ABŞ-da prezident seçkiləri ətrafında davam edən qalmaqalın necə sonuclanacağı indi dünya miqyasında xüsusi diqqət mərkəzindədir. Çünki baş verən hadisələr ABŞ-ın yeni seçilmiş prezidenti Donald Trampın bu vəzifəyə getməsinin qarşısında artıq böyük maneəyə çevrilir. Halbuki, Tramp gələcək administrasiyanı Ağ Evdə iki müddətlik qalmağı hesablayaraq formalaşdırır.
O özünün "Twitter" səhifəsində bu xüsusda bildirir:"Trump Tower"də səkkiz il müddətinə hökuməti idarə edəcək insanlardan komanda formalaşdırmaqla bağlı mühüm görüşlər keçirilir". Baş verənlər isə Trampın hətta prezidentliyə gələn ilin yanvarında başlaya biləcəyini ciddi sual altına alır.
Bütün bunlara səbəb ABŞ-ın Yaşıllar Partiyasında sabiq prezidentliyə namizəd Cill Steynin Viskonsin ştatında səslərin yenidən hesablanmasını tələb edən petisiya göndərməsidir. Viskonsin ştatının Seçki Komissiyasının administratoru Mayk Haas deyib ki, Steyn və başqa bir qrup müraciət üçün müddət başa çatmazdan qısa zaman öncə yenidən hesablanma tələb edib. Komissiya bildirib ki, ABŞ prezidenti seçkiləri uğrunda seçkilərdə ştat boyu səslərin yenidən hesablanması ilə bağlı hazırlıqlar gedir. Steynin seçki kampaniyasının veb səhifəsində yerləşdirilən məqalədə deyilir ki, Viskonsində istifadə edilən səsvermə aparatları "viruslu proqramların ötürülməsinə" açıqdır. Orada bu aparatların təhlükəsizlik funksiyalarının az olduğu bildirilir. Steyn iddia edib ki, sözügedən 3 ştatda Trampın qələbəsini kompyuter hakerləri təmin edib. Bundan əvvəl ABŞ rəsmiləri Rusiya hakerlərinin ABŞ seçkisini hədəflədiyi barədə narahatlıq ifadə etmişdilər. Viskonsin ştatı dekabrın 13-dən səslərin yenidən hesablanmasını başa çatdırmalıdır. Steyn isə bildirir ki, Viskonsin, Miçiqan və Pensilvaniyada səslərin yenidən hesablanmasına dəstək üçün tərəfdarlar 5 milyon dollar toplayıb. Onun sözlərinə görə, bu üç ştatda səslərin yenidən hesablanması prosesini həyata keçirmək üçün 7 milyon dollara ehtiyac var. Prezidentliyə sabiq namizəd Hillari Klintonun kampaniyası da səslərin hesablanmasında iştirak edəcəklərini deyib.
Qeyd edək ki, Viskinson ştatında Donald Tramp 0.7 faizlik cüzi səs üstünlüyü ilə Hillari Klintona qalib gəlib. Bu ştatda bülletenlərin əllə sayıldığı məntəqələrdə Hillari Klinton qalib gəlib. Səslərin elektron sayıldığı məntəqələrdə isə Tramp udub. İndi barəsində bəhs olunan üç ştatda səslərin yenidən sayılması nəticəsində nəticələr ləğv olunarsa, Trampın qələbəsi əlindən alınacaq və prezident Hillari Klinton olacaq. Donald Tramp isə Yaşıllar Partiyasının Viskonsin ştatında səslərin yenidən hesablanmasını fırıldaqçılıq kimi qiymətləndirib: "Bu, Yaşıllar Partiyasının artıq nəticələri bəlli olan seçki fırıldaqçılığıdır. Seçkilərin nəticələrini sual altına almaqdansa, onlara ehtiram göstərilməlidir". Tramp Hillari Klintonu bu səylərə qoşulduğuna görə kəskin tənqid edib. Bunun ardınca Tramp Virciniya, Nyu-Hempşir və Kaliforniya ştatlarında seçki saxtakarlığı edildiyini deyib. Sözügedən ştatlarda Hillari Klinton qələbə qazanıb. Beləliklə, ABŞ-da seçkilər ətərafında olduqca gərgin bir vəziyyət yaranır. Üstəlik, Tramp üçün problem təkcə qeyd olunanlarla yekunlaşmır. ABŞ mediası yazır ki, Trapm prezident kürsüsündə otura bilsə, eyni vaxtda iki "imperiyanı" - həm Amerikanı, həm də yerli və beynəlxalq şirkətlərinin konqlomeratını idarə edəcək.
"The Washington Post" yazır ki, Tramp dünyanın 18 ölkəsində 113 beynəlxalq şirkətə sahibdir. Onlardan beşi, nəşrin iddiasına görə, Azərbaycandadır. Bundan başqa, Trampın Hindistanda 16, BƏƏ-də 13, Kanadada 12, Çində 9, İndoneziyada Panamada və Səudiyyə Ərəbistanında 8, Şotlandiyada 7, Braziliyada, İrlandiyada, İsraildə və Qətərdə 4, CAR, Türkiyə, Uruqvayda 2 və Bermudda 1 obyekti var. Vurğulanır ki, Trampın başqa xarici layihələri reallaşma mərhələsindədir. ABŞ-da güman edirlər ki, Tramp onun və partnyorlarının biznesinə imkan yaradacaq qanunları irəli çəkəcək. Beynəlxalq səviyyədə isə bir çox ölkələrin hökumətləri ABŞ hökumətindən alacaqları xidmətlərin və ya mənfəətin əvəzi olaraq Amerika prezidentinin biznes maraqlarına kömək edə bilərlər. Nəşr xatırladır ki, keçmiş prezident Corc Buşun və sabiq vitse-prezident Dik Çeyninin dövründə istifadə olunan bu dəst-xətdən amerikalılar böyük fayda əldə etmişdilər. Məsələn, onlar İraq neftini ticarətsiz ələ keçirdilər və ölkənin bərpası üzrə məsuliyyəti öz üzərlərinə götürdülər. Amma indi Demokratlar prezidentin biznes maraqlarının ölkəyə zərər gətirə biləcəyini bəyan edir. Bildirilir ki, Tramp seçim etməlidir: ya biznes, ya da dövlət idarəçiliyi. Tramp isə bəyan edir ki, biznesə marağı itib və özünü hökumət işlərinə həsr edəcək. Amma problem ondadır ki, Demokratlar Trampın bu istiqamətdə heç də əməli addımlar atmadığını bildirir.
Nahid SALAYEV
