Şimali Afrikada İspaniya ərazisi olan Seuta son zamanlar qeyri-qanuni kütləvi miqrasiyanın mərkəzinə çevrilib. “Associated Press” (AP) agentliyi, əsasən Mərakeşdən olan minlərlə qanunsuz miqrantın Mərakeş və Seuta arasındakı 3 kilometrlik Tarajal sərhəd keçid məntəqəsinə axın etdiyini bildirir.
Mərakeşdən Seuta şəhərinə üzməyə çalışan ən azı 19 qanunsuz miqrant həlak olub. Bildirilir ki, bir gün ərzində dəniz yolu ilə Seuta şəhərinə gələn miqrantların sayı 60 minə çatıb.
Sərhəddə nəzarəti təmin edə bilməyən İspaniya hökuməti bölgəyə qanunsuz miqrasiya cəhdlərinin artmasından sonra təhlükəsizliyi gücləndirmək üçün bölgəyə əlavə hərbçilər, polis qüvvələri, hərbi gəmilər və zirehli texnika göndərib. Qanunsuz miqrantların şəhər daxilində talançılıq etdiyi və qapıları zorla açdığı iddiaları var. Bundan əlavə, məlumatlara görə, yerli əhali ilə miqrantlar arasında toqquşmalar və zorakılıqlar da artıb. Mərakeşin Kastilyos sahillərindən Şimali Afrikadakı İspaniya ərazisi olan Seutaya üzməyə çalışan mindən çox qanunsuz miqrant saxlanılıb. Gecə ərzində yüzlərlə insanın başqa bir muxtar bölgə olan Melillaya girməsindən sonra sərhəd keçidləri də tamamilə bağlanıb.
Bölgəyə səfər edən İspaniya Baş naziri Pedro Sançez Seutadakı miqrant axınını "hücum və İspaniyanın ərazi bütövlüyünün pozulması" adlandırıb. Sançez şəhərə 10 minlərlə qanunsuz miqrantın daxil olmasında insan alveri ilə məşğul olan mafiya şəbəkələrini günahlandırıb və bu dəstələrlə mübarizədə Mərakeş hökuməti ilə əməkdaşlıq etdiklərini vurğulayıb.
Sançez sərhəd təhlükəsizliyini təmin etmək üçün bölgəyə silahlı qüvvələr yerləşdirdiklərini və polislərin sayını artırdıqlarını bildirib və dəniz yolu ilə qanunsuz keçidlərin qarşısını almaq üçün tədbirlər gördüklərini açıqlayıb. İspaniya lideri 25 mindən çox miqrantın artıq deportasiya olunaraq Mərakeşə geri göndərildiyini iddia edib və bu proseslərin daha da sürətləndiriləcəyini əlavə edib.
Ölkənin əsas müxalifət təşkilatı olan Xalq Partiyasının (PP) lideri Alberto Nunez Feijoo hadisələri "ərazi bütövlüyünün pozulması" kimi xarakterizə edib və baş nazir Sançesi fövqəladə vəziyyət elan etməyə və hərbi vasitələrlə sərhədi tamamilə bağlamağa çağırıb.
İspaniyanın ifrat sağçı Vox partiyasının lideri Santyaqo Abaskal isə baş naziri Sançezin olaylarla bağlı davranışını sərt tənqid edib. Sançezə qarşı çox sərt sözlər işlədən Abaskal sosial media paylaşımında bildirib: "Sançes xain, korrupsioner və əxlaqsızdır. O, İspaniya xalqının düşməni kimi davranır. Milli fövqəladə vəziyyət yalnız onu vəzifəsindən uzaqlaşdırmaqla və ədalət mühakiməsinə cəlb etməklə həll edilə bilər".
Hazırda İspaniyanın Şimali Afrikadakı Seuta anklavında miqrant böhranın miqyası genişlənir. Mərakeş və Əlcəzairdən on minlərlə insanın Tarajal sərhədindəki dalğaqıranı keçərək və ya üzərək şəhərə çatması İspaniyada milli təhlükəsizlik xəbərdarlığına səbəb olub və Avropa Birliyi daxilində diplomatik gərginliyi yol açıb.
Seutadakı böhran Avropa Birliyinə üzv dövlətlər arasında tarixi bir gərginliyə səbəb olub. İtaliyanın Baş naziri Giorgia Meloni və Baş nazirin müavini Antonio Tajani İspaniyanın nəzarəti itirdiyini bildirib və İspaniya ilə Şengen sərbəst hərəkət zonasının dayandırılmasını tələb ediblər. Vəziyyətin nəzarətdən çıxdığını bildirən Meloni, Daxili İşlər Nazirliyi ilə təcili iclas keçirdiklərini və "vətəndaşların təhlükəsizliyini qorumaq üçün İspaniya ilə Şengen sərbəst hərəkət zonasının dayandırılması da daxil olmaqla radikal tədbirlərə hazır olduqlarını" açıqlayıb.
Baş nazirin müavini və xarici işlər naziri Antonio Tajani də Şengen məhdudiyyətlərini açıq şəkildə dəstəklədiyini bildirib: "Qanunsuz miqrasiya milli təhlükədir. Seutadan gələn görüntülər Madrid hökumətinin 500 mindən çox sənədsiz miqrasa vətəndaşlıq vermək qərarının insan alverini necə təşviq etdiyini və bunun nə qədər dərin bir səhv olduğunu göstərir".
Bu sərt mövqeyə cavab olaraq, İspaniyanın xarici işlər naziri Jose Manuel Albares İtaliyanın Madriddəki səfirini nazirliyə çağıraraq Romanı siyasi demaqogiyada ittiham edib: "Bu mesaj, Avropa həmrəyliyini gözlədiyimiz dost bir ölkənin nazirinə yaraşmaz, bu, siyasi demaqogiyadır".
İtaliyanın böhranın idarə olunmasında yetərsiz olduğu iddia edilən İspaniyanı Şengen zonasından çıxarmaq çağırışı Şimali Avropadan dəstək alıb.
Finlandiya xarici işlər naziri Helsinki hökumətinin İtaliyanın tələbini dəstəklədiyini bildirib. Finlandiyanın bu addımı Aİ daxilində sərhəd təhlükəsizliyi ilə bağlı yaranan uçurumu dərinləşdirir və İspaniyaya siyasi təzyiqi pik həddə çatdırır.
Fransa isə İspaniya ilə sərhəddə nəzarəti gücləndirib və bölgəyə əlavə təhlükəsizlik qüvvələri yerləşdirib. Almaniya kansleri Fridrix Merts də AB-nin Geri Qaytarma Direktivinin dərhal tətbiq edilməli olduğunu bildirib və qanunsuz immiqrantların Avropa qitəsinə daxil olmasına icazə verməməkdə Madridi dəstəklədiyini vurğulayıb.
ABŞ prezidenti Donald Tramp da Seutada baş verən miqrant böhranına münasibət bildirib. Seuta sərhədindən çəkilmiş görüntüləri xatırladan Tramp, ABŞ-ın daxili siyasətini hədəf alaraq, kədərli bir mənzərə canlandırib.
Tramp sərhəd təhlükəsizliyi məsələsində müxalifəti də hədəf alıb: "Bu, çox pis bir vəziyyətdir. Həmin mənzərəni xatırlayırsınızmı? Əgər yanlış insanlar hakimiyyətə gələrsə, üç il sonra biz də eyni vəziyyətdə olacağıq. Əgər demokratlar hakimiyyətə gələrsə, həyatınız çox da yaxşı olmayacaq".
Tahir TAĞIYEV
