Rusiya və NATO arasında bütün dünya üçün təhdid yaradacaq ziddiyyətlər, belə görünür ki, ABŞ-da Donald Trampın idarəçilik dövrü başlayana qədər davam edəcək. Həmin vaxta qədər isə yaşanan ziddiyyətlər hətta real qarşıdurmaya qədər gedib çıxa bilər.
Hər halda, tərəflərin hərbi müstəvidə atdığı son addımlar mümkün hərbi qarşıdurma ehtimalını sürətlə artırır. Məhz belə bir vaxtda NATO qoşunlarının Polşada yerləşdirilməsi prosesi başlayıb. Polşa müdafiə naziri Antoni Maçereviçin sözlərinə görə, qoşunların dislokasiyası yanvar ayında başa çatacaq. O, Polşaya ABŞ, Rumıniya və Böyük Britaniya hərbçilərinin gələcəyini deyib.
Qeyd edək ki, NATO qoşunlarının Polşa və Baltikyanı ölkələrdə yerləşdirilməsi haqqında qərar Varşava sammitində qəbul edilib. Qərara əsasən, Latviyanın müdafiəsini Kanada, Litvanın müdafiəsini Almaniya, Estoniyanın müdafiəsini Böyük Britaniya, Polşanın müdafiəsini isə ABŞ öz üzərinə götürüb. İndi Polşada NATO qüvvələrinin yerləşdirilməsinə paralel olaraq Litvada NATO-nun "İron Svord" adlı təlimləri başlayıb. Təlimlərə Böyük Britaniya, Almaniya, Latviya, Litva, Lüksemburq, Kanada, Polşa, Rumıniya, Sloveniya, ABŞ və Estoniya hərbçilərinin qatıldığı bildirilir. Təlimdə hərbçilər arasında əlaqələndirmə, real döyüş şəraitində birgə fəaliyyətin yoxlanması və təkmilləşdirilməsi, hücum və müdafiə əməliyyatlarının təşkili, yaşayış məntəqələrində döyüş əməliyyatlarının aparılması, döyüş əməliyyatlarının müxtəlif mərhələlərində qarşıya qoyulan tapşırıqların icra olunması səviyyəsinə xüsusi diqqət yetiriləcək. Bütün bunlar isə Kremldə qəzəblə qarşılanır və NATO-nun öz qüvvələrini Rusiya ilə sərhədlərə cəmləşdirməsinin təzahürü kimi qiymətləndirilir. Digər tərəfdən, Moskva sərhədləri yaxınlığında, xüsusən də Rumıniya və Polşada Amerikanın raket əleyhinə müdafiə sisteminin yerləşdirilməsinin özü üçün daha ciddi təhdid olduğunu bəyan edir. Rusiya Federasiya Şurasının müdafiə və təhlükəsizlik komitəsinin sədri Viktor Ozerov bu xüsusda bildirib ki, Avropada Amerikanın raket əleyhinə müdafiə sisteminin genişlənməsinə cavab olaraq Rusiya Qərb istiqamətində hava-kosmik müdafiə sistemini gücləndirməyə məcbur olacaq: "Buna Kalininqradda S-400 zenit-raket kompleksləri və "İsgəndər" raketlərinin yerləşdirilməsi, həmçinin Qərb və Cənub hərbi dairələrində yeni birləşmələrin yaradılması daxildir". O bildirib ki, Rusiyanın əsas narahatlığı Amerikanın raket əleyhinə müdafiə sisteminin qısa müddətə zərbə silahlarının yerləşdirilməsi üçün yenidən qurula, xüsusi halda yerüstü qanadlı raketlərlə təhciz edilə bilməsidir. Onun sözlərinə görə, Rusiya vəziyyəti daim izləyir və cavab verməyə hazırdır: "Bundan başqa, biz hərbi hava güclərimizi təkmilləşdirdiyimizi gizlətmirik. "Yer-hava" və "hava-yer" sinfindən olan raketlərin yeni və müasir növlərini hazırlayırıq. Bu raketlər ABŞ-ın Avropadakı hava hücumundan müdafiə sisteminin öhdəsindən gəlməyə qadirdir". Qeyd edək ki, bu ilin mayında Rumıniyanın Deveselu şəhərində "Aegis Ashore" obyektinin tikintisi başa çatıb və burada raket əleyhinə müdafiə sistemi yerləşdirilib. Daha bir obyekt Polşada istifadəyə veriləcək. Hərbi obyektlər Amerika raketdən müdafiə sisteminin tərkibinə daxil olacaq. Buna cavab olaraq Rusiyanın Kalininqrad vilayətində "İsgəndər-M" raketlərinin ardınca "Bastion" sahil raket diviziyonu yerləşdirilib. Bu komplekslər 600 kilometr boyu dəniz sahilini mühafizə etmək, müxtəlif tipli gəmilərə, o cümlədən təyyarədaşıyan gəmi qruplaşmasına raket zərbələri endirmək üçün nəzərdə tutulub. Bir "Bastion" kompleksi "Oniks" tipli 36 raketə malikdir. Həmin komplekslər Rusiya hərbi sənayesinin ən yeni nümunələrindən biridir və silahlanmaya təzəliklə qəbul edilib. Məsələyə NATO-nun reaksiyası özünü çox gözlətməyib. Alyansın yaydığı bəyanatda Rusiyanın "Bastion" komplekslərini yerləşdirməsi "gərginliyi artırmağa xidmət edən addım" kimi qiymətləndirilir. NATO bildirir ki, bu, Rusiyanın aqressiv hərbi strategiyasının bir hissəsidir. ABŞ Dövlət Departamentinin rəsmisi Con Kirbi bildirib ki, Rusiyanın Kalininqrad vilayətində "İsgəndər-M" və S-400 komplekslərini yerləşdirməsi Avropanın təhlükəsizliyinə təhdiddir. Viktor Ozerov isə Dövlət Departamentinin mövqeyinə cavab olaraq vurğulayıb ki, "İsgəndər" və S-400 kompleksləri məhz ABŞ-ın Avropada raketdən müdafiə qalxanı formalaşdırmaq səylərinə cavab olaraq yerləşdirilib:"Bizim qarşımızda iki vəzifə dayanır: Hava Hücumundan Müdafiə sistemini keçmək və mümkün zərbələrdən qorunmaq. Bu cür təhdidlərdən qorunmaq üçün biz həmin istiqamətdə hava-kosmik qüvvələrimizi gücləndiririk. Biz cavab tədbirləri görməliyik, yəni oradan bizi təhdid edən hədəflərə raket zərbələri endirməliyik". Hədəflər dedikdə ABŞ-ın Rumıniya ərazisində yerləşdirdiyi raketdən müdafiə radarı nəzərdə tutulur. Məhz bütün bunlar Şərqi Avropada NATO - Rusiya münasibətlərinin hərbi müstəvidə çözülmə ehtimalını xeyli artırır.
Nahid SALAYEV
