Türkiyə Prezidenti Rəcəp Tayyib Ərdoğan bildirib ki, Türkiyənin Avropa İttifaqına qoşulmağa ehtiyacı yoxdur və əvəzində Çin, Rusiya və Mərkəzi Asiya ölkələrinin üstünlük təşkil etdiyi təhlükəsizlik blokuna qoşula bilər.
Ərdoğan deyib ki, Türkiyənin «hər nə olursa-olsun» Avropa Birliyinə (AB) qoşulmağa ehtiyacı yoxdur, AB yerinə Türkiyə Rusiya və Çinin dominantlıq etdiyi Şanxay blokuna üzv ola bilər.
Türkiyə Avropa Birliyinə qoşulmaqdan ötrü 11 ildir danışıqlar aparır. «Reuters» agentliyi yazır ki, indi Türkiyənin bu quruma üzvlük perspektivi heç vaxt olmadığı qədər uzaqdadır. Avropa liderləri Ankaranı çevriliş cəhdindən sonrakı siyasətinə görə tənqid etməkdədir, Ərdoğan hökuməti isə Qərbi ona yuxarıdan baxmaqda günahlandırır.
Noyabrın 20-də Pakistan və Özbəkistana səfərdən qayıdarkən Ərdoğan jurnalistlərlə söhbət edib, deyib ki, Türkiyə özünü sərbəst hiss etməlidir: «Deməməlidir ki, "nəyin bahasına olursa-olsun Avropa Birliyində olmalıyam". Bu mənim fikrimdir".
«Niyə də Şanxay beşliyinə qoşulmayaq? Mən bu barədə cənab Putin (Rusiya prezidenti) və Nazarbayevlə (Qazaxıstan prezidenti) də danışmışam… Məncə, Türkiyə Şanxay blokuna qoşulsa, daha sərbəst hərəkət edə bilər», – Ərdoğan söyləyib.
«Reuters» yazır ki, Türkiyənin bu bloka üzv olması onun Qərbdəki müttəfiqlərini, NATO üzvlərini, yəqin ki, əndişələndirər. Müəllif Qazaxıstan, Qırğızıstan və Özbəkistanın da türkdilli ölkə olduğunu, 2013-cü ildən Ankaranın bu blokla dialoq tərəfdaşlığı statusu aldığını qeyd edir. Türkiyə kimi Azərbaycan, Ermənistan və Belarus da blokla dialoq tərəfdaşdır.
Dialoq tərəfdaşı ölkələr qurumun nazirlər səviyyəsində toplantılarına və bəzi başqa tədbirlərinə qatıla bilərlər, ancaq onların blokda səsvermə hüququ yoxdur.
Keçən həftə Ərdoğan türkləri Avropa ilə bağlı ilin sonuna qədər səbir etməyə çağırıb, həmçinin 2017-ci ildə Türkiyədə AB-yə üzvlüklə bağlı referendum keçirilməsi ehtimalının olduğunu söyləyib.
Qeyd edək ki, Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının əsası 1996-cı ildə qoyulub. Radikal islamla və Əfqanıstandan narkotik maddə qaçaqçılığıyla mübarizə məqsədilə yaradılan blokun hazırda 6 üzvü var: Çin, Rusiya, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Tacikistan və Özbəkistan. 2001-ci ilədək – Özbəkistan bloka qəbul edilənə qədər qurum «Şanxay beşliyi» adlanırdı.
