ATƏT Parlament Assambleyasının Lüksemburqda keçirilən 28-ci illik sessiyasında qəbul edilən Yekun Deklarasiyada Azərbaycanın təklifləri nəzərə alınıb. Milli Məclisin son plenar iclasında parlamentin vitse-spikeri Bahar Muradova məlumatı təsdiqləyib.
O qeyd edib ki, müzakirə olunan bəyannamənənin 22-ci maddəsində yer alan müddəa neçə gün idi ki, müzakirələrə səbəb olub: “Bu, Ermənistanda çox ciddi qarşıdurmalara, müzakirələrə səbəb olub. Həmin maddədə nəzərdə tutulur ki, ilk dəfə olaraq Azərbaycan, Gürcüstan, Ukrayna və Moldova ərazisində olan konfliktlərə eyni prizmadan yanaşılmalıdır. Bilirsiniz ki, bundan əvvəl 3 ölkənin adı başqa bir maddədə çəkilirdi. Azərbaycandakı mövcud problemə yalnız Dağlıq Qarabağ konflikti adı ilə başqa maddədə münasibət bildirilirdi. İrəli atılan ən vacib və güclü addım məhz bu məsələlərin bir maddədə toplanması və vahid prizmadan dəyərləndirilməsi idi. ATƏT PA razılaşdırılmış format daxilində tərəflərin ilkin şərti olmadan ərazi bütövlüyü, suverenlik və beynəlxalq səviyyədə tanınmış sərhədlərin toxunulmazlığı prinsiplərinə əsaslanaraq, Azərbaycan, Ukrayna, Gürcüstan və Moldovada konfliktləri hərtərəfli və dayanıqlı, sülh əldə etmək məqsədilə konkret nəticələrə yönəlik müzakirə və danışıqları aktivləşdirməyi tövsiyə edir”.
Qeyd edək ki, Azərbaycan diplomatiyasının əldə etdiyi bu nailiyyətə Ermənistandan aqressiv münasibət bəslənir. Onların daxili auditoriyasında qəbul edilmiş sənədi Ermənistanın səriştəsiz diplomatik fəaliyyətinin nəticəsi kimi qəbul edirlər. Bu yenilik konfliktin həllinə nə kimi töhfələr verə bilər?
Qabil Hüseynli: “Mən bunu alqışlayıram və Azərbaycan diplomatiyasının böyük uğuru sayıram”
Politoloq Qabil Hüseynli “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bu prosesi böyük diplomatik qələbə adlandırdı: “Biz indiyə qədər ikili standartlardan, bəzən emosiyaya varıb xristian təəssübkeşliyindən bəhs edirdik. Bu məsələlərdə səhv etmirdik. Görürdük ki, postsovet məkanında olan münaqişələrə tamamilə fərqli yanaşma var. Mahiyyət eyni olsa da, hamısı Kreml tərəfindən yaradılsa da, nədənsə, Avropa institutları məsələyə fərqli yanaşma ortaya qoyurdular. Sanki belə çıxırdı ki, bölgənin aborigen xalqı olmayan ermənilər torpaqların əsl sahibidirlər. Bütün mənbələr təsdiq edir ki, ermənilərin bölgəyə köçürülməsi son 200 ildə yaşanıb. Bunu hətta rus mənbələri birmənalı olaraq təsdiqləyirlər. Postsovet məkanında olan ikili yanaşmanın əsası çox əvvəl qəbul edilən sənədlərlə başladı. Sonra ermənilərin fəal təbliğatı nəticəsində Dağlıq Qarabağ probleminə fərqli don geyindirildi. Sanki bunu başqa mahiyyət daşıyan bir münaqişə kimi digər postsovet ölkələrindən ayırdılar. Dağlıq Qarabağa gələndə ərazi bütövlüyü ilə yanaşı, xalqların öz müqəddəratını təyin etmə məsələsini də qabardırdılar. Son dövrlər Azərbaycanın uğurlu xarici siyasəti bu istiqamətdə irəliləyişin yaranmasına səbəb oldu. 2013-cü ildən başlayaraq mötəbər qurumlar, birmənalı olaraq, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü dəstəkləyən bəyanatlarla çıxış etdilər. Biz bunu NATO, Avropa Birliyinin rəsmi bəyanatlarında gördük. Bu günlərdə Bakıda səfərdə olan Avropa Şurasının rəsmisi Tusk açıq şəkildə Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü dəstəklədiyini bəyan etdi. Artıq Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin Azərbaycanın ərazi bütövlüyü çərçivəsində həllindən başqa variantın mümkün olmadığını həmin qurumlar rəsmən təsdiq edirlər. Bu prinsipial və dəqiq ifadə olunan fikirlər münaqişənin həllinə öz təsirini göstərəcək. Çünki heç bir istisnalar olmadan həmin ərazinin Azərbaycana məxsusluğu təsbit olunur. ATƏT PA-nın qəbul etdiyi son sənəd çox mükəmməldir. Mən bunu alqışlayıram və Azərbaycan diplomatiyasının böyük uğuru sayıram. Bu, imkan verəcək ki, problemlərin həllinə vahid yanaşma ortaya qoyulsun”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
