İrəvan Ankara ilə danışıqlar üçün yeni xüsusi elçi təyin etməyə tələsmir, ola bilsin ki, artıq ona ehtiyac qalmadığı üçün. Bu fikirləri şərqşünas və Orbeli Mərkəzinin eksperti Armen Petrosyan bildirib. Onun sözlərinə görə, tərəflər arasında yeni əlaqə imkanları yaranıb və digər qurumlar vasitəsilə ünsiyyət qurulub.
Məlum olduğu kimi, Ermənistanın münasibətlərin normallaşdırılması üzrə xüsusi nümayəndəsi vəzifəsi Ruben Rubinyanın parlament sədri seçilməsindən sonra boş qalıb. İyulun 30-da baş nazir Nikol Paşinyan jurnalistlərə açıqlamasında Ermənistanın danışıqlar üzrə yeni namizədinin hələ müəyyən edilmədiyini bildirib. O, Türkiyə ilə mövcud qarşılıqlı əlaqə formatı çərçivəsində necə hərəkət edəcəyini, hansı məntiqə və hansı formata əməl edəcəyini müəyyən etməyin vacibliyini bildirib. Petrosyanın qeyd etdiyi kimi, 2021-ci ildə xüsusi elçilər təyin olunanda ölkələr arasında əlaqələr "sıfır" səviyyədə idi. Lakin indi həm rəhbərlik, həm də xarici işlər nazirlikləri səviyyəsində əlaqələr qurulub: "Normallaşma qismən davam edir, qismən də Türkiyənin ilkin şərtləri səbəbindən dondurulub. Azərbaycan normallaşma prosesində əsas amil olaraq qalır. Ankara İrəvanla dialoqu Ermənistan-Azərbaycan danışıqlarının nəticələri ilə şərtləndirməyə davam edir". Ankarada qəbul edilən qərarlara Bakının güclü təsirini nəzərə alaraq, ekspert hesab edir ki, Ermənistan-Türkiyə münasibətlərinin normallaşdırılması danışıqları əsasən texniki xarakter daşıyır. Onun fikrincə, bu, baş nazirin yuxarıda qeyd olunan açıqlamasını izah edə bilər: "Əhəmiyyətli bir problem var və bu, Ermənistan-Azərbaycan prosesi səbəbindən İrəvan və Ankara arasında əsas razılaşmaların həyata keçirilməməsidir. Bu arada, Bakı İrəvanla münasibətlərdə tələblərini ödəmək üçün Ermənistan-Türkiyə münasibətlərinin normallaşdırılmasından güclü bir vasitə kimi istifadə etməyə davam edir".
Petrosyan İrəvanın Ankara ilə normallaşma prosesini Ermənistan-Azərbaycan məsələsindən "ayırmamasını" məntiqli hesab edir: "Türkiyə və Azərbaycanın mövqelərinə təsir edən çoxsaylı geosiyasi amillər var. Və Ermənistan amilinin bununla heç bir əlaqəsi yoxdur. Ermənistan təkbaşına öz mövqeyi, məqsədləri və siyasəti ilə Türkiyə-Azərbaycan münasibətlərinin konfiqurasiyasına təsir göstərə bilməzdi".
Xatırladaq ki, Ermənistanla Türkiyə arasında normallaşma prosesi üzrə xüsusi nümayəndələrin ilk görüşü 2022-ci ilin yanvar ayında Moskvada baş tutdu. Həmin yay üçüncü ölkə vətəndaşlarının və diplomatik pasport sahiblərinin Ermənistan-Türkiyə quru sərhədini ən qısa müddətdə keçə bilməsi üçün razılıq əldə edildi. Lakin bu razılaşma hələ də həyata keçirilməyib. Ölkələr arasında dəmir yolu hissələrinin yenidən qurulması da müzakirə olunur.
Tahir TAĞIYEV
