Kənd təsərrüfatı iqtisadiyyatın qeyri-neft sektorunda özünəməxsus yeri olan sahədir. Bu sahənin dünəninə və bu gününə nəzər salsaq, aradakı ciddi fərqi görmək olar. Hazırda bu sahə üzrə ixtisaslı kadr azlığı hökm sürür. Belə ki, artıq neçə ildir kənd təsərrüfatının inkişafına dövlət səviyyəsində nəzarət edilsə də, bu sahəyə maraq aşağı səviyyədədir. Sahənin inkişafı üçün bir sıra strategiyalar təsdiqlənir, fermerlərə kreditlər verilir, müəyyən güzəştlər edilir. Amma buna baxmayaraq, bu və ya digər tədbirlərin həyata keçirilməsi mövcud olan problemi aradan qaldırmır.
Problem isə bu sahədə mütəxəssis çatışmazlığıdır. Bu problemin həll olunması üçün kolleclərdə yeni ixtisaslar tədris olunacaq. Aqroturizm, hidromeleorasiya və torpaq mühafizəsi. Bunlar kolleclərdə tədris olunacaq yeni ixtisaslardır. Nazirlər Kabinetinin kolleclər üçün müəyyən etdiyi yeni ixtisaslarla bağlı beynəlxalq təcrübəyə uyğun müasir dərsliklər də hazırlanacaq.
Aqroturizm, hidromeliorasiya və akvakultura - bu yeni ixtisaslar kolleclərə qəbulda Nazirlər Kabinetinin təsdiq etdiyi yeni sahələrdən bir neçəsidir. Əmək bazarının tələbləri nəzərə alınmaqla Nazirlər Kabinetinin orta ixtisas təhsili üzrə müəyyən etdiyi yeni ixtisaslara qəbul 2021-2022-ci tədris ilindən start götürəcək.
Ekspertlər hesab edirlər ki, yeni yaradılacaq ixtisaslar aqrar sahənin inkişaf etməsinə səbəb olacaq.
Kamran Əsədov: “Göstəricilərin yüksəlməsində ölkəmizdə aqrar sahə üçün mütəxəssis hazırlığının səviyyəsinin keyfiyyətcə yeni mərhələyə qədəm qoyması...”
Təhsil eksperti Kamran Əsədov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, aprel ayının 17-si Nazirlər Kabineti orta ixtisas təhsili (kolleclər) üzrə ixtisasların yeni təsnifatını təsdiq etdi. Yenilənmiş ixtisaslar üzrə qəbul 2021/22-ci tədris ilindən başlayacaq: “Xatırladım ki, kollec ixtisaslarının əvvəlki təsnifatı 2010-cu ildə təsdiq edilib və həmin təsnifat üzrə artıq 10 ildir kadr hazırlığı aparılırdı.
Yeni təsnifatda olan 141 ixtisas müasir əmək bazarının tələbləri, işəgötürənlərin təklifləri və rəyləri, ölkəmizdə orta ixtisaslı müasir kadrlara olan ehtiyaclar və beynəlxalq təcrübə nəzərə alınmaqla müəyyənləşdirilib. Yeni təsnifatda bir sira ixtisaslar birləşdirilib, bəzi yeni ixtisaslar əlavə olunub və uyğun olmayan ixtisaslar təsnifatdan çıxarılıb.
Kənd təsərrüfatı ixtisasları qrupunda əvvəl 8 ixtisas üzrə kadr hazırlığı həyata keçirilirdisə, indi beynəlxalq təcrübə nəzərə alınaraq bu say 13-ə qədər qaldırılıb. Aqroturizm, hidromeliorasiya və torpaq mühafizəsi, ipəkçilik, istixana təsərrüfatı, pambıqçılıq, su bioehtiyatları və akvakultura kimi yeni ixtisaslar yaranıb, digər ixtisasların adında redaktə xarakterli dəyişikliklər edilib.
İlk öncə təhsil müəssisələrində təklif olunan ixtisaslar əmək bazarının tələbləri ilə uyğunlaşdırılmalıdır və bu məqsədlə yenilənmiş ixtisaslar işəgötürənlərin rəy və təklifləri nəzərə alınmaqla tərtib olunub. Eyni proses ötən il ali təhsil ixtisasları yenilənən zaman da təşkil edilib və BP şirkətindən tutmuş, digər iri müəssisələr ixtisasların tərtibatında bilavasitə iştirak edirdi.
Son illər üzrə qəbul nəticələrinə baxdıqda görürük ki, qəbul olan tələbələrin sayı və orta bal göstəriciləri əhəmiyyətli dərəcədə artıb. Göstəricilərin yüksəlməsində ölkəmizdə aqrar sahə üçün mütəxəssis hazırlığının səviyyəsinin keyfiyyətcə yeni mərhələyə qədəm qoyması, kənd təsərrüfatı sahələrində maddi-texniki bazanın əsaslı şəkildə yenidən qurulması, kənd təsərrüfatı ixtisaslarına yalnız dövlət sifarişilə və ödənişsiz əsaslarla tələbə qəbulunun aparılması, xüsusilə cari tədris ilində qəbul imtahanlarında yüksək bal toplayan tələbələrə əlavə təqaüdlərin verilməsi, şəffaf təhsil mühiti amili mühüm rol oynayıb”.
Ekspertin sözlərinə görə, son illər gənclərin kənd təsərrüfatı ixtisaslarına axınının kütləvi xarakter almasının əsasında duran ən mühüm amillərdən biri ölkədə bu sahəyə yüksək diqqətin ayrılmasının, əmək bzarında bu ixtisaslar üzrə məzun olmuş şəxslərin işlə təmin olunma imkanlarının yüksək olmasıdır.
Könül Nuriyeva: “Son illər kənd təsərrüfatına diqqətin artırılması bu ixtisasa olan marağa təsir edib”
İqtisadçı-ekspert Könül Nuriyeva bildirdi ki, dövrün tələbinə uyğun olaraq, yeni texnika və texnologiyaların tətbiqi bu sahəyə müsbət təsir göstərər: "Ölkəmizin ilk olaraq qarşıya qoyduğu məqsədlər makroiqtisadi sabitliyin qorunması, enerji, ekoloji təhlükəsizliyin yaradılması, yoxsulluğun azaldılması, ərzaq təminatının artırılmasından ibarətdir. Neft erası bitdikdən sonra qeyri-neft sektorunu inkişaf etdirmək məcburiyyətində qaldıq. Qeyri-neft sektorunun inkişaf etdirilməsində ən böyük pay kənd təsərrüfatının üzərinə düşür. Təəssüflər olsun ki, bu gün bu sahədə kadr azlığıdır. Bunun da bəlli səbəbləri var. Azərbaycanda kənd təsərrüfatının ən inkişaf etmiş vaxtı 70-80-ci illərə düşür. Sovet dövründə xalqların təsərrüfat bölgüsü deyilən bir sistem var idi. Yəni hər ölkəyə fərqli bir sahə düşürdü. Bu zaman Azərbaycanın payına üzümçülük, pambıqçılıq, baramaçılıq, tütünçülük və s. düşürdü. Ondan sonra neft sektoru inkişaf etdiyinə görə əhalinin məşğulluq fəaliyyəti bu sahəyə yönəldi və kənd təsərrüfatına maraq azaldı. Amma son dövrlər baş verən bəzi iqtisadi proseslərdən sonra artıq ölkəmizdə bu sahənin inkişaf etdirilməsinə zərurət yarandı”.
K. Nuriyeva aqronomluq ixtisasına olan maraqdan da danışdı: "Mən düşünmürəm ki, bu peşəyə maraq yoxdur. Son illər kənd təsərrüfatına diqqətin artırılması bu ixtisasa olan marağa təsir edib. Məncə, bu sahəni universitetlərdə prioritet sahəyə çevirməklə gənclərdə həvəs yaratmaq lazımdır. Bu bir az da təbliğatdan asılıdır. Gənclər arasında təbliğat işi aparılmalıdır. Hamıya bəlli məsələdir ki, artıq neftin dövrü bitib. Qeyri-neft sektoru kimi kənd təsərrüfatı çox lazımlı sahədir. Həmin sahə üzrə bizdə ciddi şəkildə ixtisaslı kadrlara ehtiyac var. Hazırkı dövr üçün ixtisas seçimi edən abituriyentlər bunları nəzərə almalıdırlar”.
Günel CƏLİLOVA
