“Azərbaycan yeganə ölkədir ki, heç bir formata qoşulmayıb”. Bu barədə Prezident İlham Əliyev Avropa İttifaqının Şərq Tərəfdaşlığı üzrə xüsusi elçisi Dirk Şuebelin rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyəti ilə görüşündə bildirib.
Ölkə başçısının sözlərinə görə, biz Şərq Tərəfdaşlığı ilə bağlı yeni imkanların nədən ibarət olduğunu nəzərdən keçirməliyik: “Hazırda isə sizinlə razıyam ki, onun müasirləşdirilməsinin və görülən işlərin nəzərdən keçirilməsinin vaxtıdır. Çünki bu proqramın yaradılmasından on ildən çox keçir və Şərq Tərəfdaşlığına üzv ölkələr öz seçimlərini ediblər. Bəziləri Assosiasiya Sazişini imzalayıb, digərləri Avrasiya İqtisadi İttifaqına üzv olub. Azərbaycan yeganə ölkədir ki, heç bir formata qoşulmayıb. İqtisadi göstəricilərimiz, siyasi və iqtisadi sabitlik və əlbəttə ki, ərazilərimizin azad olunması xarici siyasətimizin praqmatizm üzərində qurulduğunu və hədəfə hesablanmış olduğunu nümayiş etdirir. Başlıca hədəf isə Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi idi və biz buna iki il əvvəl nail olduq. Beləliklə, biz Şərq Tərəfdaşlığı ilə bağlı yeni imkanların nədən ibarət olduğunu nəzərdən keçirməliyik. Bizə gəldikdə, biz bu proqramı və bu platformanı üzv ölkələr arasında əməkdaşlıq deyil, Avropa İttifaqı ilə əməkdaşlığı gücləndirmək üçün əlavə imkan hesab edirik. Çünki Şərq Tərəfdaşlığına üzv olan digər beş ölkə ilə bizim fərqli münasibətlərimiz var. Bizə isə Avropa Komissiyası ilə əlavə əməkdaşlıq mexanizminin əldə edilməsi vacib idi. İndi isə sizin də qeyd etdiyiniz kimi, yeni geosiyasi şəraitdə bunu yenidən nəzərdən keçirmək lazımdır”.
Görünən odur ki, Azərbaycan bu məsələdə yeni geosiyasi şərtlərə uyğun öz fəaliyyətini quracaq.
“ŞT ölkələrinin gələcəklə bağlı hər hansı aydın siyasi mənzərəsini görmək yaxın gələcəkdə mümkün olacaq”
Məsələyə münasibət bildirən AMİP-in sədr müavini Afsəddin Nəbiyevin sözlərinə görə, Şərq Tərəfdaşlığına üzv ölkələrin yarandığı tarixdən günümüzədək keçdiyi tarixi yola nəzər salsaq, Prezident İlham Əliyev bu modelin real mənzərəsini çox düzgün qiymətləndirib: “Bu baxımdan yeni geosiyası şərtlər önəmli əhəmiyyət kəsb edir. Şərq Tərəfdaşlığına daxil olan ölkələr Polşa və İsveçin Avropa Birliyinın qonşuluq siyasəti çərçivəsində MDB ölkələri ilə münasibətlərinin yaxşılaşdırlmasına yönəldilmiş təşəbbüsüdür. Şərq Tərəfdaşlığı Avropa İttifaqının altı qonşu ölkəsinin Azərbaycan, Gürcüstan, Ermənistan, Moldova, Belorusiya və Ukraynanın hər birinin yerləşdiyi coğrafiyası, təbii sərvətləri ciddi fərqliliklərlə müşahidə olunur. Bunun üzərinə yeni geosiyasi mənzərəni əlavə etsək bu dövlətlərin Avropaya inteqrasiya olunması üçün çətinliklərin nədən ibarət olduğunu görmək o qədər də çətin deyil. Əgər biz altı dövlətin real vəziyyətini analiz etsək görərik, bu dövlətlərin Şərq Tərəfdaşlığında birgə fəaliyyəti üçün öz aralarında heç bir əngəl yoxdur. Əsas maneə günümüzdə Rusiyanın bu altı dövlətə real siyasi təzyiqləridir. Rusiya prezidenti Vladimir Putin çıxışlarının birində qeyd edib ki, keçmiş sovet respublikaları bizim üçün qırmızı xəttimizdir. O çıxışında qeyd etdiyi Rusiyanın "qırmızı xəttini" öz əməlləri hal hazırda bütün dünyaya nümayiş etdirir. Rusiyanın Ukrayna dövlətinə qarşı apardığı zorakı müharibənin nə ilə sonlanacağını söyləmək çox çətindir. Üstəlik, Belarusun bu müharibədə Rusiyanın müttəfiqi olaraq yer alması Şərq Tərəfdaşlığı ölkələrinnin arasında yaranan dərin uçurumun nə vəziyyətdə olduğunu ortaya qoyub. Moldovaya gəldikdə də eyni vəziyyətin olduğunu görürük. Gürcüstanın son illər neytrallığını qoruyaraq münaqişədən özünü kənarlaşdırmaq meylləri daha çox görsənir. Azərbaycana gəldikdə dövlətimiz dünyada baş verən gərgin və çox mürəkkəb münasibətlər sistemində aparıcı mövqeyə malik olmaqla balanslı siyasətni uğurla davam etdirir. Ermənistana gəldikdə bu dövlətin harada mövqe tutması aydın deyil. Çünki haradan təzyiq olursa Ermənistan həmin İttifaq "sadiqliyini" nümayiş etdirir. Çünki bu dövlət siyasi alət kimi istifadə olunur. Ona görə də Şərq Tərəfdaşlığı ölkələrinin gələcəklə bağlı hər hansı aydın siyasi mənzərəsini görmək yaxın gələcəkdə mümkün olacaq. Azərbaycan dövləti Türk Dövlətləri Təşkilatının modelində çox böyük uğurlara imza atacağını düşünürəm”.
Sədr müavini onu da əlavə etdi ki, seçimimizin çox doğru olduğunu düşünərək, iqtidarlı-müxalifətli bu modelin möhkəmlənməsinə hər zaman dəstək olmalıyıq.
Vidadi ORDAHALLI
