Avropa Parlamentinin Türkiyəyə qarşı növbəti qərəzi Ankaranın Qərbə itməkdə olan etimadına da növbəti zərbə oldu. Artıq Türkiyə Qərb ölkələrinin illərdir davam edən ikiüzlülüyü ilə barışmaq niyyətində deyil və əvvəlkindən fərqli olaraq, artıq Avropa İttifaqına marağını da itirməkdədir.
Çünki Ankara indiki durumda Avropa İttifaqının Türkiyəni mümkün qədər özündən uzaq tutmaq niyyətinin olduğunu açıq görür. Ekspertlər məhz bu şəraitdə Türkiyənin Rusiya ilə getdikcə daha çox yaxınlaşacağını proqnozlaşdırır.
Qeyd edək ki, Avropa Parlamenti Avropa İttifaqı ilə Türkiyə arasında 2005-ci il oktyabrın 3-də başlayan üzvlük müzakirələrinin müvəqqəti dondurulmasını nəzərdə tutan qətnamə layihəsini qəbul edib. Doqquz maddədən ibarət olan qətnamə layihəsi tövsiyə xarakteri daşımaqla bərabər, siyasi baxımdan təsirli bir sənəddir. Dekabrın 15-16-da Avropa İttifaqı liderlərinin Brüsseldə keçiriləcək sammitində qəbul ediləcək qərar Türkiyə və Avropa İttifaqı arasındakı əlaqələrin gələcəyi baxımından həlledici əhəmiyyətə malik olacaq. Hesab edilir ki, bununla Avropa İttifaqı Türkiyəyə yenidən təzyiqlər göstərməyə çalışır. Lakin Türkiyənin xarici işlər naziri Mövlud Çavuşoğlu bildirir ki, Avropa İttifaqının Ankaraya təzyiq etmək cəhdləri mənasızdır: " Avropa İttifaqı ilk növbədə öz mövqeyini və siyasətini yenidən nəzərdən keçirməlidir. Bu cür üsullarla Türkiyəyə təzyiq etmək cəhdləri mənasızdır. Türkiyə Avropa İttifaqı qurumlarının obyektiv tənqidini və istənilən konstruktiv qərarını qəbul etməyə hazır olduğunu həmişə bəyan edib. Lakin qərəzliliyə yol verildikdə, Ankara buna qarşı çıxış edir. Bizim üçün bu cür qərarların heç bir hüquqi qüvvəsi yoxdur". Onun sözlərinə görə, qərəzli və subyektiv addımlar Avropa Parlamentinin və ümumilikdə Avropa İttifaqının imicinə ziyan vurur: "Ankaraya qarşı uzun müddətdir ki, ikili standartlar siyasəti aparılır".
Türkiyənin baş naziri Binəli Yıldırım da məsələyə sərt şəkildə mövqeyini bildirib: "Avropa Parlamentinin qəbul etdiyi qərarın bizim üçün heç bir əhəmiyyəti yoxdur". O bildirib ki, onsuz da Avropa İttifaqı ilə Türkiyənin münasibətləri rəvan deyil: "Avropa İttifaqı anlamalıdır ki, gələcək perspektivini Türkiyə ilə, yoxsa Türkiyəsiz müəyyənləşdirəcək. Bir tərəfdən Avropanın təhlükəsizliyi üçün Türkiyənin əvəzolunmaz olduğunu bəyan edib, digər tərəfdən belə qərarların qəbul edilməsi ziddiyyətlidir. Avropa İttifaqı ölkələrinin liderlərindən bu qeyri-müəyyənliyə etiraz bildirmələrini gözləyirik. Avropa İttifaqı bir tərəfdən insan hüquqlarını, mətbuat azadlığını müdafiə edir, digər tərəfdən Rusiyanın mətbuat orqanlarının bağlanması, tədbirlərdən çıxarılması barədə qərar verir. Bu da demokratiya dərsi verməyə çalışanların nə dərəcədə demokratik olduqlarını göstərir, ikili standartlarını bütün dünya görür".
Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyip Ərdoğan isə Avropa Parlamentinin qərarının Türkiyə üçün heç bir əhəmiyyət kəsb etməyəcəyini bildirib. Prezident qeyd edib ki, Türkiyəyə qarşı ikiüzlü davranış və təzyiqlər hələ də davam edir: "Bu səsvermənin nəticələrini qəbul etməyimiz mümkün deyil. Avropa Parlamentinin belə bir səsverməyə getməsi terrora dəstəyinin göstəricisidir. Avropa ölkələrinin çoxu hazırda terror qruplaşmalarına sığınacaq və dəstək verir".
Rusiya Dumasının Xarici Əlaqələr Komitəsinin rəhbəri Dmitri Puşkov isə bildirir ki, Avropa Parlamentinin bir gün fərqlə Rusiya və Türkiyə barədə qəbul etdiyi qərarlar Ankara və Moskvanı bir-birinə yaxınlaşdırır:"Avropa Parlamenti Avropa İttifaqı üçün önəmli olan iki ölkə ilə bağlı qərarlar qəbul etdi. Bu, dargörüşlülüyün nəticəsidir. Moskva və Ankaranın bir-birinə yaxınlaşması üçün bundan daha yaxşı fürsət yoxdur". Belə bir vaxtda Türkiyə Böyük Millət Məclisində Rusiya ilə parlamentlərarası Dostluq Qrupu yaradılıb. Hakim Ədalət və İnkişaf Partiyasından deputat Rəcai Bərbər parlamentlərarası qrupun türkiyəli həmsədri təyin edilib. Deputat bununla bağlı bildirib: "Parlamentlərarası əlaqələr iki ölkə arasında münasibətlərin inkişaf etdirilməsində mühüm rol oynayır. Biz rusiyalı həmkarlarımıza Türkiyə tərəfinin arzu və diləklərini çatdıra biləcəyik. Eyni şeyi onların da etmək imkanı olacaq". Onun sözlərinə görə, parlamentlərarası dostluq qrupu çərçivəsində qarşılıqlı səfərlər planlaşdırılıb. Bundan başqa, Rusiya - Türkiyə ittifaqının yaradılması da gündəmdədir. Bu məsələ Rusiya Liberal Demokrat Partiyasının sədri Vladimir Jirinovskinin Ankarada Rəcəb Tayyib Ərdoğanla görüşündə də müzakirə olunub. Görüşdə əsas müzakirə mövzusu Rusiya-Türkiyə münasibətlərinin dərinləşdirilməsi olub. Rusiya Liberal-Demokrat Partiyasının sədri bəyan edib ki, Rusiya və Türkiyə Qərbin təxribatlarına qarşı mübarizədə birləşməli və İŞİD terrorçularına qarşı birlikdə hərəkət etməlidir. Ankara da Rusiya ilə daha sıx yaxınlaşmağa müsbət baxır.
Nahid SALAYEV
