Abutalıb Səmədov: “Münasibətlərimizin bundan sonra daha da inkişaf etdirililməsi, yaxşılaşdırılması Azərbaycan xarici siyasətinin əsas istiqamətlərindən biridir”
Prezident İlham Əliyev yanvarın 5-də yerli telekanallara müsahibəsində Azərbaycanla Çin Xalq Respublikası arasındakı əlaqələrdən də danışıb. Prezident Əliyev bildirib: “Mən hesab edirdim ki, böyük əhəmiyyət daşıyan hadisələrdən biri də bizim Çinlə olan strateji tərəfdaşlığımızdır. Keçən il mənim Çinə dövlət səfərim zamanı Hərtərəfli strateji tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamə imzalanmışdır və bu da çox böyük uğur sayıla bilər. Çünki Çin də dünyada aparıcı ölkələrdən biridir və bu siyasi çərçivə, siyasi platforma, əlbəttə ki, bizim uğurlu diplomatiyamızın təzahürü sayıla bilər”.
Çinlə imzalanmış strateji və hərtərəfli strateji tərəfdaşlıq sənədləri iqtisadi, enerji, nəqliyyat və texnologiya sahələrində əməkdaşlığa güclü təkan verib, ticarət dövriyyəsi rekord həddə çatıb və Çin investisiyaları Azərbaycanda sürətlə artır. Azərbaycan Orta Dəhliz və Zəngəzur dəhlizi vasitəsilə əsas tranzit və logistika mərkəzinə çevrilir,Çinlə müştərək müəssisələrin yaradılması, hərbi-texniki əməkdaşlıq yeni, strateji əhəmiyyətli istiqamət kimi formalaşır.
2024–2025-ci illərdə Azərbaycan–Çin münasibətləri strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə yüksəlib, 21 sənəd imzalanıb və yüksək səviyyəli səfərlər intensivləşib. Çin Azərbaycanın əsas ticarət tərəfdaşlarından biri olaraq qalır, ticarət dövriyyəsi 2025-ci ildə 4,2 mlrd dolları keçib, ilk dəfə Bakı–Çin dəmir yolu ixracı reallaşıb. Vizaların ləğvi iki ölkə arasında insanlararası əlaqələri və turizmi əhəmiyyətli dərəcədə gücləndirib.
Azərbaycan-Çin əlaqələrindən danışan “Alyans” SAM-ın sədri Abutalıb Səmədov baki-xeber.com-a bildirdi ki, Çin dünyanın böyük sürətlə inkişaf edən və iqtisadi sahədə möcüzələr yaradan dövlətlərdən biridir. A.Səmədovun sözlərinə görə, dünyanın ikinci iqtisadi gücü olan Çin bu nailiyyətlərini müdrik, ağıllı siyasət sayəsində təmin edib. “Hesab edirəm ki, bir misal göstərsək yerinə düşər. Çinin “Bir kəmər, bir yol” lahihəsi son illərin ən böyük layihələrindən biridir. Dünyanın bir çox ölkələri, o cümlədən də Azərbaycan bu layihəyə qoşulub. Çin hakimiyyəti “Bir kəmər, bir yol” ifadəsinin çox iddialı səslənə və kimlərisə qıcıqlandıra biləcəyini düşünərək layihənin adından “bir” sözünü çıxarıb. İndi həmin layihə “Kəmər, yol” adlanır. Yəni ən xırda detallara da Çin rəhbərliyi fikir verir, iddialı, kimləri isə qıcıqlandıracaq bəyanatlar verməməyə, öz işlərini sakit və qətiyyətlə görməyə çalışır. Çin BMT Təhlükəsizlik Şurasının daimi üzvüdür və iclaslarda həmişə obyektiv mövqe tutmağa çalışır. Elə Azərbaycanla bağlı məsələlər müzakirə olunanda da Çinin mövqeyi həmişə tarazlı, ölçülü-biçili olub. Azərbaycanla Çin arasında diplomatik münasibətlər 1992-ci ildə yaranıb və inkişaf edib. Son illər Azərbaycanla Çin arasında xüsusilə çox yaxın əlaqələr formalaşıb. Azərbaycan Prezidenti yerli televiziya kanallarına verdiyi müsahibədə bu məsələnin üzərində xüsusilə dayanıb, Azərbaycanla Çin arasında strateji tərəfdaşlıq, ondan sonra isə hərtərəfli strateji tərəfdaşlıq barədə sənədlərin imzalanmasına böyük qiymət verib, ticarət dövriyyəmizin artığını ayrıca qeyd edib. Bu gün Azərbaycanla Çin arasında ticarət dövriyyəsi 4 milyard dolları keçib. Çin əsas ticarət tərəfdaşımızdır. Xüsuslə idxal sahəsində hətta Rusiyanı da qabaqlayaraq birinci ölkəyə çevrilib.
Burada təəssüfedici bir məqam ondan ibarətdir ki, Azərbaycanın Çinə ixrac etdiyi məhsulların həcmi ilə müqayisədə Çindən idxal etdiyi məhsulların həcmi dəfələrlə çoxdur. Bu da təbiidir ki, bizi ciddi şəkildə düşündürür.
Azərbaycan Çindən başlayan və Avropaya qədər uzanan Şərq-Qərb dəhlizinin əsas hissələrindən biridir. Bu dəhlizin tam gücü ilə işləməsi üçün Bakı-Qars dəmir yolunun da işə düşməsinə görə əlindən gələni edir. Hələlik Zəngəzur dəhlizi işə düşmədiyindən Gürcüstandan keçən Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolunun imkanlarından istifadə olunur və bu yolla daşınan yüklərin həcmi durmadan artır. Təbiidir ki, Zəngəzur dəhlizinin işə düşməsi ilə əlaqədar Şərq-Qərb Beynəlxalq Nəqliyyat Dəhlizi ilə daşınan yüklərin həcmi də xeyli artacaq. Bu da Azərbaycan üçün çox mühüm əhəmiyyətə malikdir. Əməkdaşlığımızın mühüm istiqamətlərindən biri yaşıl enerji istehsalı ilə bağlıdır. Çin şirkətləri Azərbaycanda bərpa olunan enerji mənbələrinə investisiyalar qoymaqda davam edir. Elektrik, günəş, külək stansiyalarının tikintisinə artıq başlanılıb və bu sahədə fəaliyyət göstərmək istəyən şirkətlərin sayı artır”.
A.Səmədov qeyd etdi ki, eyni zamanda günəş panellərinin istehsalı üzrə zavodun da tikintisinə başlanıb, elektrik avtobusları da artıq Azərbaycanda yığılır: “Çinin Azərbaycana qoyduğu investisiyaların həcmi durmadan artır ki, bu da ölkəmiz üçün çox mühüm əhəmiyyətə malikdir. Eyni zamanda hərbi sahədə də Azərbaycanla Çin arasında əməkdaşlıq inkişaf etməkdədir. Çin silahlarının alınması ordumuzun müasir silahlarla təmin olunması istiqamətində mühüm əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycanla Çinin əməkdaşlığının mühüm hissəsi dövlətimizin təhlükəsizliyinin təmin olunmasına yönəlib. Məlumdur ki, qonşu Rusiyanın təkcə ayrı-ayrı şərhçiləri, yaxud partiya sədrləri keçmiş ittifaq ərazisini bərpa etmək barədə bəyanatlar səsləndirmirlər, 2022-ci ilin iyununda Putin səviyyəsində açıq şəkildə deyildi ki, Rusiya hakimiyyətinin missiyası “Rusiya torpaqlarını” toparlamaq, birləşdirmək və gücləndirməkdir. Bu istiqamətdə atılan ilk addım Ukranaya müharibəsinin başlanması oldu. Növbəti addımların olma ehtimalı da istisna olunmur. Burada təbiidir ki, Çinlə əməkdaşlığı təhlükəsizlik baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Çünki Çin dünyanın ən nüfuzlu dövlətlərindən biridir, eyni zamanda Rusiyanın hesablaşdığı birinci dövlətdir. Rusiya hətta ABŞ-dan çox Çinlə hesablaşır. Bu səbəbdən Çinlə münasibətlərimizin daha da yaxınlaşması gələcəkdə Azərbaycanın dövlətçiliyinə, müstəqilliyinə qarşı olan qəsdlərin qarşısının alınmasında mühüm əhəmiyyətə malikdir. Təbiidir ki, Azərbaycanla Türkiyə münasibətləri də bu istiqamətdə çox mühüm təminatlardan biridir. Türk dövlətlərinin birliyi, gələcəkdə dövlətçiliyi birgə qorumaq istiqamətində fəaliyyət göstərmək istəyi çox mühüm əhəmiyyətə malikdir...”-deyə A.Səmədov qeyd etdi.
A.Səmədov vurğuladı ki, Çin Azərbaycan üçün çox mühüm əhəmiyyətə malik olan dövlətdir: “Çinlə münasibətlərimizin bundan sonra daha da inkişaf etdirililməsi, yaxşılaşdırılması Azərbaycan xarici siyasətinin əsas istiqamətlərindən biridir”.
İradə SARIYEVA
