Akif Nağı: “Ola bilər ki, Ermənistanla da hansısa razılaşmaları var və miqrantlara yardım adı altında Ermənistana pullar göndəriləcəklər”
Euronews xəbər verir ki, İtaliya Avropa İttifaqına (Aİ) Albaniya modelinə əsaslanan təhlükəsiz üçüncü ölkələrdə yeni miqrantların geri qaytarılması mərkəzləri yaratmaq planını təqdim etməyə hazırlaşır.
Xüsusilə, Roma sığınacaq müraciətləri və immiqrasiya sənədləri işlənərkən Aİ-yə qanunsuz gələn xarici vətəndaşları təhlükəsiz üçüncü ölkələrə köçürmək üçün mərkəzlər yaratmağı təklif edir.
İlkin siyahıya bir neçə Afrika ölkəsi və ənənəvi miqrasiya yollarından kənarda yerləşən bəzi ölkələr daxildir. Potensial namizədlər arasında Qana, Seneqal, Tunis, Liviya, Mavritaniya, Misir, Uqanda, Efiopiya, Özbəkistan, Ermənistan və Monteneqro var.
Təklif avqustun 4-də Daxili İşlər Naziri Matteo Piantedosi tərəfindən Avropa Birliyi Daxili İşlər Nazirləri Şurasının fövqəladə iclasında təqdim olunacaq.
Görüş, son günlərdə 70.000-ə qədər miqrantın muxtar İspaniya ərazisinə zorla daxil olduğu Seutada baş verən miqrant böhranından sonra keçiriləcək.
"Biz immiqrasiya ilə bağlı ortaq bir strategiya hazırlamalıyıq. İtaliya hökuməti bu görüşü Danimarka hökuməti ilə birlikdə miqrantların geri qayıtmasını sürətləndirməklə Aİ-nin Miqrasiya və Sığınacaq Paktının həyata keçirilməsini təmin etmək üçün xahiş edib", - deyə xarici işlər naziri Antonio Tajani bildirib.
Məqsəd, mənşə və tranzit ölkələri ilə əməkdaşlığa əsaslanaraq, Avropa Birliyindən kənarda qeyri-qanuni miqrantların idarə olunması və geri qaytarılmasına həsr olunmuş mərkəzlər şəbəkəsi yaratmaqdır.
İtaliyanın təklifinə əsasən, yeni mərkəzlər Aİ vəsaitləri hesabına maliyyələşdiriləcək.
Roma həmçinin bu ilin əvvəlində təsdiq edilmiş və 1 yanvar 2027-ci ildə qüvvəyə minməsi planlaşdırılan Üstünlük Sistemi Plus (GSP+)-ın daha sərt tətbiqini tələb edəcək.
Sistem inkişaf etməkdə olan ölkələrə verilən ticarət üstünlüklərini və tarif endirimlərini Avropaya qanunsuz daxil olmağa və ya orada qalmağa çalışan vətəndaşların yenidən qəbulu üzrə əməkdaşlıqla əlaqələndirir.
Məqsəd miqrantların və sığınacaq axtaranların geri qayıtmasını asanlaşdırmaq və dəstəkləmək üçün mövcud alətləri gücləndirmək, eləcə də bu miqrantların mənşə ölkələri ilə əməkdaşlığı gücləndirməkdir.
Miqrantların Ermənistana göndərilməsi məsələsinə şərh verən Azad Vətən Partiyasının sədri Akif Nağı baki-xeber.com-a bildirdi ki, Avropa üçün miqrantlar problemi var. “Bu məsələ vaxtaşırı gündəmə gəlir və ciddi bir problemə çevrilir. Vaxt var ki, Avropa İttifaqı ölkələri buna ciddi maraq göstərdilər. Bu miqrasiya prosesində özlərinin humanizm mövqeyini göstərdilər. Yəni müxtəlif dövlətlərdən, Afrikadan, Ərəb ölkələrindən, Asiyadan inkişaf etməkdə olan ölkələrin əksəriyyətinə miqrasiya təşkil edilirdi. Hətta inkişaf etmiş ölkələrdən Avropaya və Avropa ölkələri də ciddi bir axın vardı və onları müəyyən çərçivələr daxilində məmnuniyyətlə qəbul edirdilər. Amma son dövrdə həm say, həm keyfiyyət baxımından problemlər yaranır. O problemləri aradan qaldırmaq üçün yollar axtarırlar. Bu yollardan biri də miqrantların geri öz ölkəsinə qaytarılmasıdır. Yəni, Avropa ölkələri bu çətinlik, bu problem qarşısındadır. İnsanların böyük bir hissəsi geri qayıtmaq istəmir, geri qayıtmaq istəməyən səbəbləri də, ciddi əsasları da var. İndə son hadisəni görürürsüz. Seut vilayətində İspaniyanın Seut vilayətinə Mərakəşdən kütləvi şəkildə (bəzi rəqəmlərə görə 40 min, bəzi rəqəmlərə görə isə 70 min) miqrant axını oldu. Ümumiyyətlə, həm Afrikadan, həm də başqa ölkələrdən Avropaya axının bir tarixi kökü də var. Xüsusilə də Seuta axından söhbət gedir. Mərakəş əhalisinin xeyli hissəsi, yarıya qədərini bərbərlər təşkil edir. Bərbərlər bir qədər ərəblərə yaxındır, amma ərəb deyildilər. Onların dilləri daha çox ivrit dilinə yaxındır. Ayrıca bir millətdir. Amma islamı qəbul eləyəndən sonra bunlar indi İspaniya deyilən ərazidə İspaniya dövləti yox idi. O ərazidə Kardova xilafətini yaratmışdılar. 8-ci əsrdən başlayaraq 13-cü əsrə qədər tam şəkildə orada hökmran oldular. 13-cü əsrdən mövqeləri zəifləməyə başladı. Yerli əhali, ispanlar öz dövlətlərini qurmağa başladılar və əsasən 16-cı əsrin gedişində orada müsəlman bərbərlərə qarşı çox böyük bir genosid törədildi. Bəlkə də orta əsrlərin ilk ən dəhşətli genosidi, soyqırımı idi. Yüz minlərlə insan müsəlman olduğuna görə qətlə yetirildi və insanların xeyli hissəsi də qaçmaqla canını qura bildilər. Və onların indi geri axını gəlir ki, bəlkə də İspaniyanın ərazisinə öz haqlarını tələb etməyə gəldilər bəlkə də. Yəni bu tarixi bir mövzudur, onun üzərinə getməyək. Amma hər halda Avropa dövlətləri üçün bu bir problemdir. Onun çıxış yollarından biri də müvəqqəti dayanacaq ölkələrinə göndərməklə başlayıb. Onlar öz ölkələrinə qaytara bilmirlər, getmək istəmirlər. Çünki siyasi təqib məsələsi də, başqa məsələlər də var. Ona görə də müəyyən ölkələri, əsasən Afrika ölkələrini seçirlər ki, ora qayıtsınlar, oradan öz ölkələrinə getsinlər. Digər ölkələrdən Özbəkistan, Ermənistan var.
Ermənistanda müxtəlif səbəblər ola bilər. Əlbəttə, elə ölkələri seçirlər ki, bu miqrantların o ölkələrdə uzun müddət qalmağa o qədər də həvəsi olmasın. Yəni onların elə bir geniş imkanı olmasın ki, öz imkanları daxil orada qalsınlar, uyğunlaşsınlar, yaşasınlar, işləsinlər. Elə bir şərt olmayan ölkələrə göndərirlər. Yəni Ermənistan da həmin ölkələrdəndir ki, özünü güclə saxlayır. Yəni xaricdən gələn miqrantları qəbul etməsi üçün onun imkanı yoxdur.
Çünki Avropada bu miqrantlar üçün həddindən artıq güzəştli şərait yaradılıbdır. Yəni uşaq pulundan tutmuş onların özlərinə verilən əlavə vəsait üst-üstə yığanda heç onların işləməyinə ehtiyac qalmır. Amma dövlət indi oradan geri çəkilə bilmir. Çünki miqrantlar etiraz aksiyalarına başlayırdılar. Hətta Avropada Tramp hakimiyyətə gələn kimi miqrantlara qarşı addım atmağa çalışdı. Miqrantlar o qədər çoxdur, o qədər təşkilatlanıbdır ki, Trampı geri çəkilməyə məcbur elədilər. İndi Avropa da həmin qaydadadır. Ona görə də birbaşa geriyə qaytarmaq, təminatı kəsmək yox, onları başqa ölkəyə göndərilər və orada da müvəqqəti olaraq bütün bu xərclər Avropa İttifaqının hesabına həyata keçir. Tutaq ki, Ermənistana gələcək miqrantlar bu ölkənin yox, Avropa İttifaqının hesabına yaşayacaq. Xərcini Aİ çəkirlər”.
A.Nağı vurğuladı ki, ona görə də hansısa ölkəyə getməsindən asılı olmayaraq, onlar ən azından bir neçə il ərzində o miqrantların yükünü, ağırlığını hiss etməyəcəklər. “Ümumiyyətlə, Ermənistan da hiss etməyəcək. Amma müəyyən bir müddətdən sonra o yardımlar kəsiləndən sonra artıq onlar məcburdurlar ki, Ermənistanı tərk etsinlər. Ermənistanda qalmaq üçün onların elə bir motivasiyası, təminatı olmayacaq. Yəni məsələnin bu tərəfi də var. Digər tərəfi isə ondan ibarətdir ki, ola bilər, bu Ermənistanın Avropa İttifaqına guya namizədlik prosesi başlaması ilə bağlıdır. Ona görə də ola bilər ki, Ermənistanın sınaq tədbirlərindən biri də budur ki, Ermənistan doğrudanmı, Avropa İttifaqına namizəd olmağa layiqdir, yoxsa yox? O miqrantlara qarşı özünü necə apara, şərait yarada bilir, yoxsa yox? Bu bir sınaq müddəti kimi də ola bilər. Üçüncü bir xətt də ola bilər ki, Ermənistanla da hansısa razılaşmaları var və miqrantlara yardım adı altında Ermənistana pullar göndəriləcəklər. Bu yığılan pullardan Ermənistan da öz məqsədinə də istifadə edə bilər. Yəni o miqrantlar üçün göndərilən pullarla hər şey ola bilər. Bu səbəbdən bu və digər amillərin təsiri altında Ermənistanın seçilməsi ola bilər. Yəni bu Ermənistanın müstəqil bir ölkə kimi seçilməsi məsələsi deyil. Dediyimiz arqumentlərin təsiri altında bu qərarı qəbul edirlər”-deyə A.Nağı əlavə etdi.
İradə SARIYEVA
