Amid Əliyev: "Avropanın siyasi-iqtisadi dairələri əllərindən gələn təzyiqləri göstərəcəklər ki, Ermənistanı Rusiyanın siyasi, iqtisadi və hərbi orbitindən ümumiyyətlə kənarda saxlaya bilsinlər"
Baş nazir Nikol Paşinyan Avropa İttifaqı ilə Ermənistan arasında daha sıx əlaqələrin qurulması və Azərbaycanla Ermənistan arasında sülh müqaviləsinin bağlanmasının zəruriliyi ilə bağlı Avropa Parlamentinin qəbul etdiyi qətnaməni alqışlayıb.
Hökumətin iclasında baş nazir xatırladıb ki, Avropa Parlamentinin bütün fraksiyalarının dəstəyini qazanan bu qətnamə 504 lehinə, 4 əleyhinə, 32 bitərəf olmaqla qəbul edilib:
"Avropa Parlamentinin bu qətnaməsini alqışlayaraq hesab edirəm ki, bu, Ermənistanda ictimai müzakirə obyektinə çevrilməlidir. Bu, Ermənistan Respublikasının gələcəyinə baxışı müzakirə etmək üçün daha bir səbəbdir və ümid edirəm ki, siyasi qüvvələr, ictimai təşkilatlar, cəmiyyətin müxtəlif təbəqələri, Ermənistan Respublikasının vətəndaşları Avropa Parlamentindən eşidilən bu mesaja öz münasibətini bildirəcək. Çünki bu cür mesajlar hökumətdən və ya parlament çoxluğundan daha geniş cavab tələb edir".
Faktiki olaraq, Paşinyan referendum anonsu verib. Ola bilərmi ki, referendumun nəticələrindən Paşinyan Rusiyayanın gələcəkdə bu yöndə olan təzyiqlərini neytrallaşdırmaq üçün istifadə etməyi hədəfləsin?
Siyasi şərhçi Amid Əliyev "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında bildirdi ki, hazırkı məqamda Ermənistanın Avropa Birliyinə daxil olması bir az absurd görünür: "Nə üçün? Bilirsiz ki, Avropa Birliyinə üzv olmaq üçün bir neçə kriteriyaların yerinə yetirilməsi lazımdır. Ölkənin iqtisadi inkişafı, ümumi daxili məhsulun hansı səviyyədə olması, ölkənin xarici bazalarının, sənayenin inkişafı, əhalinin sosial rifahının yüksək olması və s, bütün bu göstəricilərin hamısı Avropa Birliyinə üzv olmaq üçün əsas şərtlərdən biridir. Türkiyə neçə ildir Avropa Birliyinə qəbul ola bilmir. Əgər biz müqayisə aparsaq, Avropa Birliyinə üzv olmaq üçün Türkiyə həm iqtisadi, həm sosial cəhətdən Ermənistandan çox üstündür. Eyni zamanda hərbi potensialı Ermənistanın hərbi potensialından üstündür. Əhalinin say tərkibi, miqrasiya prosesləri onu deməyə əsas verir ki, Türkiyə Ermənistandan daha çox buna layiq olan ölkədir. Hazırki məqamda ehtimal etsək ki, Ermənistan Avropa Birliyinə daxil olmağa cəhd edir, bütün bunlar Avropa dövlətləri tərəfindən Ermənistana verilən direktivlərdir. Burada əsas məsələ ondan ibarətdir ki, Ermənistana total nəzarəti həyata keçirmək üçün həm siyasi, həm iqtisadi, həm də sosial cəhətdən orada olan bütün proseslərin Avropa dövlətləri tərəfindən idarə olunmasına çalışılır. Son nəticədə məqsəd Ermənistanı Rusiyanın orbitindən çıxarmaqdır. Ancaq bu elə də asan məsələ deyil. Çünki Avropa Birliyi, Avropanın bir sıra aparıcı dövlətləri çox gözəl başa düşürlər ki, Ermənistanı indiki məqamda Avropa Birliyinə daxil edəcəklərsə, külli miqdarda investisiya yatırılmalıdır. Bu investisiyanın yatırılmasını hansı dövlət öz üzərinə götürəcək? Rusiya-Ukrayna müharibəsi iki ildən artıqdır ki, gedir. Avropa dövlətlərinin hansısa investisiyanın Ukraynaya göndərilməsində ikitirəlik, üçtirəlik yaranır. Bu həmin Avropa dövlətləridir ki, Ukraynanı Rusiya ilə müharibəyə başlamaq üçün təhrik edirdilər. İndi isə Ukraynadan uzaq dururlar. Bütün bu proseslər Ermənistanın başında da cərəyan edəcək. Ancaq kəmiyyət və keyfiyyətcə, həmçinin zaman baxımından bir qədər fərqli olacaq. İndiki məqamda Qafqazda Ermənistanın Avropa Birliyinə daxil olması real görsənmir. Ondan qabaq Gürcüstan var ki, onun demokratik göstəriciləri Ermənistandan üstündür. O zaman sual olunur ki, nə üçün Gürcüstan yox, məhz Ermənistan? Demək burada oyun oynanılır. Birinci məqam sülh sazişinin imzalanmasının bir addımlığında olan Azərbaycana təzyiqlər göstərilməsi, ikinci məqam Rusiyadan Ermənistanı uzaqlaşdırmaq, üçüncü məqam isə Avropanın siyasi-iqtisadi resurslarının Ermənistanda cəmləşməsidir. Ermənistan siyasi hakimiyyətinin Avropa dövlətlərindən asılılığını tam təmin etmək üçün belə bir addımlar atılır. İndiki məqamda iqtisadiyyatı zəif olan, ümumilikdə Rusiyadan asılı, özünü müdafiə etmək qabiliyyətinə malik olmayan bir dövlətin Avropa Birliyinə qəbul olunması həm siyasi, həm iqtisadi, həm də hüquqi cəhətdən mental deyil. Bütün bunlar onu deməyə əsas verir ki, Ermənistana siyasi-iqtisadi dəstək verməklə qarşıda gözlənilən proseslərin idarə olunmasında Ermənistanın çəkisini süni şəkildə artırmağa çalışırlar. Ancaq biz çox gözəl bilirik ki, Ermənistanı heç bir Avropa Birliyi qəbul edə bilməz. Ən azından, bir il prosedur qaydaların həyata keçirilməsi gözlənilir. İkinci məqam ondan ibarətdir ki, Rusiya heç bir keçmiş SSRİ məkanında olan dövlətin onun nəzarətindən çıxıb Avropa Birliyinin nəzarətinə keçməsinə imkan verməyəcək. Ukraynada bu proseslər bir qədər fərqli oldu. Hazırda Ermənistanın belə addımlar atması onun təhlükəli yola qədəm qoyduğundan xəbər verir. Avropanın siyasi-iqtisadi dairələri əllərindən gələn təzyiqləri göstərəcəklər ki, Ermənistanı Rusiyanın siyasi, iqtisadi və hərbi orbitindən ümumiyyətlə kənarda saxlaya bilsinlər. Yenə də qeyd edirəm ki, bu elə də asan məsələ deyil. İndiki məqamda Ermənistanın Avropa Birliyinə üzvlüyü real görünmür".
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
