Tural İsmayılov: “Azərbaycan–Qırğızıstan müttəfiqliyi yalnız ikitərəfli münasibətlərin deyil, bütövlükdə regionun gələcək inkişaf modelinin mühüm elementlərindən biri kimi...”
Prezident İlham Əliyevin Qırğız Respublikasına rəsmi səfəri çərçivəsində mühüm sənədlər imzalanıb.
Azərbarbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Qırğız Respublikasının Prezidenti Sadır Japarovun imzaladığı sənədlər sırasında böyük əhəmiyyət kəsb edən müqavilələrdən biri də “Azərbaycan Respublikası və Qırğız Respublikasının Dövlətlərarası Şurasının üçüncü iclasının Qərarı”nı və “Azərbaycan Respublikası ilə Qırğız Respublikası arasında müttəfiqlik münasibətləri haqqında Müqavilə”nin imzalanmasıdır.
Azərbaycan və Qırğız Respublikası arasında imzalanan bu mühüm sənəd iki ölkə arasında əməkdaşlığı siyasi, iqtisadi və mədəni sahələrdə tamamilə yeni keyfiyyət mərhələsinə qaldırır. İki ölkə arasında münasibətləri strateji tərəfdaşlıq səviyyəsindən ən yüksək müttəfiqlik səviyyəsinə yüksəldir. Beynəlxalq müstəvidə qarşılıqlı dəstəyi və siyasi etimadı gücləndirir. Dövlət başçılarının iştirakı ilə keçirilən Dövlətlərarası Şuranın iclasları qərarların icrasını sürətləndirir. Qırğızıstan-Azərbaycan İnkişaf Fondunun fəaliyyətinə verilən önəm iqtisadi layihələri genişləndirir. Energetika, nəqliyyat, kibertəhlükəsizlik və qiymətli metalların dövriyyəsi sahəsində birgə addımların atılmasını təmin edir. Çolpon-Ata və Şuşa şəhərlərinin qardaşlaşması iki xalqın mənəvi bağlarını möhkəmləndirir.Təhsil sahəsində layihələr və ortaq simvollar (məktəblər) xalqlar arasında dostluq əlaqələrini dərinləşdirir.
Azərbaycanla Qırğız Respublikası arasında bağlanan bu və digər sənədlərin əhəmiyyətinin yüksək olduğunu deyən
Politoloq Tural İsmayılov baki-xeber.com-a bildirdi ki, Azərbaycan ilə Qırğızıstan arasında imzalanan müttəfiqlik münasibətləri haqqında müqavilə iki ölkənin əlaqələrini klassik diplomatik əməkdaşlıq çərçivəsindən çıxararaq uzunmüddətli strateji koordinasiya müstəvisinə yüksəldir. “Bu sənəd siyasi dialoqun intensivləşdirilməsi ilə yanaşı, təhlükəsizlik, nəqliyyat-logistika, ticarət, enerji, rəqəmsal transformasiya, təhsil, mədəniyyət və humanitar sahələrdə institusional əməkdaşlığın daha sistemli xarakter almasına imkan yaradacaq. Xüsusilə Türk Dövlətləri Təşkilatı çərçivəsində inteqrasiyanın gücləndiyi indiki mərhələdə belə müttəfiqlik modeli türk dünyasında qarşılıqlı etimadın və koordinasiyanın dərinləşməsinə xidmət edir.
İqtisadi aspektdən baxdıqda bu müqavilə Orta Dəhlizin potensialından daha səmərəli istifadə edilməsini sürətləndirəcək. Son illərdə Xəzər üzərindən yükdaşımaların dinamik artımı fonunda Azərbaycan Avrasiyanın əsas logistika mərkəzlərindən birinə çevrilib. Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu, Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı və Transxəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutu Qırğızıstan üçün də Avropa bazarlarına daha sürətli çıxış imkanları yaradır. Bu isə həm tranzit gəlirlərinin artmasına, həm də regionun iqtisadi dayanıqlığının möhkəmlənməsinə töhfə verəcək”.
T.İsmayılov qeyd etdi ki, müqavilənin digər mühüm istiqaməti təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığın genişlənməsidir. “Müasir dövrdə hibrid təhdidlər, kibertəhlükəsizlik, transmilli cinayətkarlıq və informasiya təhlükəsizliyi kimi çağırışlar dövlətlər arasında daha sıx koordinasiya tələb edir. Müttəfiqlik münasibətləri bu sahələrdə təcrübə mübadiləsini, ortaq mexanizmlərin formalaşdırılmasını və regional sabitliyin qorunmasını daha da gücləndirəcək.
Regional əməkdaşlıq baxımından bu sənəd yalnız iki ölkə üçün deyil, bütövlükdə Mərkəzi Asiya–Cənubi Qafqaz xəttində inteqrasiyanın sürətlənməsi baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır. Bu əməkdaşlıq türk dünyasının vahid iqtisadi və nəqliyyat məkanının formalaşmasına əlavə impuls verir, eyni zamanda Avropa ilə Asiya arasında alternativ və etibarlı bağlantıların inkişafını dəstəkləyir. Bu, qlobal geosiyasi transformasiyalar dövründə region dövlətlərinin iqtisadi təhlükəsizliyini və manevr imkanlarını artıran mühüm amildir.
Azərbaycanın son illərdə Mərkəzi Asiya ölkələri ilə münasibətlərini ardıcıl şəkildə dərinləşdirməsi, Qırğızıstanın isə bu prosesdə fəal tərəfdaş kimi çıxış etməsi göstərir ki, imzalanan müttəfiqlik müqaviləsi təsadüfi siyasi addım deyil, uzunmüddətli strateji baxışın məhsuludur. Bu sənəd türk dünyasında institusional həmrəyliyin möhkəmlənməsinə, qarşılıqlı investisiyaların artmasına, regional ticarətin genişlənməsinə və Avrasiyada yeni əməkdaşlıq arxitekturasının formalaşmasına mühüm töhfə verəcək. Bu mənada Azərbaycan–Qırğızıstan müttəfiqliyi yalnız ikitərəfli münasibətlərin deyil, bütövlükdə regionun gələcək inkişaf modelinin mühüm elementlərindən biri kimi qiymətləndirilməlidir”-deyə T.İsmayılov qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
