Türkiyənin Adana vilayətindəki "İncirlik" aviabazası ətrafında yaranan durum ABŞ-da ciddi narahatlığa yol açıb. Amma Ankaranın Vaşinqtonu fakt qarşısında qoyması "İncirlik" aviabazası ilə bağlı tam fərqli bir vəziyyətin yaranmasına gətirib çıxara bilər.
Türkiyə baş nazirinin müavini Veysi Kaynak bildirib ki, Türkiyə ABŞ-ın başçılıq etdiyi koalisiya qüvvələrinin "İncirlik" hərbi bazasında yerləşdirilməsi məsələsini yenidən nəzərdən keçirə bilər. Onun sözlərinə görə, hərbi bazanın ABŞ və NATO-nun başçılıq etdiyi koalisiya qüvvələri tərəfindən istifadəsi məsələsi Türkiyə hökumətinin gündəmindədir.
Türkiyənin müdafiə naziri Fikri İşık də eyni mövqeni bölüşür: "Koalisiya qüvvələrinin Əl-Bab əməliyyatında Türkiyə Silahlı Qüvvələrinə dəstək verməməsi düşündürücüdür. Bu vəziyyət "İncirlik" bazası ilə bağlı məsələni gündəmə gətirir. Müttəfiq ölkələrin, xüsusilə NATO-da uzun illər birlikdə olduğumuz ölkələrin əməliyyata dəstək verməməsi düşündürücüdür. Bu bizdə ciddi narahatlıq yaradır. Bu həm də Türkiyə içərisində "İncirlik" hərbi hava bazasının istifadəsi qaydalarını yenidən gündəmə gətirir. Ancaq NATO ilə uzunmüddətli əlaqələrimiz var, problemlərimizi danışaraq həll etmək məcburiyyətindəyik. Bu mövzu ilə əlaqədar istər hərbi, istərsə də digər səviyyələrdə danışıqlarımız davam edir. Ümid edirik ki, başda ABŞ olmaqla, bütün koalisiya gücləri "Fərat Qalxanı" hərəkatında Türkiyənin ehtiyac duyduğu dəstəyi verəcək, bu istiqamətdə lazım olan addımlar çox gecikmədən atılacaq". Əks halda "İncirlik" hərbi hava bazası bağlana və ya ABŞ-ın buradan istifadəsinə məhdudiyyət qoyula bilər. Qeyd edək ki, bundan əvvəl Türkiyə Prezidentinin mətbuat katibi İbrahim Kalın da rəsmi Ankaranın "İncirlik" bazasındakı koalisiya qüvvələrinin çıxarılması imkanını nəzərdən keçirdiyini bildirib.
Türkiyənin xarici işlər naziri Mövlud Çavuşoğlu da ABŞ-ın mövqeyindən narazılıqlarını gizlətmir. Onun sözlərinə görə, ABŞ-ın və Türkiyənin digər müttəfiqlərinin Hərbi Hava Qüvvələri NATO sazişi çərçivəsində "İncirlik"dədir. Bununla belə, Ankara İŞİD terror təşkilatı ilə mübarizədə iştirak edən digər ölkələrə də bu bazadan istifadə etməyə icazə verib. "New York Times" nəşrinə danışan nazir qeyd edib ki, Türkiyə İŞİD terrorçuları ilə fəal mübarizə aparır: "Lakin son vaxtlar beynəlxalq koalisiya Türkiyəyə terrorçularla mübarizədə dəstək vermir. Rakkadan Əl-Baba doğru gələn İŞİD terrorçularının koordinatlarını koalisiya qüvvələrinə versək də, terrorçulara heç bir hücum təşkil edilmir". Türkiyə xarici siyasət idarəsinin başçısı bununla da "Aydınlıq" nəşrinin iddiasını təsdiqləyib. Türkiyə nəşri ötən ay yazmışdı ki, ABŞ Əl-Babda İŞİD üzvlərini Türkiyə əsgərlərinin üzərinə göndərir. Qəzet yazıb ki, ABŞ-ın Rakka əməliyyatının 2017-ci ilin aprel-may aylarına qədər təxirə salındığı elan olunandan sonra Rakka şəhərindəki və ətrafındakı terrorçular Əl-Baba gələrək türk əsgərlərinə hücum edirlər. İddialara görə, ABŞ Rakka əməliyyatını terrorçuların Əl-Babda Türkiyə ordusuna qarşı istifadə etmək üçün təxirə salıb: "ABŞ Türkiyənin Əl-Baba girişinin qarşısını ala bilmədiyi üçün bölgədə İŞİD-çilərin sayını artırdı. Daha əvvəl PKK-nın Suriya qolu olan PYD ilə birlikdə İŞİD-in "paytaxtı" sayılan Rakkada əməliyyat başlayacağını elan edən ABŞ Türkiyənin Əl-Baba müdaxiləsindən sonra əməliyyatı təxirə saldı. Çünki Rakkadakı İŞİD-çilər Əl-Babda türk əsgərinin üzərinə göndərilir". Belə vəziyyətdə Türkiyənin "İncirlik" bazası ilə bağlı yeni siyasət yürüdə biləcəyi ABŞ-da ciddi narahatlıq yaradıb.
Pentaqon sözçüsü Peter Kuk bildirib ki, ABŞ-ın başçılıq etdiyi koalisiya qüvvələri İŞİD-ə qarşı "İncirlik" aviabazasını dəyərini anlayır. O qeyd edib ki, türk rəsmiləri ilə görüşdə bu aviabazanın önəmi xüsusi vurğulanır: "İncirlik"dən əməliyyatlar təşkil edirik və bunu davam etdirmək istəyirik. ABŞ hakimiyyəti bunun önəminin fərqindədir".
Ağ Evin mətbuat katibi Coş Ernest isə bildirir ki, Amerika hərbçilərinin Türkiyənin "İncirlik" bazasından istifadəsinin mümkün məhdudlaşdırılması Vaşinqtonun İŞİD terror qruplaşması ilə mübarizədə Ankaraya verdiyi dəstəyə mənfi təsir göstərəcək: "Düşünürəm ki, bizim "İncirlik"dən istifadəmizin məhdudlaşdırılması təhlükəsi göstərə biləcəyimiz dəstəyi potensial olaraq poza bilər". ABŞ rəsmisi bunun baş verməyəcəyinə ümid etdiyini deyib. Bundan əvvəl isə məlumat yayılmışdı ki, Türkiyə "İncirlik" aviabazasını Suriyada antiterror əməliyyatları aparmaq məqsədilə Rusiya Hava-Kosmik Qüvvələrinin sərəncamına verə bilər. Rusiya Federasiya Şurasının beynəlxalq və müdafiə komitələri bunu istisna etməyib. Federasiya Şurasının Beynəlxalq işlər üzrə komitəsinin üzvü İqor Morozov deyib ki, Türkiyə "İncirlik" bazasını Suriyada antiterror əməliyyatları aparmaq məqsədilə Rusiya Hava-Kosmik Qüvvələrinin sərəncamına verə bilər. Bu baş verəcəyi təqdirdə isə Türkiyə və ABŞ-ın hərbi müttəfiqlik əlaqələrinin də sonu çatacaq.
Nahid SALAYEV
