zaman inzibati metodlar qaçılmazdır. Çünki ortada xalqın taleyi dayanır. Bəli, bizim insanlarda bu cür məsuliyyətsizlik halları var. Dünən Naxçıvanda mənim qohumlarımdan bir nəfər rəhmətə gedib. Rayona zəng vururam, bacım deyir Şahbuza yasa getmişdik, yasda adam həddən artıq çox idi, ölü sahibi hamıya “sağ ol, nə yaxşı gəldin” deyib razılıq etdi. Əslində, ölü sahibi deməli idi ki, gəlməyin. Bizim camaata hələ çatmayıb ki, ölkədə nə baş verir, virus nə qədər təhlükəlidir. Bu elə bir məsələ deyil ki, “mənim bir canım var, onu da filankəsə qurban verirəm” deyəsən. Amma bu, bir nəfərlə bağlı yox, bütün xalqın taleyi, sağlamlığı ilə bağlı məsələdir. Burada hamı cavabdehlik daşıyır. Bir nəfərin yoluxması 50-60, sona isə daha çox adamın virusa yoluxması deməkdir. Bu, ölkəmiz üçün taleyüklü bir məsələdir və burada vətəndaş məsuliyyətsizliyinə son qoyulmalıdır. Belə vəziyyətdə kimlərsə nadanlıq edərək köhnə qayda üzrə kütləvi yas mərasimi keçirirsə, bu yolverilməzdir. Bunun nadanlıqdan başqa adı yoxdur. Bu insanlara söz, maarifləndirmə işi təsir etmirsə, onda inzibati metodları gücləndirmək lazımdır. Amma bunu da elə şəkildə həyata keçirərkən mənəvi və digər tərəflər nəzərə alınmalıdır. Onu elə etmək lazımdır ki, məsələ öz həllini tapsın. Bununla bağlı cərimələr də tətbiq etmək, yaxud camaatla söhbətlər də aparmaq olar” - deyə Ə.Qəşəmoğlu qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
