İyulun 2-də Ermənistan Respublikası Baş nazirinin müavini Mher Qriqoryanın, Rusiya Federasiyası Baş nazirinin müavini Aleksey Overçukun və Azərbaycan Respublikası Baş nazirinin müavini Şahin Mustafayevin iştirakı ilə üçtərəfli işçi qrupunun sonuncu iclası keçirilib.
Tərəflər Cənubi Qafqazda nəqliyyat kommunikasiyalarının bloklanması istiqamətində nəzərəçarpacaq irəliləyiş əldə ediblər, bu barədə Rusiya xarici işlər nazirinin müavini Mixail Qaluzin RBC-yə müsahibəsində nəqliyyat kommunikasiyalarının bloklanması üzrə üçtərəfli işçi qrupun fəaliyyəti barədə danışarkən bildirib.
Bölgədə kommunikasiyaların bloklanmasından danışan Rusiya Federasiyası Xarici işlər nazirinin müavini “Meğri marşrutu” ifadəsini işlədib:
“Axı biz Ermənistan ərazisindən keçən dəmir yolundan danışırıq, ona görə də mən “Meğri marşrutu” adından istifadə etmək azadlığını götürdüm. Bəli, Azərbaycanda buna Zəngəzur dəhlizi deyirlər. Deyək ki, bu formula hər kəsə uyğun gəlir, biz azərbaycanlı və erməni tərəfdaşlarımıza razılığa gəlməkdə fəal kömək edirik. Biz inanırıq ki, bu saziş Zaqafqaziyada ümumi sabitləşmə üçün çox mühüm amil olacaq. Bu, bütün Zaqafqaziya dövlətlərinin iqtisadi inkişafına töhfə verəcək, çünki bu halda Ermənistanın nəqliyyat və logistika mərkəzinə çevrilmək, Azərbaycan, Türkiyə və Rusiya ilə nəqliyyat əlaqələrini gücləndirmək və genişləndirmək imkanı olacaq”.
Çox maraqlıdır ki, artıq Rusiya yavaş-yavaş “Meğri” dəhlizi ifadəsini işlətməyə başlayıb. Bu təsadüfdür?
Rusiya doğrudanmı “Zəngəzur dəhlizi”nin açılmasında maraqlı olmağa başlayıb?
İqtisadçı Elçin Qurbanov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, 10 noyabr razılaşması bütün kommunikasiyaların, o cümlədən Azərbaycanın əsas hissəsi ilə Naxçıvan arasında nəqliyyat dəhlizinin - Zəngəzur dəhlizinin açılmasını nəzərdə tutur: “Yəni Rusiya da təkcə dəmiryolu deyil, həm də paralel şəkildə avtomobil nəqliyyatının hərəkətini nəzərdə tutan Zəngəzur dəhlizinin açıqlamasında maraqlıdır: “Görünən budur ki, Ermənistanın bu dəhlizin açılmasına süni əngəl törətmək cəhdləri iflasa uğrayır.
Rusiya eyni zamanda çalışır ki, dəhlizə nəzarət FTX-nin əlində olsun. Hələ ki, buna müqavimət göstərən İran-Ermənistan tandemidir. Zəngəzur dəhlizinin açılması təkcə Azərbaycan və Ermənistanın yox, regionun digər ölkələrinin də xeyrinədir. Bundan hamı iqtisadi fayda götürə biləcək. Moskva bu il oktyabrın 12-də Bişkekdə MDB-nin sammiti çərçivəsində Azərbaycan və Ermənistan xarici işlər nazirlərinin görüşünün keçirilməsi imkanını nəzərdən keçirir. Bu barədə Rusiya xarici işlər nazirinin müavini Mixail Qaluzin bildirib. O deyib ki, Bişkekdə MDB-nin sammiti çərçivəsində xarici işlər nazirləri səviyyəsində bu diskussiyaların aparılması imkanını nəzərdən keçiririk. Artıq Azərbaycan tərəfi prinsipial razılıq verib: “Hesab edirik ki, erməni tərəfi də bu məsələyə məsuliyyətlə yanaşacaq və həmin danışıqlarda iştirak etməyə razılıq verəcək”. Rusiya bu görüşdə də dəhliz məsələsini qaldırmaq istəyir. Ad məsələsinə gələndə, bu Rusiya üçün elə də böyük əhəmiyyət kəsb etmir. Bu, daha çox Ermənistanın “könlünü almağa” bənzəyir. Rusiya demək istəyir ki, kim nə ad verirsə-versin, təki yol işləsin. Rusiya region ölkəsi kimi həm də Türkiyə ilə quru əlaqəsini asanlaşdırmaq üçün Zəngəzur dəhlizinin açılmasında maraqlıdır. Hazırda Zəngəzur dəhlizi ətrafında olduqca ciddi maraq toqquşması mövcuddur, onun açılmasında hər kəs maraqlı olsa da, hamı bu marşruta şəriksiz nəzarət etmək istəyir. Kreml Zəngəzur dəhlizinə Rusiyanın yeni iqtisadi-ticari marşrutu qismində də yanaşır. Ukrayna savaşı ucbatından Rusiya Avropa dövlətləri ilə iqtisadi-ticari əlaqələrini böyük ölçüdə itirib. Ona görə də indi Kremlə yeni əlaqələr və ticari bazarlar olduqca vacibdir. Hazırda Rusiya ərəb dünyasına və ümumiyyətlə Afrika qitəsinə birbaşa çıxış “pəncərə”si axtarır. Bu baxımdan, Zəngəzur dəhlizi Rusiyanın maraqları üçün strateji layihə xarakteri daşıyır”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
