Prezident İlham Əliyev “Azərbaycan Respublikasının işğaldan azad edilmiş ərazilərinə Böyük Qayıdışa dair I Dövlət Proqramı”nın təsdiq edilməsi haqqında Sərəncam imzalayıb. Sərəncamda deyilir ki, işğaldan azad edilmiş ərazilərə böyük qayıdış Azərbaycanın 2030-cu ilədək beş Milli Prioritetindən biri kimi müəyyən olunub.
Bu Milli Prioritetlərə əsaslanan “Azərbaycan Respublikasının 2022–2026-cı illərdə sosial-iqtisadi inkişaf Strategiyası” yeni inkişaf mərhələsindəki hədəflərə çatmağa xidmət edən mühüm sənəddir.
Tədbirlər Planına əsasən, yaşayış məntəqələri üzrə qayıdışı dəqiqləşdirilmiş şəxslərin məşğulluğunun təmin edilməsi üçün aktiv məşğulluq tədbirlərinin həyata keçirilməsi planlaşdırılır. Belə ki, yaşayış yerlərinə qayıdacaq işsiz və işaxtaran şəxslərin məşğulluq imkanlarının qiymətləndirilməsi və qeydiyyatının təmini, yaşayış yerlərinə qayıdacaq şəxslər üçün fərdi məşğulluq proqramlarının tərtib olunması və işaxtaran və işsiz kimi qeydiyyata alınmış şəxslərin məşğulluğunun təmin edilməsi nəzərdə tutulur.
“İşğaldan azad edilən torpaqlarda bərpa-quruculuq işləri, insanlarımızın mümkün ən qısa və təhlükəsiz şəraitdə öz yurdlarına qayıtması Dövlət Proqramının hazırlanmasına zərurət yaradırdı”
Böyük qayıdışla bağlı imzalanan sərəncam haqqında fikir bildirən millət vəkili Aydın Hüseynov bildirdi ki, işğaldan azad edilmiş ərazilərə “Böyük Qayıdış”a dair dövlət proqramı hələ 2003-cü ildən Azərbaycanda formalaşmış müsbət təcrübənin məntiqi davamıdır: “Bildiyiniz kimi, cənab İlham Əliyev prezident seçildikdən sonra regionların sosial iqtisadi inkişafına dair ardıcıl olaraq 4 dövlət proqramı qəbul edilib. Həmin dövlət proqramlarının uğurlu icrası nəticəsində əldə olunun nailiyyətlə xüsusilə də regionların sürətli inkişafı göz qabağındadır. İşğaldan azad edilən torpaqlarda bərpa quruculuq işləri insanlarımızın mümkün ən qısa və təhlükəsiz şəraitdə öz yurdlarına qayıtması belə bir dövlət proqramının hazırlanmasına zərurət yaradırdı”.
Millət vəkili hesab edir ki, dövlət proqramı kifayət qədər əsaslandırılmış, geniş və hərtərəflidir. Belə ki, burada həmin ərazilərdə aparılmış bərpa-quruculuq işləri və mövcud vəziyyət, əhalinin doğma torpaqlarına geri qayıdışı məsələləri, gözlənilən nəticələr, ehtimal edilən risqlərin idarə olunması, maliyyələşmə mənbələri, prioritetlər və hədəflər öz əksini tapıb: “Dövlət Proqramının hazırlanmasında mütərəqqi beynəlxalq təcrübə, bu sahədə strateji inkişaf tendensiyaları, işğaldan azad edilmiş ərazilərin sosial-iqtisadi potensialı və dünya iqtisadiyyatının müasir çağırışları nəzərə alınıb. Burada mühüm məqamlardan biri həmin ərazilərin ölkənin ümumi iqtisadiyyatına reinteqrasiyası, dövlət‒özəl tərəfdaşlığına əsaslanan iqtisadi artımın stimullaşdırılması və dayanıqlı məskunlaşmanın təmin edilməsidir. Təbii ki, işğaldan azad edilmiş ərazilərin yenidən qurulması, bərpası, dayanıqlı inkişafının və əhalinin yüksək həyat səviyyəsinin təmin olunması üçün zəruri infrastrukturun yaradılması xüsusi önəmə malikdir. 2020-ci ilin noyabr ayından etibarən işğaldan azad edilmiş ərazilərdə hava limanlarının, avtomobil və dəmir yollarının tikintisi işlərinə start verilmiş , qısa zaman ərzində bölgədəki müxtəlif yaşayış məntəqələri arasında, eləcə də bu məntəqələri ölkənin digər şəhər və rayonları ilə birləşdirən nəqliyyat infrastrukturu formalaşdırılmağa başlanmışdır. Proqramda bu istiqamətdə daha böyük həcmli işlərin aparılması nəzrdə tutulur”.
A.Hüseynov onu da əlavə etdi ki, həmin ərazilərdə enerji infrastrukturunun qurulması və regionun enerji, o cümlədən bərpa olunan enerji potensialından səmərəli istifadə diqqət mərkəsindədir. Bu həm də orada yaşayacaq əhalinin infrastruktur təminatının yaxşılaşdırılması və layiqli həyat şəraitinin yaradılması üçün vacibdir. Burada söhbət yalnız elektrik təhcizatından getmir. Həm də su, qaz, istilik təchizatı və kanalizasiya xidmətlərinin qurulması istiqamətində sistemli tədbirlər həyata keçirilir: “Dövlət proqramının təkmilliyini göstərən digər bir məqam da hədəflərlə bağlı konkret müddətlər və onun maliyyə təminatının əksini tapmasıdır”.
Günel CƏLİLOVA
