İspaniyanın Şimali Afrikadakı Seuta anklavına kütləvi miqrant axını davam edir. Qeyri-rəsmi məlumatlara görə, Mərakeşin Kastilyos qəsəbəsi sahillərindən Şimali Afrikadakı İspaniya ərazisi olan Seuta şəhərinə üzüb keçən və quru yolu ilə axın edənlərin sayı 80 mini ötüb. Bölgəyə miqrant axınının yaxın saatlarda 120 mini keçəcəyibildirilir.
On minlərlə miqrantın İspaniyaya axını Madridlə bəzi Avropa ölkələri arasında gərginliyə səbəb olub. Xüsusilə İtaliyanın Baş naziri Giorgia Meloni və Baş nazirin müavini Antonio Tajani İspaniyanın nəzarəti itirdiyini bildirib və İspaniya ilə Şengen sərbəst hərəkət zonasının dayandırılmasını tələb ediblər. İtaliyanın İspaniyanı Şengen zonasından çıxarmaq çağırışı Avropa ölkələri tərəfindən də dəstək alıb.
İspaniya Baş naziri Pedro Sançez Seuta şəhərinə qanunsuz miqrant axınınagörə insan alveri mafiyalarını günahlandırıb. Baş nazir qanunsuz miqrant axınının səbəbi ilə bağlı deyib: "Baş verənlər insan alveri mafiyalarının Əndəlüs Ali Məhkəməsinin qərarını - sərhədi üzərək keçənlərin geri göndərilməyəcəyini - öz xeyrinə şərh etməsindən irəli gəlir".
Bu arada, gözlənilmədən İspaniyaya kütləvi miqrant axınının başlaması Madriddə ciddi şübhələrə yol açıb. Jandarmaların sərhəd keçidinin Mərakeş tərəfində bir gecədə qəfil yoxa çıxması İspaniya kəşfiyyat xidmətlərinin hadisənin "təhlükəsizlik sahəsində təsadüfi səhv deyil, Rabat hökumətinin qəsdən həyata keçirdiyi taktika" olduğu qənaətinə gəlməsinə səbəb olub.
Ekspertlər həmçinin böhranın vaxtına da diqqət çəkdilər. İspaniya Baş naziri Pedro Sançezin münasibətləri yumşaltmaq məqsədilə 20 iyulda Əlcəzairə səfəri Rabatı qəzəbləndirmişdi. Madridin Əlcəzairlə yaxınlaşmasına cavab olaraq Mərakeşin “immiqrasiya kranlarını” açdığı və bununla da İspaniyanı şantaj etdiyi güman edilir.
Digər tərəfdən, sosial mediada yayılan və ciddi müzakirə olunan təhlükəsizlik kamerası görüntülərində Mərakeş Jandarma Qüvvələrinə məxsus nəqliyyat vasitələrinin gənc miqrant qruplarını yük maşınları ilə sərhədə daşıdığı və müdaxilə etmədən onları buraxdığı görünür.
Beynəlxalq müşahidəçilər və təhlükəsizlik mütəxəssisləri Mərakeşin bu cür süni miqrasiya böhranlarından Qərbə qarşı "hibrid təzyiq vasitəsi" kimi istifadə strategiyasına diqqət çəkirlər. çünki İbrahim Sazişlərindən bəri İsraillə dərin kəşfiyyat və təhlükəsizlik tərəfdaşlığı qurub.
İspaniyalı siyasətçilər və ekspertlər isə görünməmiş miqrant böhranına görə, birbaşa İsraili ittiham edirlər. Onlar hesab edirlər ki, İsrail Şimali Afrikada İspaniya ərazisi olan Seutadakı qanunsuz miqrant axınından istifadə edərək ölkədə xaos yaratmağa çalışır.
Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) İsrail üzrə nümayəndəsi Denni Danon isə hadisə ilə bağlı İspaniya hökumətini hədəfə alıb. İspaniyanın İsrail hökumətinə qarşı mənfi münasibətini xatırladan Danon deyib: "İspaniya bizə dərs deməzdən əvvəl, niyə müstəmləkəçiliyə davam etdiklərini izah etsinlər".
İspaniyanın nəqliyyat naziri Oskar Puente BMT-nin İsraildəki nümayəndəsi Danonun sözlərini cavabsız qoymayıb. Puente Danonun açıqlamasından sitat gətirərək hər şeyin aydınlaşmağa başladığını deyib: "Bəli, hər şey olduqca aydınlaşmağa başlayır".
İspaniyalı siyasi ekspert Karolina Alonso Seutadakı miqrant böhranını İsrailin Qəzzada soyqırıma qarşı mövqeyi ilə tanınan İspaniya hökumətini zəiflətmək cəhdi kimi qiymətləndirib.
İspan jurnalist Xose Vizner isə, İsrail Baş naziri Binyamin Netanyahunun oğlu Yair Netanyahunun 2019-cu ildə yazdığı paylaşıma istinad edərək soruşub: "2019-cu ildə Netanyahunun oğlu İsrailin Seuta və Melilyada separatçı hərəkatları maliyyələşdirdiyini iddia etmişdi. Hazırkı vəziyyətin Sançesə qarşı bir qisas olduğuna dair hər hansı bir şübhə varmı?"
Tahir TAĞIYEV
