Ermənistan iqtisadi müstəvidə hələ də Rusiyadan xeyli dərəcədə asılıdır. Bu fonda rəsmi İrəvanın anti-Rusiya siyasətinə cavab olaraq Moskvanın iqtisadi rıçaqlarla da Ermənistana təzyiq edəcəyi tamamilə gözlənilən hesab edilirdi. Bu mənada Ermənistanı indi olduqca böyük problemlər gözləyir.
Məsələ ilə bağlı Ermənistanın “Qraparak” nəşri yazır ki, Moskvanın xəbərdarlıqlarına baxmayaraq, Ermənistan hakimiyyəti mübahisəli Roma Statutunu ratifikasiya edərək, mahiyyətcə Rusiyaya və Vladimir Putinin özünə müharibə elan edib. Nəşrə görə, lakin Roma Statutu səsverməsindən məlum olub ki, hətta Paşinyanın fraksiyasında da bu siyasətin əleyhinə olan və bu avantüristlərin hökumətinin açıq anti-Rusiya meydanına daxil olaraq, hansı odla oynadığını təsəvvür edən insanlar var: “71 deputatdan ibarət fraksiyadan 11 nəfər bu sənədə səs verməyib. Təbii olaraq onların əksəriyyəti, sadəcə olaraq, sessiyada iştirak etməyib, lakin ola bilsin ki, lehinə səs verməmək üçün konkret olaraq iştirak etməyiblər. Gözlənildiyi kimi, Ermənistan hakimiyyətinin anti-Rusiya siyasəti öz “bəhrələrini” verir və artıq daha bir güclü addım atılıb. Rusiya prezidenti Vladimir Putinin sözçüsü Dmitri Peskov deyib ki, statutun ratifikasiyası onlara qarşı son dərəcə düşmən addım kimi qiymətləndiriləcək. Artıq rusiyalı soydaşlarımızdan biri bildirib ki, Rusiyada yaşayan və bizneslə məşğul olan ermənilər bu hadisələrdən çox narahatdırlar. Statutun ratifikasiya olunduğu gün vergi orqanları ermənilərə məxsus bəzi təşkilatlara basqın ediblər. Qeyd olunur ki, iri qida şəbəkələrindən biri erməni tədarükçü ilə əlaqə saxlayıb və yaxın vaxtlarda məhsulu qəbul etməyəcəklərini bildirib. Larsda yüklü maşınlara məhsul ekspertizasının 1-3 ay davam edəcəyi bildirilib. Amma ən böyük narahatlıq Rusiyada yaşayan və sayı bir milyondan çox olan ermənilərlə bağlıdır. Hazırda Rusiyadakı mənbələrin məlumatına görə, burada heç bir statusu olmayan, qeydiyyatı olmayan, yaşamaq və işləmək hüququ olmayan, lakin Rusiya hakimiyyətinin susqun razılığı ilə yaşamağa icazə verilən azı 30 min erməni var. Üstəlik, deportasiya edilənlər həbs, təkadamlıq kamerada saxlanma və geri qayıtmaq hüququ olmadan ölkədən çıxarılma ilə müşayiət olunacaq. Belə çıxa bilər ki, Qarabağdan Ermənistana gələn 100 min nəfərə Rusiyada yaşayan bir neçə yüz min erməni də əlavə olunacaq”. Qeyd edək ki, Rusiya spirtli içki idxalçıları da Federal Gömrük Xidməti tərəfindən ölkəyə gətirilən erməni konyakının yoxlanılmasının gücləndirilməsini etiraf edirlər. Sərhəddə nəzarətin gücləndirilməsi səbəbindən artıq 60-a yaxın yük maşını Gürcüstanda ilişib qalıb. Bazarın iki iştirakçısı bu xüsusda RBC agentliyinə bildirib: “Rusiyanın iri alkoqol idxalçıları Ermənistandan konyak gətirərkən problemlə üzləşiblər. Onların sözlərinə görə, Rusiya Federal Gömrük Xidmətinin Ermənistandan gələn yüklərin daşındığı nəqliyyat vasitələrinin yoxlanışını gücləndirdiyi “Yuxarı Lars” keçid məntəqəsində Rusiya-Gürcüstan sərhədindən keçən yük maşınları üçün çətinliklər yaranıb.
RBC-nin həmsöhbətlərindən biri deyir ki, təxminən bir həftə əvvəl yoxlamalar sərtləşdirilib. Onun sözlərinə görə, əvvəllər erməni konyakının Rusiyaya keçirilməsində heç bir problem olmayıb. İkinci bazar iştirakçısı dəqiqləşdirib ki, sərt tələblər səbəbindən sərhəddə üç yük maşını konyak “ilişib”. Erməni mediası Rusiya gömrük xidmətinin nəzarəti gücləndirdiyi barədə xəbərlər yaymağa başlayıb, buna ilk diqqəti “Sərxoş usta” teleqram kanalı çəkib. “Armenpress” nəşri Ermənistanın Rusiyadakı səfirliyinin gömrük attaşesi Vaan Akopyana istinadən yazır ki, yoxlamalar sərtləşib. Bu, aşkar edilmiş qanun pozuntuları, xüsusən də saxta konyakların Rusiyaya keçirilməsi cəhdləri ilə izah edilib. Amma bir neçə gün əvvəl nəzarət gücləndirilib - əgər əvvəllər bu, konkret tədarükçülərə münasibətdə həyata keçirilirdisə, indi bütün konyak yoxlanılır”. Ermənistanın ən böyük auditoriyaya sahib “Baqramyan” teleqram kanalı bildirir ki, sanksiyaya ilk məruz qalan erməni konyakı olub: “Ermənistandan gələn 60-a yaxın yük maşını Yuxarı Lars keçid məntəqəsində saxlanılıb və onların Rusiyaya getməsinə icazə verilmir. Maşınlara Ermənistandan Rusiyaya müxtəlif istehsalçılardan, o cümlədən “Ararat” və “Noy” şirkətlərinin konyakları yüklənib. Səyahət qadağası rəsmi olaraq onunla əsaslandırılır ki, konyak həqiqi olub-olmadığını müəyyən etmək üçün ekspertizadan keçirilməlidir”. Rusiya Erməniləri İttifaqının rəhbəri Ara Abramyan isə etiraf edir ki, Rusiya ilə münaibətlərin gərginləşməsi İrəvana müsbət heç nə vəd etmir: “Ermənilər bunu özləri də hiss edirlər. Rusiya davam edən anti-Rusiya siyasətini yaxşı bilir. Bu gün Rusiyaya alternativ yoxdur. Kim alternativ təklif edir? Alternativ nədir? Türkiyə? Mən sülhün əleyhinə deyiləm, erməni xalqı sülh istəyir, bəs nəyin bahasına? Ermənistanda əlverişli investisiya mühiti yoxdur, Rusiyadan indiki kapital və işçi axınından yararlanmağa imkan verəcək sistemli yanaşma yoxdur”. Rusiya Dövlət Dumasının Beynəlxalq əlaqələr komissiyasının sədr müavini Aleksey Çepa isə qeyd edir ki, Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin Roma Statutunun ratifikasiyasına töhfə vermiş erməni deputatlara qarşı sanksiyaların tətbiqi ehtimalını istisna etmək olmaz: “Ermənistan baş naziri Nikol Paşinyanın rusofob siyasəti ABŞ-ın təzyiqi altında baş verir, lakin bu cür hərəkətlərə görə deputatlar da məsuliyyət daşıyırlar”.
Nahid SALAYEV
