Avropa Parlamentinin Türkiyəyə qarşı qərəzli mövqeyi Qərb ölkələrinin öz əleyhinə işləməyə başlayıb. Xatırladaq ki, bu günlərdə Avropa Parlamenti Türkiyə ilə Avropa İttifaqı (Aİ) arasında davam edən müzakirələrin müvəqqəti dondurulması barədə qərar qəbul edib.
Məsələyə Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan çox sərt reaksiya verib. O, sərhəd qapılarının açılacağını və qaçqınların Türkiyədən Avropaya keçməsinə şərait yaradılacağını bildirib. Elə bu da Avropanı qorxuya salıb. Türkiyə isə Avropanın qərəzli mövqeyi ilə barışmaq niyyətində deyil. Ərdoğan bu xüsusda deyib: "Daha da irəli getsəniz, sərhəd qapılarını açacağıq, bunu bilin. Siz insanlığa münasibətdə heç vaxt səmimi olmadınız. Toplanıb gəliblər bir araya, 30-40 nəfər qərara yox deyir, 400 nəfər hə deyir. Lap cəminiz hə deyin, bizim üçün nə fərq edir ki? Daha irəli getsəniz, sərhəd qapılarımızı açarıq, bunu bilin. 53 ildir ki, Türkiyəyə Avropa İttifaqının qapısını açmayanlar bizi sanksiyalarla təhdid edir. 14 ildə batdıqmı, çökdükmü? Ancaq inkişaf etdik. Unutmayın ki, Qərbin Türkiyəyə ehtiyacı var. Hazırda 3 milyon qaçqını yerləşdirən, bəsləyən Türkiyədir. Avropa indiyə qədər qaçqınlara yardımla bağlı bizə verdiyi vədləri yerinə yetirmədi. Türkiyə qaçqınlara öz qapılarını Avropa İttifaqından yardım gələcəyini düşünərək açmayıb. Biz o insanları bombalardan xilas olmaları üçün qəbul etdik. İndiyə qədər BMT Türkiyədə qaçqınlar üçün 550 milyon dollar, Avropa İttifaqı 700 milyon dollara qədər vəsait göndərib. Türkiyə dövləti isə 15 milyard dollar xərcləyib. Qeyri-hökumət təşkilatlarının xərclədiyi vəsaitləri bura daxil etmirəm".
İndi "Tayms" qəzeti yazır ki, Türkiyə hər gün 3 minə yaxın miqrantı Yunanıstana göndərməyə hazırlaşır. Bildirilir ki, rəsmi Ankara yaxın bir neçə həftə ərzində miqrantların Yunanıstana keçməsinə şərait yaradacaq. Qəzetin yunan kəşfiyyat məlumatına söykənən xəbərində Afinanın çarəsiz vəziyyətə düşdüyü bildirilib. Yunan kəşfiyyat eksperti Atanassios Drouqas qəzetə açıqlamasında Baş Qərargahın ciddi narahatlıq keçirdiyini qeyd edib: "Bu günlərdə heç kim cənab Ərdoğanın təxmin edilməz addımlarını nəzərə almır".
Avropa Komissiyasının rəhbəri Jan Klod Yunker baş verənlərdə Avropanın özünü günahkar sayır və qeyd edir ki, Avropa Türkiyəyə dərs verməkdən çəkinməlidir. Onun sözlərinə görə, Türkiyə indiyə qədər 3 milyon miqranta qapılarını açıb: "Türkiyə bizim önəmli müttəfiqimizdir. Bura sadəcə miqrant böhranı aid deyil. Avropanın edə bilmədiyini Türkiyə reallaşdırıb. Ankara ölkəyə 3 milyondan çox miqrant qəbul edib. Avropa bu məsələdə Türkiyəyə dərs verməkdən çəkinməlidir. Türkiyə Suriyada Avropadan çox iş görüb".
Litvanın xarici işlər naziri Linas Linkyaviçyus isə bildirir ki, Avropa Parlamenti tərəfindən qəbul edilmiş, Türkiyənin Avropa İttifaqına daxil olması prosedurlarını dondurmağa çağıran qətnamə Avropanın özündə vəziyyətin yaxşılaşmasına əsla kömək etmir. Nazirin sözlərinə görə, qətnamə hüquqi baxımdan öhdəlik qoymasa da, Ankaraya xoşagəlməz xəbərdarlıqdır. Bu da ikitərəfli dialoqun yaxşılaşmasına imkan vermir. L.Linkyaviçyus qeyd edib ki, xüsusən miqrant axınlarının idarə olunması nöqteyi-nəzərindən Avropanın özündə vəziyyət Türkiyənin fəaliyyətindən, yaxud fəaliyyətsizliyindən asılıdır: "Dialoqu, söhbətə cəlb olunmağı stimullaşdıran qərarlar qəbul etmək daha yaxşı olardı. Belə açıq bəyanatlar məsuliyyətlə ölçülüb-biçilməlidir, çünki Aİ ilə Türkiyə arasında münasibətlər xüsusilə bu dövrdə müstəsna dərəcədə əhəmiyyətlidir".
Estoniya Xarici İşlər Nazirliyinin (XİN) Avropa və Transatlantik əməkdaşlıq məsələləri üzrə baş direktoru Ayno Lepik fon Viren isə bildirir ki, ölkəsi miqrasiya böhranının cilovlanması barədə Türkiyə ilə Avropa İttifaqı arasında imzalanmış müqavilənin yerinə yetirilməsini əhəmiyyətli hesab edir: "Estoniya Türkiyə ilə Avropa İttifaqı arasında miqrasiya ilə bağlı müqavilənin yerinə yetirilməsini Avropada miqrasiya böhranının həllində çox mühüm element hesab edir. Biz təqribən üç milyon suriyalı qaçqının qəbulu ilə bağlı ilkin şərtlərin təmin edilməsinə və sonradan onların Avropaya irəliləməsinə maneələrin yaradılmasına Türkiyənin töhfəsini yüksək qiymətləndiririk".
Macarıstanın xarici işlər və ticarət naziri Peter Szijarto isə bildirir ki, Avropanın təhlükəsizliyi Türkiyənin sabitliyinə bağlıdır.: "Hazırda Türkiyə ilə soyuqqanlı və ölçülmüş siyasət aparılmalıdır. Çünki Avropa İttifaqının təhlükəsizliyi bilavasitə Türkiyənin sabitliyinə bağlıdır. Türkiyədə hərc-mərclik yaranarsa, bu, Avropaya da sıçraya bilər".
Nahid SALAYEV
