Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan Bişkekdə Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatının (KTMT) iclasına qatılıb, iclasda Belarus, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Rusiya və Tacikistan dövlət başçıları da iştirak ediblər. Erməni KİV-nin verdiyi məlumata görə, KTMT üzvləri beynəlxalq və regional təhlükəsizlik, təşkilat daxilində əməkdaşlıq və beynəlxalq aləmdə üzvlərin qarşılıqlı əlaqələri məsələlərini müzakirə ediblər.
N.Paşinyan çıxışında qeyd edib ki, Ermənistan KTMT-nin səmərəliliyinin daha da yüksəldilməsi və beynəlxalq nüfuzunun möhkəmlənməsi işinə töhfələrini vermək niyyətindədir. O, üzv ölkələr arasında əməkdaşlığın inkişafı üçün əhəmiyyətli bir potensial olduğunu gördüyünü vurğulayıb.
Bundan sonra Paşinyan ölkəsində və bölgədəki təhlükəsizlik məsələlərinə toxunub, Qarabağ münaqişəsinin həlli prosesindən danışıb. Ermənistan hökumətinin başçısı militarist istəklərin tamamilə ümidsiz olduğuna və sülh danışıqlarına, problemin sülh yolu ilə həllinə alternativ variantın olmadığına əminliyini bildirib. Bundan əlavə, N.Paşinyan qeyd edib ki, Azərbaycan rəhbərliyinin mövqeyi təkcə Cənubi Qafqazın deyil, həm də KTMT ölkələrinin təhlükəsizliyini təhdid edir: “Düşünürəm ki, yeni eskalasiyanın fəlakətli nəticələri Cənubi Qafqazın hüdudlarından kənara çıxacaq. Müharibə əzmində olan Azərbaycan Suriyada torpaq itirərək fəaliyyətlərini genişləndirmək üçün yeni ərazilər axtaran terrorçulara əlverişli bir plasdarm ola bilər. Eyni zamanda, Azərbaycan coğrafi baxımdan çox əlverişli bir platformadır ki, onun vasitəsilə ekstremistlər öz fəaliyyətlərini bütün istiqamətlərdə – cənubda İran, şimalda Rusiya, qərbdə Gürcüstan və şərqdə Orta Asiya ölkələrinə yaya bilərlər”.
Eyni zamanda, N.Paşinyan qeyd edib ki, KTMT üzvləri Qarabağ ətrafında yeni bir eskalasiyanın qarşısını almaq üçün lazımi vasitələrə malikdirlər. Onun sözlərinə görə, mümkün eskalasiyanın qarşısını almaq üçün KTMT üzv dövlətləri təhlükəsizliyi qorumaq maraqlarından irəli gələrək, Azərbaycanın yeni silah əldə etmək istəklərini cavabsız qoymalıdırlar: “Biz sülh istəyimizdə tam səmimiyik və təqdim etdiyim konsepsiya əsasında münaqişənin sülh yolu ilə həlli üçün konstruktiv dialoqa hazırıq. Danışıqları KTMT-nin dəfələrlə dəstəklədiyi ATƏT-in Minsk Qrupu həmsədrlərinin beynəlxalq səviyyədə təsdiq edilmiş yeganə danışıq formatı çərçivəsində davam etdirəcəyik. Bu kontekstdə Minsk Qrupunun rusiyalı həmsədrliyinə xüsusi minnətdarlığımı bildirmək istəyirəm”.
Göründüyü kimi, Paşinyan KTMT ölkələrini aldatmağa çalışıb ki, guya Azərbaycan öz haqqını tələb edib, hərbi əməliyyatlara başlayacağı təqdirdə bu region Yaxın Şərqdən gələn terrorçular üçün plasdarma çevrilə bilər. Digər tərəfdən isə KTMT ölkələrini Azərbaycana silah satmamağa çağırıb. Onun bu mövqeyini necə xarakterizə etmək olar?
“Rusiya və Belarus dəfələrlə Ermənistanın silah satışı ilə bağlı iradlarına cavab da veriblər ki, bu onların öz işidir”
Siyasi elmlər doktoru Hatəm Cabbarlı “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, Paşinyanın Bişkekdə KTMT tədbirində etdiyi çıxış qətiyyən günün reallığını əks etdirmir: “Ermənistan hökuməti KTMT-yə üzv olduğu zamandan bəri müxtəlif vəsilələrlə çalışır ki, həmin təsisatı Dağlıq Qarabağ münaqişəsində tərəf olaraq cəlb etsin. Bu yöndə kifayət qədər siyasi səy də olub. Ancaq zaman-zaman KTMT-dən Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı fikirlər səslənsə də, həmin mövqelərin heç birində münaqişədə tərəf sayılacaq mövqeyə rast gəlməmişik. Paşinyanın son toplantıda səsləndirdiyi fikirlər reallıqdan çox uzaqdır. Onun hətta münaqişənin alovlanacağı təqdirdə nəinki Cənubi Qafqazı, hətta KTMT ölkələrini hədələməsi psixoloji təsir taktikasından başqa nəsə deyil. O həm də KTMT ölkələrinin Azərbaycanı silahlandırmasından narahat olduqlarını bildirir. Ancaq rəqəmlər tamamilə başqa şeyi deyir. Ermənistan dünya ölkələri arasındakı silahlanma indeksinə görə 2007-2009-cu ildə 8-ci, 2012-2014-cü illərdə 4-cü, 2013-cü ildə isə 3-cü yerdə olub. Almaniyada fəaliyyət göstərən nüfuzlu bir təşkilatın hazırladığı məruzəyə görə, Ermənistan Avropada gedən silahlanma yarışında birinci yerdədir. Bu yarışda Ermənistan 3 ildir liderliyi əldən vermir. Məruzədə hər 1000 nəfərə düşən hərbçı sayı, ümumdaxili məhsuldan silahlanmaya ayrılan xərclər, ordunun say tərkibi, ağır silahların sayı nəzərə alınır. Rəqəmlər və statistika bunu dediyi halda, Paşinyanın KTMT tribunasından Azərbaycanı sürətli silahlanmada günahlandırması heç bir məntiqə sığmır. Onun terrorçuların bölgəyə gələ biləcəyi ilə bağlı irəli sürdüyü tezis də siyasi manipulyasiyadan xəbər verir. Bununla o, Dağlıq Qarabağ konfliktinin əsl mahiyyətini gizlətməyə çalışır. Onlar bununla öz terrorçu mahiyyətlərini pərdələyirlər. Yaxın Şərq, xüsusilə də Suriyada olan terrorçular arasında əsasən ermənilər çoxluq təşkil edir. Həmin bölgə həm də ASALA-nın oylağı olub. Dağlıq Qarabağ münaqişəsi başlayarsa, terrorçuların gəlmə ehtimalı erməni tərəflə əlaqəli ola bilər. Çünki onlar dövlət qurumlarının nəzarət edə bilmədiyi yerlərə toplaşırlar. Bu da Ermənistanın işğal etdiyi Dağlıq Qarabağ bölgəsi ola bilər. Yəni erməni terrorçular İrəvənın rəsmi dəstəyilə ora doluşa bilər. Ermənistan bütün gücü ilə çalışır ki, KTMT-ni də bu provokasiyaya cəlb etsin. Amma faydası yoxdur. Çünki orada təmsil olunan ölkələrin hər birinin Azərbaycanla bütün istiqamətlər üzrə yaxşı münasibətləri var. Rusiya və Belarus dəfələrlə Ermənistanın silah satışı ilə bağlı iradlarına cavab da veriblər ki, bu onların öz işidir. Hesab edirəm ki, Bişkek çıxışını da Paşinyanın növbəti uğursuzluğu kimi qiymətləndirmək olar. Ermənistan güclü dövlət olsaydı, bəlkə də həmin tələbi reallaşdıra bilərdi. Amma onun hazırda silah satan ölkələrə heç bir təzyiq rıçaqı yoxdur”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
